abdurauf fitrat

PPTX 21 pages 2.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation mavzu:abdurauf fitrat. tayyorladi: asadbek axmadaliyev reja: 1. adibning hayot va ijod yo‘li. 2. milliy uyg‘onish jarchisi. 3. fitratning she’riy asarlari. 4. fitratning nasriy asarlari 5. fitratning ilmiy-adabiy merosi. tayanch atamalar tragediya – dramatik turning uchta asosiy janridan biri, janr sifatida antik davrda shakllangan bo’lib, uning asosiy estetik belgisi tragiklikdir. parda – dramatik asarning sahnaga qo’yilganda uzluksiz voqea sifatida ijro etiluvchi bo’lagi.odatda, sahnada shu bo’lak ijrosi tugagach, parda tushiriladi. dialog – 1. ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2. adabiy-badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o’rinlar . monolog – yakka shaxsning ayni paytda javob berilishini talab qilmaydigan, o’zgalar replikalari bilan bo’linmagan nutqi. abdurauf fitrat o‘zbek xalqi hayotida xx asr tongida boshlangan yangi milliy uyg‘onish davri va uyg‘onish adabiyotining buyuk vakilidir. abdurahim o‘g‘li abdurauf 1886-yil buxoroda tug‘ildi. mir arab madrasasida o‘qidi. turkiyaning istambul dorilfununidagi to‘rt yillik (1909 – 1913) tahsil abdurauf dunyoqarashining shakllanishida muhim ahamiyatga ega …

2 / 21

slikda ham xizmatlari katta. bularning barchasini birlashtiruvchi va uyg‘unlashtiruvchi fazilat fitratning milliy uyg‘onish davri jarchisi va yalovbardori ekanidadir. adibning ijod yo’li abdurauf fitrat o’zining qalami o’tkir yozuvchi, shoir, drama-turg ekanligi bilan boshqa adiblardan farqlanib turadi. dastlabki asari istanbulda chop etilgan bo’lib, uning nomi “munozara”(“hindistonda bir farangi ila buzorolik bir mudarrisning bir necha masalalar hamda jadid maktablari hususinda qilg’an munozarasi”) deb nomlanadi. 1911- 1912-yillar mobaynida forsiy tilda yozilgan she’rlar to’plami-”sayha”, nasriy asari - “hind sayyohi qissasi” (“bayonoti sayyohi hindi”) bosilib chiqadi. 20-yillar fitratning ilmiy- adabiy faoliyatida sermahsul yillar bo’ldi. u qator ilmiy asarlar yoza boshladi. jumla-dan, “bedil” ilmiy- ommabop ocherki, “o’zbek tili gramatikasi to’g’risida bir tajriba: “sarf” (morfologiya) , “nahv” (sintaksis)” , “eng eski turk adabiyoti namunalari” , “sharq shahmati” , “fors yozuvchisi umar hayyom” , “adabiyot qoidalari”, “o’zbek klassik musiqasi tarixi” kabi ilmiy asarlarini yozdi. 1917-yil fevral inqilobida fitrat o‘z orzularini ham ko‘rgandek bo‘ldi, biroq oktabr to‘ntarishi uning teran dunyoqarashiga …

3 / 21

tildi.fitrat usuli jadid maktablari uchun yangi darsliklar ham yozdi. «o’qu» (1917, boku) kitobi, shokirjon rahimiy va qayum ramazon bilan hammualliflikda yozilgan «ona tili» (1918) darsligi, «cho’zg’ilar» («unlilar»), «bitim yo’llari» (1919), «bedil» (1923, 1924) «o’zbek tili qoidalari», sarf (1-kitob), nahv (2-kitob) (1925), sarfi zaboni tojik (1925), «adabiyot qoidalari» (1926) kabi darslik-qo’llanmalari shular jumlasidandir. fitrat she’riyati fitrat nazdida millatni uyg’otish, uning ongini yuksaltirishning muhim yo’nalishlaridan biri - matbuot, adabiyot va san’at orqali xalqqa ta’sir etish.shuning uchun u yuqoridagi jadidchilik harakati va turli xil publisistik asarlar yozishda faol bo’ldi. shu tariqa buxoroda matbuot ishga tushdi. “turon”, “buxoroyi sharif” kabi oynomlar ishga tushdi. 26 - noyabr kunida qo’qonda o’lk musulmonlarining favqulotda iv qurultoyi bo’lib o’tdi. unda o’lkaning turli shaharlaridan 203 vakil ishtirok etdi. muhimi shundaki, yig’in milliy va diniy cheklashlardan holi bo’ldi. hay’atga saylanganlar orasida yevropaliklar ham bor edi. 27-noyabr kechasi qurultoy tarixiy qaror qabul qildi. turkiston muxtoriyati tuzildi. fitrat turkiston muxtoriyatini so’ngsiz mehr …

4 / 21

ilmiy-adabiy faoliyati ham sermahsuldir. u o`zining ijtimoiy asarlari bilan yangi o`zbek fanining bir qator yo`nalishlariga asos soldi. xususan, turkiston xalqlarining boy va qadim madaniy merosini har tomonlama, chuqur ilmiy o`rganishni boshlab berdi. uning “adabiyot qoidalari”, “eski o`zbek adabiyoti namunalari”, “aruz haqida” kabi xayyom, firdavsiy, navoiy, ilmiy kuzatishlari, yassaviy, umar bedil haqidagi maqolalari o`zbek shakllanishida adabiyotshunosligining muhim rol o`ynadi. fitratning nasriy asarlari fitrat hikoyalari “qiyomat” “me’roj” “qiyshiq eshon” “zayd va zaynab” “oq mozor” “zahroning iymoni ” xx asr dramaturgiyasining nodir namunalaridan bo’lib qolgan “rahbari najot”, “oila”, “begijon”, “mavludi sharif”, “abo muslim” kabi asarlarini yozadi. u nafaqat ilmiy-badiiy asarlar yozdi, balki yangi usul-jadid maktablari uchun ham darslik-qo’llanmalar joriy etdi. masalan, “o’qu”, “muhtasar islom tarixi” “ona tili”, “bitim yo’llari”kabi darsliklar yaratdi. unng nasrdan tashqari juda ham ko’plab she’rlari mavjud. chunon- chi, “mirrix yulduziga”, “ovunchoq”, “bir oz kul”, “shoir”, “sharq”, “behbudiyning sog’onasini izladim” kabi nazmdagi asarlarida olam-olam ma’no yotadi. uning aksariyat asarlarida davr-ning ijtimoiy- …

5 / 21

'lum, biroq ular bizgacha yetib kelmagan yoxud hozirgacha topilmagan. yozuvchi «hindistonda bir farangi ila buxoroli bir mudarrisning bir necha masalalar ham usuli jadid xususida qilg‘on munozarasi» (“munozara”), «hind sayyohi bayonoti», “qiyomat” nomli nasriy asarlarida zamonning dolzarb muammolarini yoritdi, xalqni ma'rifat va ziyoga chorladi, yurt va yurtdoshlarining taraqqiyparvar bo‘lishlarini orzu qildi. fitratning eng buyuk orzusi vatanni ozod, elini erkin ko‘rish edi. bu yo‘ldagi faoliyati va ijodi esa, mustabid tuzum maqsadlariga zid edi. u ana shu fidoiylikning qurboni bo‘ldi. abdurauf fitratning ilmiy-adabiy merosi “fitrat” so’zining lug’aviy ma’nosini o’zbek tilining izohli lug’atidan topa olmaysiz. “navoiy lug’ati”da “tabiat, tug’ma tabiat, yaratilish” deb izohlangan. garchi bu so’z tarjimasini unchalik ko’p odam eshitmagan bo’lsada fitratdek adibni eshitmagan kimsa uchramasa kerak?! xix asrning oxiri xx asrning boshlarida yashab ijod qilgan, jadid namoyondalaridan biri bo’lmish abdurauf fitrat 1886-yili buxoro viloyatida tavallud topdi.oilada abduraufdan keyin yana ikki farzand-abdurahmon va mahbuba bor edi. mahbuba 20-yillarning faollaridan bo’lib she’rlar mashq qilgan. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdurauf fitrat"

powerpoint presentation mavzu:abdurauf fitrat. tayyorladi: asadbek axmadaliyev reja: 1. adibning hayot va ijod yo‘li. 2. milliy uyg‘onish jarchisi. 3. fitratning she’riy asarlari. 4. fitratning nasriy asarlari 5. fitratning ilmiy-adabiy merosi. tayanch atamalar tragediya – dramatik turning uchta asosiy janridan biri, janr sifatida antik davrda shakllangan bo’lib, uning asosiy estetik belgisi tragiklikdir. parda – dramatik asarning sahnaga qo’yilganda uzluksiz voqea sifatida ijro etiluvchi bo’lagi.odatda, sahnada shu bo’lak ijrosi tugagach, parda tushiriladi. dialog – 1. ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2. adabiy-badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o’rinlar . monolog – yakka shaxsning ayni paytda javob berilishini talab qilmaydig...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "abdurauf fitrat", click the Telegram button on the left.

Tags: abdurauf fitrat PPTX 21 pages Free download Telegram