kimyoviy bog‘lanishlar nazariyasi taqdimoti

PPT 19 pages 722.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 722.0 KB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu:kimyoviy bog’lanish nazariyasi kimoviy bojlanish hosil bo’lish mexanizmlari.valent bog’lar nazariyasi reja: kimyoviy elementlarning valentligi. valentlik stexiometriyasi. ionlarning zaryadlari. oksidlanish darajasi. ion bog’lanish. kovalent bog’lanish. valent bog'lar nazariyasi. molekulyar orbitallar metodi kimyoviy elementlarning valentligi. kimyoviy elementlarning valentligi va uni turlicha talqin etilishi. valent bog’lanishlar (vb) nazariyasi asosida valentlik. doimiy va o’zgaruvchan valentlik. birikmalardagi elementar atomlarining valentligi va oksidlanidsh darajasi. kimyoviy bog’larning miqdoriy tavsiflari. bog’lanish tartibi. bog’lning energiyasi. bog’ uzunligi. valent burchagi. bog’ning ionlik darajasi va kimyoviy bog’langan atomlarning effektiv zaryadi. kimyoviy ta‘sirlashuv (kimyoviy bog’)ning asosiy xususiyatlari va kimyoviy bog’ning hosil bo’lish mexanizmi. vodorod molekulasi hosil bo’lish mexanizmining, kvanto-mexanik talqini. kimyoviy bog’lanishlarning asosiy tiplari. valent bog’lanishlar nazariyasi. donor-akueptor mexanizmi boyicha bog’ hosil bo’lish. kimyoviy bog’lanish nazariyasi hozirgi zamon uimyosining markaziy muammolaridan biridir. modda tarkibidagi atomlarning ta‘sir etish tabiatini bilmasdan turib, kimyoviy birikmpalarning xilma-xilligini sababini, ularning hosil bo’lish mexanizmini, tarkibini, tuzilishi va reaktsiyaga kirish qobiliyatlarini tushinish mumkin emas. hozirgi zamon tekshirish usullari tajribada …

2 / 19

og’lanish) hamda vodorod bog’lanish kiradi. kimyoviy bog’lanish valentlik bilan xarakterlanadi. valentlik termini (atamasi) kimyoga 1853 yilda ingliz kimyogar olimi franklend tomonidan kimyoviy birikmalardagi element atomlarining miqdoriy nisbatlarini asoslash uchun kiritilgan. valentlik ta‘limtining rivojlanishi ko’p jihatdan d.i.mendeleevning davriy sistemasining ochilishi bilan bog’liqdir. d.i.mendeleev element valentligi va uning davriy sistemadagi o’rni orasi dagi bog’liqlikni aniqladi. elementlarning fodorod hamda kislorod bilan birikmalarida o’zgaruvchan valentlik namoyon qilish tushunchasini kiritdi. atom molekulalarning tuzilishi to’g’risidagi ta‘limot valentlikni elektron nazariyasini ishlab chiqilishiga imkoniyat yaratdi. valentlik stexiometriyasi. massalar ta‘siri, tarkibning doimiylik qonunlari asosida qaytmas (oxirigacha boradigan reaktsiyalarda biror moddaning aniq massasi reaktsiya) uchun olingan yoki reaktsiya mahsulot asosida hisoblash mumkin. buning uchun reaktsiya tenglamasi aniq bo’lishi kerak. bunday hisoblashlar kimyo bo’limida stexiometriya deyiladi. stexiometrik hisoblashlar hamda kimyoviy formulalar va tenglamalar tuzish uchun o’zaro birikayotgan va ta‘sirlashayotgan har-xil elementlar atomlarining miqdoriy nisbatlarini bilish zarur. elementning valentlik steximetriyasi – bir valentli element atomining berilgan element atomi bilan qancha atom birika …

3 / 19

trik 2 valentli hisoblanadi, kislorodli birikmalar tarkibiga asosan boshqa element valentligini topish mumkin. suvdagi vodorod atomiga formal ravishda boshqa elementlarni almashtirib oksidlarni olish mumkin. masalan: h2o va na2o yoki h2o va cao formulalarini solishtirish natijasida natriyning bir, kaltsiyning esa 2 vlentli ekanligiga xulosa qilish mumkin. shunday qilib, elementning valentlik stexiometriyasi biror elementning bitta atomi bilan birikkan va almashgan vodorod atomlari soni bilan aniqlanadi. ko’pchilik elementlar bir qancha stexiometrik valentlikni nayon qiladilar, ya‘ni boshqa biror element atomlari bilan har xil stexiometrik tarkibli bir qancha birikmalar hosil qiladi. bunday birikmalarni nomlash uchun element nomlariga qavs ichida rim raqamlari bilan (+ yoki - siz) valentliklar yoki stexiometrik tarkibi ko’rsatiladi. masalan: cu2o-mis (i) oksidi, cuo-mis (ii) oksidi, so2-oltingugurt (iv) oksid, so3-oltingugurt (vi) oksid va x.k. kimyoviy element ikki elementli birikmalarda elementlarning valentliklari bilan yoyilishgan prinuipi asosida osonlik bilan oddiy arifmetik usulda ikkinchi element valentligini topish mumkin. vodorodni bir valentligini bilgan holda quyidagi birikmalarda boshqa …

4 / 19

elementlar uchun yuqori valentlik stexilmetriyasi bu elementlarning d. s. dagi o’rnidan kelib chiqadi. ionlarning zaryadlari. ionlar na + ca2 + al3 + f- naf caf2 alf3 o2- na2o cao al2o3 n3 na3n ca3n2 aln no3 nano3 ca(no3)2 al(no3)2 so42- na2so4 caso4 al2(so4)2 po43- na3po4 ca3(po4)2 alpo4 qadimgi adabiyotlarda ionlarning zaryadlari ionli valentlik deb atalgan. bir valentli ionlar zaryadi bilan neytral atomlarning valent elektronlari orasida to’g’ridan-to’g’ri bog’lanish mavjud. ionlarning musbat zaryadi bitta element atomidan berilgan elektronlar soniga teng bo’ladi. manfiy zaryad esa bitta element atomi tomonidan qabul qilingan elektronlar soniga teng bo’ladi. masalan: na+, ca2+, al3+ ionlari o’z navbutida 1, 2, 3, ye ni yo’qotgani f-, o2-, na3-, ionlari esa 1, 2, 3, ye qabul qilgan hisoblanadi. oksidlanish darajasi. so2, nh3, h2so4, co2, hno3, h2co3 va x.k. molekulyar hamda na2o : na2so ionlari oddiy va kompleks birikmalarning tarkibini aniqlash uchun elementlarning oksidlanish darajalari degan tushuncha kiritilgan. elementlarning oksidlanish darajalari bu birikmalarda …

5 / 19

ir atomli ionlarga bo’lishi kerak. bunda qutbli kovalent bog’lanishlarga e‘tibor berish lozim, ya‘ni elektron juft ko’proq elektromanfiy element atomi tomoniga siljiganligiga va sof kovalent juftlanishlarga ega elektron juft har ikkala atomga teng bo’lganligi hisobga olinadi. shunday qilib, birikmalardagi ham bir element atomining elektr zaryadi yoki oksidlanish darajasini aniqlanadi. molekulalarda elementlarning oksidlanish darajalarining algebraik yig’indisi element atomlari soni hisobiga olinganda nolga teng bo’lishi kerak. masalan p2o5-molekulasida 2 ta fosfor atomining umumiy zaryadi +10 ga teng 5-ta kislorod atomining umumiy zaryadi esa –10 ga teng bo’lib, zaryadlar yig’indisi nolga tengdir. ionlarda oksidlanish darajalari – ko’p elementli ionlarda ham elementlarning oksidlanish darajalarini topishda xuddi yuqoridagidek molekulani tashkil etgan bir atomli ionlarga bo’linadi. masalan: so4-2, so3-2, nh4+ (s+6o4-2)2-, (s+4o3-2)2-, (n-3h4+)+ ko’p elementli ionlarda elementlarning oksidlanish drajalarining algebraik yig’indisi element atomlari hisobiga olinganda ion zaryadiga tengdir. masalan: nh4+ - ionida 4h+=+4, n=-3 ga teng bo’lganligi uchun ionlarning algebraik yig’indisi +1 ga teng, ya‘ni nh4+ zaryadiga …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy bog‘lanishlar nazariyasi taqdimoti"

mavzu:kimyoviy bog’lanish nazariyasi kimoviy bojlanish hosil bo’lish mexanizmlari.valent bog’lar nazariyasi reja: kimyoviy elementlarning valentligi. valentlik stexiometriyasi. ionlarning zaryadlari. oksidlanish darajasi. ion bog’lanish. kovalent bog’lanish. valent bog'lar nazariyasi. molekulyar orbitallar metodi kimyoviy elementlarning valentligi. kimyoviy elementlarning valentligi va uni turlicha talqin etilishi. valent bog’lanishlar (vb) nazariyasi asosida valentlik. doimiy va o’zgaruvchan valentlik. birikmalardagi elementar atomlarining valentligi va oksidlanidsh darajasi. kimyoviy bog’larning miqdoriy tavsiflari. bog’lanish tartibi. bog’lning energiyasi. bog’ uzunligi. valent burchagi. bog’ning ionlik darajasi va kimyoviy bog’langan atomlarning effektiv zaryadi. kimyoviy ta‘sirlashuv ...

This file contains 19 pages in PPT format (722.0 KB). To download "kimyoviy bog‘lanishlar nazariyasi taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy bog‘lanishlar nazariya… PPT 19 pages Free download Telegram