abdurauf fitrat hayoti

DOCX 13 стр. 31,8 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 31,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

abdurauf fitratning oila asarida oila qurish tartiblari va farzand tarbiyasi rahbari najot risolasining baxtsiz odamlarning ikki toifasiga oid qarashlari reja: 1.abdurauf fitratning hayoti 2.oila asari haqida 3.oila asaridan oila qurish tartibi abdurauf fitratning hayoti fitrat o‘rta osiyo jadidchilik harakatining mashhur vakillaridan, yangi o‘zbek adabiyotining asoschilaridan, usuli jadid maktablarining nazariyotchisi va amaliyotchisi, dramaturg, nosir, shoir va olim. u madaniyatimiz tarixida shoir va nosir, dramaturg va publisist, tilshunos va adabiyotshunos, tarixchi va faylasuf, san'atshunos va jamoat arbobi sifatida qolgan. 1996 yilda o‘zbekiston respublikasi prezidenti farmoniga ko‘ra navoiy mukofoti va mustaqillik ordeni bilan taqdirlandi. abdurauf abdurahmon o‘g‘li fitrat 1886 yil buxoroda ziyoli oilada tug‘ilgan. buxoro, istambul madrasalari va dorilfununlarida o‘qigan. fitrat arab, fors, turk tillarini mukammal bilganligi tufayli sharqning buyuk allomalari ijodini yaxshi o‘zlashtirgan. adibning otasi savdo ishlari bilan shug‘ullangan bo‘lib, 1918 yilgacha qashqarda turib qolgan. u asosan, onasi mustafo bibi (bibijon) tarbiyasida bo‘lgan. mustafo bibi sharq adabiyotini yaxshi bilgani tufayli bedil, navoiy, …

2 / 13

to‘g‘ri keladi. u 1913 yili fors-tojik tilida yaratgan «munozara» asarida buxoro amirligining diniy jaholat va xurofot orqasida boshqa mamlakatlardan orqada qolgani sabablarini ochib tashlaydi. bu davrda ovro‘po fani va madaniyatini targ‘ib qilish ham fitrat ma'rifatparvarligining muhim yo‘nalishini tashkil etgan. fitrat 1917 yili fevral' inqilobidan keyin «hurriyat» gazetasini tashkil etib, unda xalqni istiqlol uchun kurashga da'vat etuvchi she'r va maqolalarini e'lon qilgan. uning «hurriyat» gazetasida bosilgan «yurt qayg‘usi» nomli she'r va sochmalarida turkistonning hurligi uchun kurashga bel bog‘lagan lirik qahramonning «men sen uchun tug‘ildim, sen uchun yasharman, sening uchun o‘larman, ey turkning muqaddas o‘chog‘i!» degan da'vati baralla eshitiladi. fitrat faqat yetuk shoir, publisist va hikoyanavisgina emas, balki yetuk dramaturg sifatida ham adabiyotimiz va madaniyatimiz tarixidan mustahkam o‘rin egallaydi. uning «qon», «begijon», «temur sag‘anasi», «o‘g‘izxon», «abo muslim», «hind ixtilochilari», «chin sevish» kabi dramalarida milliy mustaqillik uchun kurash g‘oyasi yorqin ifodasini topgan. 1922 yili nashr etilgan «o‘zbek yosh shoirlari» to‘plamida cho‘lpon, elbek she'rlari …

3 / 13

qida» kabi ilmiy risolalari «eski o‘zbek adabiyoti namunalari» singari tazkiralari o‘zbek adabiyotshunosligi fanining shakllanishida muhim rol' o‘ynadi. shuningdek, uning umar xayyom, firdavsiy, navoiy, bedil haqidagi tadqiqotlari adabiyotimiz tarixini o‘rganishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. fitrat ahmad yassaviy, sulaymon boqirg‘oniy kabi o‘ndan ortiq mumtoz adabiyot vakillari haqida ham maqolalar yozgan. shu tarzda ularning adabiyotimiz tarixida o‘rni va ahamiyatini belgilab ham bergan. fitrat, ayni paytda, davlat va jamoat arbobi sifatida ham faol xizmat qilgan. jumladan, 1921-1923 yillarda buxoro xalq jumhuriyatida maorif xalq noziri bo‘lib xizmat qilgan. 1923-1924 yillarda esa frunzechilar tomonidan quvg‘in qilingan shoir moskvadagi sharq tillari institutida ilmiy faoliyat bilan shug‘ullangan, ma'ruzalar o‘qigan. fitratning o‘zbek tili grammatikasiga oid darsliklari 1925-1930 yillarda besh marta chop etilgan. tilshunoslik va adabiyotshunoslik bo‘yicha olib borgan tadqiqotlari uchun fitratga o‘zbek olimlari orasida birinchilardan bo‘lib professor unvoni berilgan. fitrat ham mustabid tuzum tazyiqi ostida 1937 yilda hibsga olinib, 1938 yil 4 oktyabrda abdulla qodiriy, cho‘lpon singari yozuvchilar …

4 / 13

si prezidenti farmoniga ko‘ra navoiy mukofoti va mustaqillik ordeni bilan takdirlandi. asarlari: «sayxa» («faryod» 1912, ilk she'riy to‘plami), «uchqun», «she'rlar, doston», «mening tunim», «sharq», «yigit», «bir oz kul», «mirrix yulduziga» (1922, «go‘zal yulduz, yerimizning eng kadrli tuvg‘oni» misrasi bilan boshlanadi. bu she'r istiqlol ruxi bilan sug‘orilgan, salkam 70 yil davomida millatchilik ruhidagi asar sifatida baxolangan bo‘lib, unda sotqin, ikkiyuzlamachi, zolim odamlar qoralangan), «munozara» (s. ayniy «bu asar davr taraqqiyotiga g‘oyat kuchli va samarali ta'sir ko‘rsatdi», deb baholagan asar), «yurt kayg‘usi», «qiyomat» (xikoya qaxramoni pochamir «nima qilgan bo‘lsam yaratganning irodasi bilan qilganman. yaratgan mening barcha qilmishlarimdan voqif-ku, bu yerda hisob-kitob kilib o‘tirishning nima keragi bor» — degan), «begijon» (1916), «abo muslim» (1916) «temur sag‘anasi» (1918), «o‘g‘uzxon» (1919), «chin sevish», «arslon» (1925), «abulfayzxon», «hind ixtilolchilari» (1923, berlin, rusiya istibdodiga qarshi kurashga chorlovchi asar) kabi dramatik asarlari, «adabiyot qoidalari» (1926, adabiyot muallimlari va adabiyot havaslilari uchun ko‘llanma), «xvi asrdan so‘nggi o‘zbek adabiyotiga bir …

5 / 13

t, o‘tmishni qo‘msovchi va uning merosini targ‘ib qiluvchi komfirka va sosializmning dushmani, millatchi degan tuhmatni yopishtiruvchilarga qarshi raddiya, ochiq xat sifatida e'lon kilingan maqolasidir), «ittifok etaylik» (1917, unda fitrat «…qo‘lni — qo‘lga beraylik, haq yo‘linda, din yo‘linda, millat yo‘linda jadidimiz, qadimimiz, mullamiz, boyimiz va avomimiz bir yerga to‘planaylik, bir-birimizga ko‘makchi va madadkor bo‘laylik» degan edi), «siyosiy hollar», «muxtoriyat», «turkistonda ruslar», «angliz va turkiston», «shark siyosati» kabi publisistik makolalari, «me'roj» (xikoya), «oq mozor», «qiyshiq eshon», «hind sayyohi bayonoti» (fors-tojikcha, 1912), «rahbari najot» (1915), «oila» (1916), «vayron bo‘lgan qabrlar», «amir olimxon» risolasi. oila asari haqida «oila» asarida oilaviy xayotning islohotidan bahs yuritilib, adib najot yo‘llarini axtaradi. fitratning oilaga nisbatan qarashlari zaminini qur'onda shu masala bo‘yicha olg‘a surilgan fikr va g‘oyalar tashkil etadi. shuning uchun xam bu kitob o‘z vaqtida taraqqiyparvar yoshlar tomonidan samimiy qarshi olingan. oila asosini to‘g‘ri qurmasdan va yosh avlodni to‘laqonli to‘g‘ri yo‘lda tarbiyalamasdan turib, jamiyatni isloh qilish, uning rivojini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdurauf fitrat hayoti"

abdurauf fitratning oila asarida oila qurish tartiblari va farzand tarbiyasi rahbari najot risolasining baxtsiz odamlarning ikki toifasiga oid qarashlari reja: 1.abdurauf fitratning hayoti 2.oila asari haqida 3.oila asaridan oila qurish tartibi abdurauf fitratning hayoti fitrat o‘rta osiyo jadidchilik harakatining mashhur vakillaridan, yangi o‘zbek adabiyotining asoschilaridan, usuli jadid maktablarining nazariyotchisi va amaliyotchisi, dramaturg, nosir, shoir va olim. u madaniyatimiz tarixida shoir va nosir, dramaturg va publisist, tilshunos va adabiyotshunos, tarixchi va faylasuf, san'atshunos va jamoat arbobi sifatida qolgan. 1996 yilda o‘zbekiston respublikasi prezidenti farmoniga ko‘ra navoiy mukofoti va mustaqillik ordeni bilan taqdirlandi. abdurauf abdurahmon o‘g‘li fitrat 1886 yil ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (31,8 КБ). Чтобы скачать "abdurauf fitrat hayoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdurauf fitrat hayoti DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram