кимёвий саноатнинг хом ашёси ва уни бойитиш усуллари ва энергия

DOCX 34,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1699862460.docx кимёвий саноатнинг хом ашёси ва уни бойитиш усуллари ва энергия режа: 1. хом ашё 2. хом ашё манбалари ва уларни қазиб олиш. 3. қаттиқ хом ашёни бойитиш. 4. суюқ хом ашёларни бойитиш. 5. газсимон хом ашёларни бойитиш. 6. хом ашёни комплекс фойдаланиш ва 7. чиқиндисиз технология. 8. энергия. 1. хом ашё ҳар қандай ишлаб чиқаришнинг муҳим таркибий қисмларидан бири хом ашёдир. хом ашё деб, истеъмол маҳсулотлари ва ишлаб чиқариш воситалари олиш учун саноатда ишлатиладиган табиий моддаларга айтилади. кимё саноатида хом ашё асосий омил бўлиб, ишлаб чиқарилган тайёр маҳсулот тан нархининг 60-70 фоизини ташкил этади. саноат ишлаб чиқаришда хом ашё тушунчасидан ташқари дастлабки ашё, тайёр маҳсулот ва чиқинди тушунчалари ҳам қўлланилади. хом ашё ва дастлабки ашёни бир – бирисидан фарқ қилиш керак. хом ашё, саноатда қайта ишловдан ўтмаган табиий моддалардир. бирор – бир ишлаб чиқариш учун хом ашё, ярим фабрикат, оралиқ маҳсулот, ярим маҳсулот (асосий материал) кўшимча маҳсулот ва иккиламчи …

ериалларга айтилади. бундай бўлишлар, албатта, нисбийдир. масалан, нитрат кислота, шу кислотани ишлаб чиқариш корхонасининг тайёр маҳсулоти бўлса, ўғит ишлаб чиқариш корхонасининг эса дастлабки ашёси ҳисобланади. хом ашёлар турли белгиларига қараб синфларга бўлинади. келиб чиқишига қараб, улар минерал, ўсимлик ва ҳайвон хом ашёларига, агрегат ҳолатларига қараб, қаттиқ, суюқ, нефть шўробалари, газсимон ҳаво, табиий газ хом ашёларга, таркибига қараб анорганик ва органик хом ашёларга бўлинади. минерал хом ашёлар ўз навбатида рудали, рудасиз ва органик ёки ёнувчи хом ашёларга бўлинади. рудали минераллар тўғридан тўғри руда деб аталади. руда деб, таркибида металл оқловчи тоғ жинслари ёки бошқа минерал бирикмаларга айтилади. улардан металлар ажратьиб олинади. металлар руда таркибида асосан оксидлар ва сульфидлар шаклида бўладилар. руда таркибидаги асосий компонент – металлдан ташқари ҳар доим бегона аралашмалар ҳам ушлайди. ишлаб чиқаришда фойдаланилмайдиган бегона аралашмаларни чиқинди, баъзан “бекорча жисм” деб аталади. таркибида ажратиб олишга етарли миқдорда бир неча металл сақловчи рудаларга полиметалл рудалар дейилади. ўзбекистондаги рангли металл рудалари …

ан, ашёлар, қайсиким, механик ишлов берилгандан сўнг фойдаланилади. (олмос, ёқут, зумрад, қаҳрабо, малахит, феруза, яшма, мармар ва бошқалар). органик ёки ёнувчи ашёлар учга: қазилма, ўсимлик ва ҳайвон хом ашёларига бўлинади. қазилма органик ёки ёнувчи хом ашёлар (торф, сланец, кўмир, нефть, табиий ва йўлдош газлар) энергия манбаи сифатида ҳамда, қимматбаҳо кимёвий ашё сифатида ишлатилади. ўсимлик ва ҳайвон хом ашёлари қишлоқ хўжалик, ўрмон хўжалиги ва балиқчилик хўжаликларининг маҳсулотлари ҳисобланади. ўсимлик ва ҳайвон ашёлари ишлатиш соҳасига қараб иккига: озиқ-овқат ва техник ашёларига бўлинади. озиқ-овқат ашёларига, асосан, озуқа сифатида истеъмол қилинадиган (картошка, лавлаги, сут, ғалла, ўсимлик, ҳайвон ва балиқ ёғлари ва бошқалар) маҳсулотлар киради. техник ашёларга эса, озиқ-овқат сифатида ишлатишга яроқсиз бўлган, аммо кимёвий ва механик ишлов берилгач, турмуш ва саноатда, техник мақсадларда ишлатиш мумкин бўлган ашёлар киради. масалан: пахта, ёғоч, ёғоч смоласи, сомон, зиғир пояси, наша пояси (каноп), ҳинд канопи, чарм, жун, мўйна, баъзи ўсимлик ва ҳайвон ёғлари (ҳинд канопи мойи, тунг мойи …

қазиб олишнинг осон ёки қиёинлиги ва бошқа шу каби кўрсаткичларга боғлиқ бўлади. бу кўрсаткичлар фан ва техника тараққиёти, халқ хўжалигининг тараққиёти ҳамда талаб ва эҳтиёжларга қараб ўзгариб туради. кимё саноатининг тараққиёт тарихида кўпгина фактлар маълумки, бир вақтлар саноат чиқиндиси бўлган моддалар кейинчалик, муҳим қимматбаҳо хом ашёга ёки тайёр маҳсулотга айланган. масалан: ўтган асрнинг охирларида ош тузи сильвинит (kcl • nacl) минералини қайта ишлаб олинар эди. илгари калий хлорид тузи эса, чиқинди сифатида ташларди. ҳозирги пайтда эса калий хлорид олиш учун сильвинит қайта ишланади, (чунки kcl муҳим минерал ўғит сифатида ишлатилади) ва nacl эса чиқинди сифатида ташланади. кўпгина сийрак элементлар илгари ишлатиш соҳалари бўлмаганлиги учун ёки уларни етарли миқдорда олиб бўлмаганлиги сабабли фойдали қазилма таркибидан асосий элемент олингач, қолганлари чиқинди сифатида ташлаб юборилган. ҳозирги кунда эса, уларни атом энергетикаси, микроэлектроника, радиотехника, телетехника, космик техника соҳаларида кенг қўлланиш соҳалари очилгач, уларга бўлган талаб ва эҳтиёжнинг ортганлиги сабабли уларнинг саноат ишлаб чиқаришини йўлга …

т шароитини яхшилаш мумкин бўлади. натижада очиқ усулда меҳнат унумдорлиги 2-6 мартагача, қазиб олинган маҳсулотнинг тан нархи эса 2-3 мартагача ёпиқ усулдагига нисбатан кам бўлади. аммо очиқ усулнинг ҳам ўзига яраша камчиликлари бўлади. бу усул атроф муҳитга салбий таъсир этади, тупроқнинг унумдор қисмини йўқотади, сув режимини бузади, тупроқ эрозиясига олиб келади, ҳаво, сув ҳавзаларининг конга яқин бўлган қишлоқ ва шаҳарлар атмосферасини чанглилик даражасини оширади. ўзбекистонда 1930 йилгача кимёвий хом ашё манбалари йўқ эди, ҳали очилмаган, ер қаърида яшириниб ётарди. 1930 йиллардан кейин республикамиз территориясида геологик қидирув ишлари қизғин бошлаб юборилганлиги муносабати билан бирин – кетин турли хом ашё манбалари, қазилма бойликлар очила бошланди. 1931 йилда топилган олмалиқ мис кони ўзбекистонда рангли металлургия саноатининг пайдо бўлишига олиб келди. кейинчалик ангрен кўмир кони (1941 йилда топилди) олтинтопган қўрғошин ва рух кони (1948 йилда топилди) вольфрам, алюминий, висмут, симоб, сурма, нефть, газ, мармар, фулюорит, магний рудалари, олтингугурт, ош тузи, калийли тузлар, каолин, бентонит, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кимёвий саноатнинг хом ашёси ва уни бойитиш усуллари ва энергия"

1699862460.docx кимёвий саноатнинг хом ашёси ва уни бойитиш усуллари ва энергия режа: 1. хом ашё 2. хом ашё манбалари ва уларни қазиб олиш. 3. қаттиқ хом ашёни бойитиш. 4. суюқ хом ашёларни бойитиш. 5. газсимон хом ашёларни бойитиш. 6. хом ашёни комплекс фойдаланиш ва 7. чиқиндисиз технология. 8. энергия. 1. хом ашё ҳар қандай ишлаб чиқаришнинг муҳим таркибий қисмларидан бири хом ашёдир. хом ашё деб, истеъмол маҳсулотлари ва ишлаб чиқариш воситалари олиш учун саноатда ишлатиладиган табиий моддаларга айтилади. кимё саноатида хом ашё асосий омил бўлиб, ишлаб чиқарилган тайёр маҳсулот тан нархининг 60-70 фоизини ташкил этади. саноат ишлаб чиқаришда хом ашё тушунчасидан ташқари дастлабки ашё, тайёр маҳсулот ва чиқинди тушунчалари ҳам қўлланилади. хом ашё ва дастлабки ашёни бир – бирисидан фарқ...

Формат DOCX, 34,3 КБ. Чтобы скачать "кимёвий саноатнинг хом ашёси ва уни бойитиш усуллари ва энергия", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кимёвий саноатнинг хом ашёси ва… DOCX Бесплатная загрузка Telegram