ўзбекистонда кимё фани ва кимё саноати

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1423934316_59993.doc ўзбекистонда кимё фани ва кимё саноати биз 3 минг йиллар олдинга даврга тўғри келадиган жез даврини тарихдан яхши биламиз. бу даврда мисдан ясадган меҳнат қуроллари сифатида мисни қалайга қориштириб жез кашф қилинган ва ундан кескир тиғли меҳнат қуроллари, уй -рўзғор ва косметика буюмлари, маъбудлар, нақшдор буюмлар ясалган , ўзбекистонда мелоддан аввалги viii-vi асрларда темир даври бўлиб, улар хоразм, бақтрия, сўғдда ва фарғона водийсида яхши ўрганилган. темир рудасининг мис ва қагтйга нисбатан табиатда кўп учраши айтилган. милоддан аввалги 1- мингинчи йиллар ўрталарида ўрта осиёда заргарлик, тўқимачилик, рудалардан металлар олиш ривожланди. у асрнинг иккинчи ярми ва олтинчи асрнинг бошларида турк ҳоқонлига даврида фарғона ва сўғдда олтин, мис, темир, симоб қазиб олинган. шу даврда ҳар хил кимёвий ишлар - нефт, газ, кўмир қазиб олиш амалга оширилган. самарқанд ва бухорада оқ қоғозлар ишлаб чиқарилган, қовунларни сақлаш учун ва сувларни юргизиш учун қўрғошинли маҳсулотлардан фойдаланилган. ўрта аср бошларида қишлоқ хўжалиги, ҳунармандчилик, кончилик, ойна ясаш, …
2
а китоб ибн синонинг «тиб қонунлари» майдонга келгунча медицина фанида асосий кўлланма бўлиб келган. х-аср бошларида бухорода туғилган абу мансур ҳасан ибн нух-ал қумрий тиб илмининг йирик олимларидан биридир. абу мансур «китоб гино ва муно» ни инсон организмида пайдо бўладиган ҳар хил касалликлар, дорилар ва уларни даволаш усулларига бағишлайди. ўрта осиё ва хуросонда яшаб ижод этган ал-беруний, ал-розий, абу-маисур бухорий ва ибн синолар бир вақтда ҳам табиб ҳам ботаник, ҳам кимегар бўлганлар. а.р. хазиний (xii аср) " тарози ва донолик ҳақида " китобини ёзиб, унда ўлчашнинг аникллигига катта эътибор қаратишни ҳамда учинчи хонагача аниқлик билан тортиш имконини берадиган тарози яратади. юқорида зикр зтилган олимларнинг ботаника ва доришунослик фанининг дастлабки даврлардаги тараққиёти учук: катта ҳисса қўшганликларини биламиз. ўзбекистонда кимёнинг кейинги йилларда тараққий этишини ҳам шартли равишда қуйидаги беш даврга бўлиш мумкин: биринчи давр - бу мозийдан, 1920 йилгача давом этади. бу давр ичида табиий сузлар, қазилма бойликлар, ёнилғи материалларни анализ қилиш …
3
олимерлар кимёси ва физиқаси институти, биоорганйка институти ва ўсимликлар кимёси институтлари очилди, университетларда ва олий мактабларда кимё факультетлари ва турли хил махсус кафедралар ташкил қилинди. ўзбекистоннинг кимё саноати xx асрнинг 30 -йилларидан ривожлана бошлади. 1931 йилда эса фарғона мой заводи маҳсулот бера бошлади. ўзбекистонда биринчи бўлиб 100 хилдан ортиқ турдаги ўсимликларнинг данагидан юқори сифатли мой, қолдиқ маҳсулотлардан госсипол ва юқори сифатли оқсил ишлаб чиқариш йўлга қўйилди. 100 йилдан ортиқ тарихга эга бўлган самарқанд кимё заводининг ҳам ўрни беқиёсдир. 1935 йилда қўқон ўғит заводи ишга туширилиб, у кейинчалик фосфорли ўғитлар заводига айлантирилди. 1938 йилда қувасой цемент заводи, ўзбекистонда қора металлургия соҳаси бўйича фаолият кўрсатиб келаётган корхона бекобод шаҳридаги ўзбекистон металлургия заводидир. ўзбекистонда биринчи замонавий металлургия заводи қурилиши умумхалқ ҳашари йўли билан 1942 йили бошланган. 1944 йил 5 мартида дастлабки металл эритмаси олинган. 1943 йилда эса москва вилоятидан наманганга кимё заводи кўчирилиб келтирилиши билан наманган вилоятида кимё саноатининг ривожланишига асос солинди. 1959 …
4
ҳам кимё саноати кенг ривожанган бўлиб, бугунги кунда мустақиллигимиз йўлида хизмат қилиб келмокда ва у давлатимизда энг устивор йўналишлардан ҳисобланади.кимё саноати минерал ўғит, ўсимликларни ҳимоя қилувчи воситалар, кимёвий тола, суньий ювувчи воситалар, лак-буёқлар, спирт, резиналар, металларни қайта ишлашга йўналтирилди. жуда катта маҳсулотлар запасига эга бўлган кимё саноати бугунги кунда ўзбекистон саноатининг 12 фоиз маҳсулотни бермокда. жаҳон стандартлари асосида ишлаётган 40 корхонада 45 минг киши ишламокда. янги турли хил маҳсулотлар ишлаб чиқарилмокда ва кўпчилиги экспорт қилинмокда. минерал ўғитлардан асосан азотли, фосфорли ва калийли ўғитлар ишлаб чиқарилмоқда. кейинги йилларда сунъий полимерлар ишлаб чиқариш ривожланмоқца. қўнғиротдаги сода ва ош тузи ишлаб чиқариш заводи, қизилқумдаги фосфорит комбинатлари ўрта осиёдаги энг катта корхоналардан хисобланади. фарғона азот, навои азот ва электрокимё заводлари қайтадан ишга туширилмокда. навои электрокимё заводида каустик сода, хлор, хлорид кислота, дезинфекцияловчи воситалар, сунъий ипак ва иплар, целлюлоза, меламин ва лак-буёқ материаллари ишлаб чиқариш йўлга қўйилди. республикада кимё саноатини ривожлантириш учун манбалар етарли- газ, …
5
атмоқда ва унинг гаркибига » - инвестиционн банк марказий ва шарқий европадаги, сгоир» - европада 3 ўринда турадиган банк, коташа» (руминия), ва компания , консалтинг фирма ( лондонда жойлашган)лар киради. металлургия комплексида олмалиқ тоғ-металлургия комбинати асосий ўринни эгаллайди. унда қимматли, рангли, қора, сийрак ва сийрак ер металлари олинмоқда унинг таркибига 4 тоғ-руда комбинати, 2 бойитиш фабрикаси, 2 металлургия заводи киради ва асосан мис, молибден, қўрғошин, рух, олтин, кумуш, рений, селен, теллур, висмут , олтингугурт олинади. рудалар халькоприт, молибденит, пирит, халькозин минераллари ҳолида учрайди. навоий тоғ металлургия комбинати 1958 йилда очилган. у жойлашган марказий қизилқум рудаларга бой бўлиб. кўп микдорда - уран, олтин, кумуш, вольфрам, палладий, рений, фосфорит, ош тузи, мармар, марганец, шиша, фаянс, керамика ишлаб чиқариш учун кварц қумлар ;учрайди. комбинат таркибига 5 руда бошқармаси киради. бу ерда чиқариладиган олтин тозалиги 99,99 бўлиб лондон олтин бозоридаги арбитраж лабораторияси "оптимальной поставки", товар белгисини берди. бу ерда олтин таркибида бўлган рудаларни анализ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбекистонда кимё фани ва кимё саноати"

1423934316_59993.doc ўзбекистонда кимё фани ва кимё саноати биз 3 минг йиллар олдинга даврга тўғри келадиган жез даврини тарихдан яхши биламиз. бу даврда мисдан ясадган меҳнат қуроллари сифатида мисни қалайга қориштириб жез кашф қилинган ва ундан кескир тиғли меҳнат қуроллари, уй -рўзғор ва косметика буюмлари, маъбудлар, нақшдор буюмлар ясалган , ўзбекистонда мелоддан аввалги viii-vi асрларда темир даври бўлиб, улар хоразм, бақтрия, сўғдда ва фарғона водийсида яхши ўрганилган. темир рудасининг мис ва қагтйга нисбатан табиатда кўп учраши айтилган. милоддан аввалги 1- мингинчи йиллар ўрталарида ўрта осиёда заргарлик, тўқимачилик, рудалардан металлар олиш ривожланди. у асрнинг иккинчи ярми ва олтинчи асрнинг бошларида турк ҳоқонлига даврида фарғона ва сўғдда олтин, мис, темир, симоб қазиб оли...

DOC format, 56.0 KB. To download "ўзбекистонда кимё фани ва кимё саноати", click the Telegram button on the left.