qattiq moddalarning tuzilishi

DOC 120,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443858115_61569.doc nr r r r a k 1 2 × + ккал моль qattiq moddalarning tuzilishi reja 1. qattiq moddalarning tuzilishi. 2. kristall va amorf moddalar. 3. kristallik sistemalar. 4. kristallarning ichki tuzilishi. 5. kristallik panjara hosil bо‘lish energiyasi. ma’lumki, moddalar uch xil: gaz, suyuq, qattiq agregat holatda bо‘lishi mumkin. moddaning gaz va suyuq holatida zarrachalar tartibsiz joylashgan bо‘ladi, bu zarrachalar orasidagi о‘zaro tortishish kuchi zarrachalarni bir joyda tutib turish uchun yetarli emas, shuning uchun bunday agregat holatdagi moddalarning muayyan shakli bо‘lmaydi. qattiq jismlar, suyuq hamda gazsimon jismlarning aksincha, ma’lum mustaqil shaklga ega bо‘lib, bu shaklni qanday vaziyatda turishidan qat’i nazar saqlab qoladi. qattiq moddaning zarrachalari bir-biri bilan shunday puxta bog‘langanki, ular о‘rnidan-о‘rniga о‘ta olmaydi. ammo qattiq moddalarning zarrachalari ham bir qadar harakat qiladi, ammo ularning bu harakati ma’lum nuqtalar atrofida tebranishidan iborat bо‘ladi. bundan, moddani tashkil qiluvchi zarrachalar modda faqat qattiq holatda bо‘lgandagina bir qadar tо‘g‘ri tartibda joylashadi, degan …

aroq, yassi yuzalar bilan emas balki ovol yuzalar bilan chegaralanganligini kо‘ramiz. smola, yelim va ba’zi boshqa moddalarning parchalari sindirilganda ham xuddi ana shunday hol kuzatiladi. bunday moddalarning hammasi amorf moddalar deb ataladi. har qaysi kristall modda, odatda, mutlaqo muayyan shakldagi kristallarni hosil qiladi. masalan natriy xlorid yoki osh tuzi kub shaklida, achchiqtosh oktaedr shaklida kristallanadi va hokazo. har qaysi modda kristallarining shakli uning о‘ziga xos xususiyatlaridan biridir. kristallik sistemalar. kristallik shakllarini klassifikatsiya qilish kristallning simmetriya darajasini aniqlashga asoslangan. kristallik kо‘p yoqlarining har xil simmetriya hollari kristallografiya bо‘limida batafsil о‘rganiladi. bu yerda xilma-xil kristallik shakllarining hammasi oltita gruppaga, ya’ni oltita kristallik sistemaga bо‘linishini, bu gruppa esa, о‘z navbatida, sinflarga ajralishini kо‘rsatib о‘tishning о‘zi kifoy. bu sistemalarga quyidagi nomlar berilgan: i-muntazam sistema, ii-tetragonal yoki kvadrat sistema, iii-rombik sistema, iv-geksagonal sistema, v-monoklinik sistema va vi-triklinik sistema. kristallarning qaysi sistemaga kirishi shu kristallar kristallografik о‘qlarning bir-biriga nisbatan joylashgan va ular yoqlarining uzun-qisqaligi bilan belgilanadi. …

bu tekshirishlarning muhim samarasi kо‘pgina murakkab moddalarda panjara tugunlarida molekullar emas, balki musbat va manfiy zaryadlangan ayrim ionlar turishining kashf etilishi bо‘ldi. barcha kristallik panjaralar tо‘rtta asosiy turga bо‘linadi: molekulyar panjaralar panjara tugunlarida molekulalar turishi bilan xarakterlanadi. polyar yoki kam polyar tipdagi birikmalar va umuman, atom bog‘lanishga ega bо‘lgan birikmalar molekulyar panjaralar hosil qiladi. atomli panjaraning struktura birligi о‘zaro kovalent bog‘langan neytral atomlardir. bunday turdagi panjaralar ba’zi oddiy moddalarga, masalan, olmosga xos. tugunlarida musbat va manfiy ionlar navbatma-navbat joylashgan ionli panjaralar ionlardan tuzilgan birikmalarga xosdir, bu birikmalar qatoriga tuzlarning qaryib hammasi, kо‘pgina oksidlar va boshqa ba’zi moddalar kiradi. nihoyat, metall panjaralar о‘ziga xos tuzilishga ega. metall panjara tugunlarida neytral atomlar emas, balki musbat ionlar turadi, bu ionlar oralig‘ida erkin, oson harakatchan elektronlar bо‘ladi. metall panjaralari tо‘g‘risida metallar bayon etilganda batafsil sо‘zlanadi. molekulyar atomli va ionli panjaralar orasida farq bо‘lishiga sabab, ularni hosil qiluvchi zarrachalarning tipigina emas, balki bu zarrachalarning о‘zaro …

56,1 bu yerda u-kristallik panjaraning energiyasi, ya’ni 1 gramm molekula kristaldagi zarrachalarni bir-biridan ajratib, cheksiz uzoqqa yuborish uchun zarur energiya; k-molekuladagi ionlar soni; r1 va r2-ionlarning valentligi; ra va rk-anion va kation radiuslari. a.f.kapustinskiy formulasini faqat ionli panjaralar uchun qо‘llash mumkin. ayni kristall moddaning elementlaridan hosil bо‘lish energiyasi qiymatidan foydalanib, u ni hisoblab topish mumkin. izomorfizm. ximiyaviy tabiatlari jihatidan bir-biriga yaqin bо‘lgan ba’zi moddalar, garchi tarkib jihatidan har xil bо‘lsalar ham, mutlaqo bir xil shakldagi kristallar hosil qiladi, bu kristallar bir xil yoki deyarli bir xil konstantalar bilan xarakterlanadi. bunday moddalar izomorf moddalar deb, tarkibi jihatidan har xil bо‘lgan moddalardan bir xil kristallar hosil bо‘lish hodisasining о‘zi esa izomorfizm deb ataladi. izomorf moddalarga xos bо‘lgan xususiyat shundan ibratki, ulardan hosil qilingan eritmalarda shu moddalar birgalikda kristallanib, aralash kristallar hosil qiladi. aralash kristallarda olingan moddalarning miqdorlari о‘zgarib turadi, bu miqdorlar har qaysi moddadan eritmada qanchadan borligiga bog‘liq bо‘ladi. bir-biriga mutlaqo о‘xshash …

ruppalar deb atalgan. kristall panjaralar elementar yacheykalarining shakliga qarab yettita kristallografik sistemaga ajraladi. bular quyidagilardir: 1. triklin sistema: a(v(s, (((((, (=900. 2. monoklin sistema: a(v(s, (=(=900, ((900. 3. rombik sistema: a(v(s, (=(=(=900. 4. rombaedrik (trigonal) sistema: a=v=s, (=(=((900. 5. geksagonal sistema: a=v=s, (=(=900, (=1200. 6. kubik sistema: a=v=s, (=(=(=900. 7. tetragonal sistema: a=v(s, (=(=(=900. adabiyotlar 1. b.f.ormont. vvedeniye v fizicheskuyu ximiyu i kristalloximiyu poluprovodnikov. m., 1982. 2. popov g.m., shafrakovskiy i.p. kristallografiy. m., 1975. 3. kittel ch. vvedeniye v fiziku tvyordogo tela. m., 1973.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qattiq moddalarning tuzilishi"

1443858115_61569.doc nr r r r a k 1 2 × + ккал моль qattiq moddalarning tuzilishi reja 1. qattiq moddalarning tuzilishi. 2. kristall va amorf moddalar. 3. kristallik sistemalar. 4. kristallarning ichki tuzilishi. 5. kristallik panjara hosil bо‘lish energiyasi. ma’lumki, moddalar uch xil: gaz, suyuq, qattiq agregat holatda bо‘lishi mumkin. moddaning gaz va suyuq holatida zarrachalar tartibsiz joylashgan bо‘ladi, bu zarrachalar orasidagi о‘zaro tortishish kuchi zarrachalarni bir joyda tutib turish uchun yetarli emas, shuning uchun bunday agregat holatdagi moddalarning muayyan shakli bо‘lmaydi. qattiq jismlar, suyuq hamda gazsimon jismlarning aksincha, ma’lum mustaqil shaklga ega bо‘lib, bu shaklni qanday vaziyatda turishidan qat’i nazar saqlab qoladi. qattiq moddaning zarrachalari bir-biri b...

Формат DOC, 120,5 КБ. Чтобы скачать "qattiq moddalarning tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qattiq moddalarning tuzilishi DOC Бесплатная загрузка Telegram