metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1473148183_64787.doc metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish reja: 1. barcha metallar umumiy xossalarga ega. 2. kristallik holatdagi moddalar 3. izomorfizm va polimorfizm. fizikaviy xossalar barchasini yuqori elektr o’tkazuvchanlikka, yumshoq, issiqlikni yuqori darajada o’tkazadigan, deformatsiyalanadigan cho’ziluvchan yuqori temperaturada uzilishga bardosh beradigan xususiyatlar mavjud. metallarni cho’ziluvchanligi nihoyatda muhim ahamiyatga ega. bu xususiyatlari sim, shunga o’xshash ya’ni yaltiroqlik xolatlarni namoyon qiladi. barcha metallar o’zidan elektronlarni oson berib musbat ionlarni hosil qiladi. ayniqsa temir, xrom, marganes barcha birikmalrda musbat ionlarni hosil qiladi. erkin holda metallar qaytaruvchanlik xususiyatini saqlaydi d.i. mendeleyev davriy sistemasida i guruhdan vii guruhgacha o’tgan sayin metallik xususiyati pasayadi. bunga sabab ionlanish potensialini oshib borishidir. ionlanish potensiali. tab – 1 i guruh ii guruh vi guruh vii guruh li – 5.39 be – 9.39 o – 13.64 f – 17.42 na – 5.14 mg – 7.64 s – 10.36 cl – 13.01 k – 4.34 ca – 6.11 se – 9.75 br – …
2
bo’lsa u holda modda atomlari bir –biri bilan kovalent bog’langan bo’ladi. agar modda metal bo’lsa, shu metal atomlari eletronlarining bir qismi metal atomlarining hammasi uchun umumiy bo’ladi. shu umumiy bo’lgan elektronlar atomlariga erkin harakat qilib metal atomlarini bir –biri bilan bog’lab turadi. bunday bog’lanishga metal bog’lanish deb ataladi. qattiq moddalarning holati ham har xil bo’ladi. biz shundan bir nechtasuni ko’rib chiqamiz. kristallik holatdagi moddalar. qattiq holatdagi ko’pchilik moddalar kristal tuzilishga ega. bunga ishonch hosil qilish uchun qattiq moddaning bir bo’lagini olib maydalash kifoy. shu maydalangan kichkina bo’lakchaning singan joyiga qaralsa har xil burchakka ega bo’lgan kichkina qirrali kristallar mavjudligi ko’rinadi. agar kristallar juda kichkina bo’lsa u holda ularni mikroskop orqali ko’rish mumkin. har qanday modda o’ziga xos formaga ega bo’lgan kristallar hosil qiladi. masalan, natriy xlor kub formasiga o’xshash kristallar achchiq toshlar esa oktaedr formasiga o’xshash kristallar hosil qiladi vaa xokazo. kub oktaedr achchiqtoshlar natriy xlor kristallarning ichki tuzilishi. kristalning …
3
sil qiluvchi zarrachlar orasidagi bog’lanishning mustahkamligi panjarani buzish va shu panjarani tashkil etuvchi zarrachalarni ularning o’zaro ta’sir etishini nazarga olmaslik darajada bir – biridan uzoqlashtirish uchun kerak bo’ladigan ish miqdori bilan xarakterlanadi. bu ish kristallik panjaraning energiyasi deb ataladi. kristallik panjaralar o’z strukturasi jihatdan nihoyatda xilma – xil bo’lishi mumkin. panjaralarning strukturasidagi barcha xarakterli xususiyatlarni ko’rsata oladigan eng kichik qismi elementar yacheyka deb ataladi. elementar yacheykalari kub shaklida bo’lgan muntazam sistemalardagi kristallarning panjaralari eng soda tuzilgan bo’ladi. natriy xloridning panjarasi · na · cl rasmda natriy xlorid kub panjarasining bir qismi, ya’ni elementar yacheykasi ko’rsatilgan bu qism butun kristaldan ajratib olingan bo’lib, kristallning ichi ionlar bilan qanday to’lganligini ko’rsatish uchun berilgan. panjara uchlarida xlor va natriy ionlarini shu ionga eng yaqin bo’lgan va qarama – qarshi zaryadga ega bo’lgan 6 ta xlor ioni qurshab olgan; har qaysi xlor ionini esa shu xlor ioniga eng yaqin bo’lgan va qarama – qarshi …
4
n moddalar, va bir xil shakldagi kristallar hosil qiladigan moddalarga izomorf moddalar yoki izomorfizm deb ataladi. bu izomorf moddalarga xos bo’lgan xususiyat shundan iboratki, ulardan hosil qilingan eritmalarda shu moddalar birgalikda kristallanib, aralash kristallar hosil qiladi. har xil achchiqtoshlar sulfat kislotaning qo’sh tuzlari, tarkibiga bitta bir valentli va bitta uch valentli metal bo’ladigan tuzlari izomor moddalarga tipik misoldir. agar alyuminiy rangsiz achchiqtosh kal(so4)2*12h2o bilan to’q gunafsha tusli xromli achchiqtosh kcr(so4)2*12h2o dan iborat aralashma suvda eritilsa bu eritma kristalogidratlanganda, tarkibida ikkila xil achchiqtosh bor aralash kristallar hosil bo’ladi. aralash kristallar uchuvchan tarkibli bo’lsada, mutlaqo bir jinsli bo’lganligidan, ular ham qattiq eritmalar deb ataladi. izomorfizimning yoki aralash kristallarni hosil bo’lishi mohiyati shundan iboratki buning uchun, bir xil o’lchamdagi va bir xil zaryadli atomlar yoki ionlar kristallik panjarada bir – birini o’rnini olishi mumkin. panjarani harakterli shu panjarani hosil qiluvchi ionlarning o’lchamlariga yoki radiusiga bog’liqdir. masalan:kcl yoki kbr bir – biriga deyarli o’xshash …
5
metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish"

1473148183_64787.doc metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish reja: 1. barcha metallar umumiy xossalarga ega. 2. kristallik holatdagi moddalar 3. izomorfizm va polimorfizm. fizikaviy xossalar barchasini yuqori elektr o’tkazuvchanlikka, yumshoq, issiqlikni yuqori darajada o’tkazadigan, deformatsiyalanadigan cho’ziluvchan yuqori temperaturada uzilishga bardosh beradigan xususiyatlar mavjud. metallarni cho’ziluvchanligi nihoyatda muhim ahamiyatga ega. bu xususiyatlari sim, shunga o’xshash ya’ni yaltiroqlik xolatlarni namoyon qiladi. barcha metallar o’zidan elektronlarni oson berib musbat ionlarni hosil qiladi. ayniqsa temir, xrom, marganes barcha birikmalrda musbat ionlarni hosil qiladi. erkin holda metallar qaytaruvchanlik xususiyatini saqlaydi d.i. mendeleyev davriy sistemasida i guru...

DOC format, 45.5 KB. To download "metallarning umumiy tavsifi. metall bo’glanish", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarning umumiy tavsifi. me… DOC Free download Telegram