abdurauf fitrat hayoti va ijodi

DOCX 18 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

abdurauf fitrat hayoti va ijodi reja: · abdurauf fitrat hayoti va ijodiy faoliyati . · cho’lpon (asl ism sharifi abdulhamid sulaymon o’g’li yunusov) ijodiy va adabiy faoliyati . · mahmudxo’ja behbudiyning ijodi va hayoti. hayoti va ijodi fitrat 1886-yilda (uning o‘zi 1884-yil deb ko‘rsatgan) buxoroda tug‘ilgan. uning bolaligi haqida juda kam ma’lumot mavjud, bu esa, adeb xolidning fikricha, o‘sha davrdagi markaziy osiyolik shaxslarga xosdir. uning otasi abdurahimboy dindor musulmon va savdogar bo‘lib, oilasidan marg‘ilonga, keyin esa qashg‘arga ketgan. fitrat dunyoviy bilimlarning ko‘pini mustafbibi, nastarbibi yoki bibijon deb ataladigan onasidan olgan. edward a. allworthning ta’kidlashicha, onasi uni bedil, fuzuliy, alisher navoiy va boshqalarning asarlari bilan tanishtirgan. abduraufning abdurahmon ismli ukasi va mahbuba ismli singlisi bo‘lgan. muhammadjon shakuriy fitrat yoshligida otasi bilan haj ziyoratini amalga oshirganini taklif etadi. maktab-turidagi ta’limdan so‘ng, fitrat 1899-yilda buxoroning mir arab madrasasida tahsil olishni boshlagan va 1910-yilda tugatgan. shakuriy davom ettirishicha, fitrat 1907-1910-yillar orasida rossiya turkistoni va …

2 / 18

ng qorong‘u diniy markazlardan biri sifatida tasvirlaydi. u dindor musulmon bo‘lib, dastlab jadidlar islohoti harakatiga (usuli jadid “yangi usul”) qarshi bo‘lgan. fitratning o‘zi “yangi usul”da asosiy ta’limni olmagan. sadriddin ayniy fitratni o‘sha davrda buxoroning eng ziyoli va e’tiborga loyiq talabalari qatorida tanitadi, biroq u 1911-yilgacha buxorodan tashqarida deyarli noma’lum edi. abdurashidov fitratning buxorodagi birinchi jadidlar guruhi faoliyatida ishtirok etmaslik sababini amir abd al-ahadxonning qat’iy, liberalizmga qarshi rejimi bilan izohlaydi. abdurashidovning fikricha, fitrat taxminan 1909-yilda islohatchi g‘oyalarga qiziqish uyg‘otgan, va bu mehmet akif ersoyning “sirot-i mustaqim” jurnalining ta’sirida sodir bo‘lgan. bu jurnal va boshqa gazeta-jurnallar o‘sha davrda buxoro talabalariga tarqalgan edi. mahmudxo‘ja behbudiyning ham fitratga ustoz bo‘lganligi aytiladi. fitrat ta’limini tugatgach, qisqa muddat madrasada dars bergan. fitrat zamonaviy o‘zbek adabiyotiga katta hissa qo‘shib, fors, turkiy va kech chig‘atoy tillarida she’riyat va nasr yo‘nalishlarida ijod qildi. siyosatchi va ko‘plab ilmiy sohalarda olim sifatida faoliyat yuritishdan tashqari, fitrat shoirlik va dramaturg sifatida ham …

3 / 18

spublikasining hukumatida bir qancha lavozimlarda faoliyat yuritdi, so‘ngra rossiyada bir yil yashashga majbur bo‘ldi. keyinchalik bir qancha kollej va universitetlarda dars berdi va o‘zbekiston ssr fanlar akademiyasida ilmiy izlanish lavozimida faoliyat olib bordi. stalin davridagi buyuk qatag‘on vaqtida fitrat qamoqqa olindi va qarshi inqilobiy va millatchilik faoliyati uchun ayblanib, 1938-yilda qatl etildi. uning asarlari o‘limidan keyin o‘nlab yillar davomida taqiqlangan. fitrat 1956-yilda reabilitatsiya qilingan bo‘lsa-da, uning ijodiga tanqidiy munosabat bir necha bor o‘zgarib kelgan. ba’zi tojik tanqidchilari fitrat singarilarni “xoin” deb atagan bo‘lsalar, mustaqil o‘zbekistonda boshqa yozuvchilar uni shahid deb ataganlar. fitrat 1886-yilda (uning o‘zi 1884-yil deb ko‘rsatgan) buxoroda tug‘ilgan. uning bolaligi haqida juda kam ma’lumot mavjud, bu esa, adeeb xolidning fikricha, o‘sha davrdagi markaziy osiyolik shaxslarga xosdir. uning otasi abdurahimboy dindor musulmon va savdogar bo‘lib, oilasidan marg‘ilonga, keyin esa qashg‘arga ketgan. fitrat dunyoviy bilimlarning ko‘pini mustafbibi, nastarbibi yoki bibijon deb ataladigan onasidan olgan. edward a. allworthning ta’kidlashicha, onasi uni …

4 / 18

mekkaga haj safarini amalga oshirgan, bu davrda hindistonda bo‘lib, uyiga qaytish yo‘liga pul topish uchun sartaroshlik qilgan. abdurashidovga ko‘ra, fitrat o‘sha davrda allaqachon mijmar taxallusi bilan shoir sifatida tanilgan edi. shakuriy bilan bir qatorda xolid va allworth ham fitratning buxorodagi o‘qish joyi sifatida mir arab madrasasini tilga oladi. madrasa davrida fitrat o‘z ustozidan qadimgi yunon falsafasini ham o‘rgangan. fitrat o‘zining 1929-yilda nashr etilgan tarjimai holida buxoroni eng qorong‘u diniy markazlardan biri sifatida tasvirlaydi. u dindor musulmon bo‘lib, dastlab jadidlar islohoti harakatiga (usuli jadid “yangi usul”) qarshi bo‘lgan. fitratning o‘zi “yangi usul”da asosiy ta’limni olmagan. sadriddin ayniy fitratni o‘sha davrda buxoroning eng ziyoli va e’tiborga loyiq talabalari qatorida tanitadi, biroq u 1911-yilgacha buxorodan tashqarida deyarli noma’lum edi. abdurashidov fitratning buxorodagi birinchi jadidlar guruhi faoliyatida ishtirok etmaslik sababini amir abd al-ahadxonning qat’iy, liberalizmga qarshi rejimi bilan izohlaydi. abdurashidovning fikricha, fitrat taxminan 1909-yilda islohatchi g‘oyalarga qiziqish uyg‘otgan, va bu mehmet akif ersoyning “sirot-i …

5 / 18

omli yashirin jamiyat tomonidan berilgan grant tufayli fitrat istanbulga bora oldi. u u yerga 1910-yil bahorida, eng birinchi guruhdan ko‘p o‘tmay yetib keldi. peshavardagi universitetdan sarfraz xonning aytishicha, ba’zan fitratning turkiyaga jo‘nashi 1910-yil yanvarida buxoroda shia va sunniy musulmonlari o‘rtasidagi mojaro ortidan hokimiyat tomonidan quvg‘inga uchrashdan qochish harakati sifatida tasvirlanadi. boshqa mualliflar esa fitratning ketishini 1909-yilga taalluqli deb hisoblaydi. choʻlpon (asl ism-sharifi abdulhamid sulaymon oʻgʻli yunusov; 1897-yil, andijon – 1938.4.10, toshkent) – shoir, yozuvchi, dramaturg, tarjimon, tanqidchi va jamoat arbobi. dastlab, madrasada (1908-1912), soʻngra rus-tuzem maktabida (1912-1914) oʻqigan. sharq mumtoz shoirlari asarlarini mutolaa qilish va jadid matbuotini kuzatish yoʻli bilan adabiy, ijtimoiy-siyosiy bilimini oshirgan. adabiy ijodi 1913-1914-yillarda andijonning ijtimoiy va madaniy hayoti haqida xabarlar yozish bilan boshlangan. 1914-yil toshkentda munavvar qori abdurashidxonov va ubaydulla xoʻjayev bilan tanishish choʻlponning milliy uygʻonish harakati namoyandasi sifatida shakllanishida muhim omil boʻlgan. choʻlpon „sadoi turkiston“ gazetasida dastlabki „turkistonli qardoshlarimizga“ sheʼri, „qurboni jaholat“, „doʻxtir muhammadyor“ hikoyalari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdurauf fitrat hayoti va ijodi"

abdurauf fitrat hayoti va ijodi reja: · abdurauf fitrat hayoti va ijodiy faoliyati . · cho’lpon (asl ism sharifi abdulhamid sulaymon o’g’li yunusov) ijodiy va adabiy faoliyati . · mahmudxo’ja behbudiyning ijodi va hayoti. hayoti va ijodi fitrat 1886-yilda (uning o‘zi 1884-yil deb ko‘rsatgan) buxoroda tug‘ilgan. uning bolaligi haqida juda kam ma’lumot mavjud, bu esa, adeb xolidning fikricha, o‘sha davrdagi markaziy osiyolik shaxslarga xosdir. uning otasi abdurahimboy dindor musulmon va savdogar bo‘lib, oilasidan marg‘ilonga, keyin esa qashg‘arga ketgan. fitrat dunyoviy bilimlarning ko‘pini mustafbibi, nastarbibi yoki bibijon deb ataladigan onasidan olgan. edward a. allworthning ta’kidlashicha, onasi uni bedil, fuzuliy, alisher navoiy va boshqalarning asarlari bilan tanishtirgan. abduraufnin...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (1,4 МБ). Чтобы скачать "abdurauf fitrat hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdurauf fitrat hayoti va ijodi DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram