leksikologiya

PPTX 11 sahifa 106,9 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 106,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

mavzu: leksikologiya. so‘z ma’nosi. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. ma’no ko‘chish yo‘llari mavzu: leksikologiya. so‘z ma’nosi. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. ma’no ko‘chish yo‘llari o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu rejasi: 1. leksikologiya, uning obyekti, vazifalari. 2. so‘zning leksik va grammatik ma’nolari. 3. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. 4. ma’no ko‘chish yo‘llari. 5. matn ustida ishlash, testlarni yechish. leksikologiya leksika – tildagi barcha so‘zlar va iboralar yig‘indisir, uni o‘rganadigan fan esa leksikologiya deb ataladi. leksika so‘zi yunoncha leksis so‘zidan olingan bo‘lib, so‘z degan ma’noni anglatadi. leksikologiya so‘zi esa leksis – so‘z, logos – fan, ta’limot degan ma’nolarni bildiradi. demak, leksikologiya so‘z va uning ma’nosi haqidagi ta’limot, fan ekan. so‘z ma’nosi haqida tilning lug‘at tarkibidagi asosiy birlik so‘zdir. har qanday so‘zning o‘zaro bog‘liq bo‘lgan ikki tomoni – ichki va tashqi tomoni bo‘ladi. so‘zning tashqi tomoni deganda uning qanday tovushlardan tuzilganligi nazarda tutiladi. so‘zning ichki tomoni deganda uning ma’nosi nazarda tutiladi. so‘zning …

2 / 11

iq ma’noda qo‘llanuvchi so‘zlar ko‘p ma’noli so‘zlar yoki polisemiya deyiladi. masalan: o‘chirmoq – chiroqni o‘chirmoq, ovozni o‘chirmoq, yozuvni o‘chirmoq, yong‘inni o‘chirmoq kabi. ko‘p ma’noli so‘zlarda ma’no qanchalik ko‘p bo‘lsa ham, lekin u bir so‘z hisoblanadi. shuning uchun ham ko‘p ma’noli so‘zlarda ma’nolardan biri to‘g‘ri ma’no (yoki o‘z ma’no), qolganlari esa ko‘chma ma’no bo‘ladi. ko‘chma ma’nolar nutq tarkibida boshqa so‘zlar bilan bog‘langanda namoyon bo‘ladi, nutq jarayonidan ajratilganda esa to‘g‘ri ma’nosi asosiy ma’no bo‘lib qoladi. masalan: tosh so‘zi nutq qurshovidan ajratib olinsa, “qattiq jism” ma’nosini anglatadi. so‘zlarning nutq jarayoniga bog‘liq bo‘lmagan lug`aviy (atash) ma’nosi o‘z ma’no hisoblanadi. so‘zning nutqda boshqa so‘zlarga bog‘lanib hosil qiladigan yondosh ma’nosi ko‘chma ma’no hisoblanadi. odamning tishi (o‘z ma’noda ) – arraning tishi (ko‘chma ma’no) ma’no ko‘chish yo‘llari so‘zning ko‘chgan ma’nolari quyidagi qonuniyatlar asosida yuzaga keladi. 1. metafora (grekcha: ko‘chirish) – bunda qiyofasi, rangi, xususiyati, joylashish o‘rni yoki tashqi biror belgisi o‘zaro o‘xshash bo‘lgan ikki predmetdan birinig nomi …

3 / 11

g nomi bilan butunni yoki butun nomi bilan qismni atash hodisasidir. masalan: besh qo‘l baravar emas gapida qo‘l so‘zi (butunning nomi) beshta barmoq ma’nosini (butunning qismlarini) anglatadi. u hovlidagi olmaning ustida edi gapida esa olma so‘zi (qismning nomi) orqali olma daraxti (butun) anglashilgan. 4. vazifadoshlik muayyan narsaning vazifasini ikkinchi bir narsa bajarishi natijasida avvalgisining nomi bilan keyingilarini ham ifodalashdir. masalan: “siyoh” so‘zi ilgari yozuvda “qora suyuqlik”, keyinchalik yozishda ishlatiladigan “turli rangdagi suyuqlik” ma’nolarida qo‘llanadi. yoki “o‘q” so‘zi kamonning o‘qi, miltiq o‘qi, zambarak o‘qi, raketa o‘qi birikmalarida ishlatilishi kabi. 5. kinoya – so`zlarning aks ma’noda qo`llanishidir. bunday ko`chishlarni tushuntirish uchun so`zlar yozuvda qo`shtirnoqqa olinadi: u g`azablanardi va uni bisotidagi “chiroyli” so`zlar bilan siylardi. metafora sinekdoxa metonimiya vazifadoshlik oltin kuz… tirnoq, … dasturxonga qarang… siyoh… e’tiboringiz uchun rahmat!!! /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 11

5 / 11

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"leksikologiya" haqida

mavzu: leksikologiya. so‘z ma’nosi. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. ma’no ko‘chish yo‘llari mavzu: leksikologiya. so‘z ma’nosi. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. ma’no ko‘chish yo‘llari o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu rejasi: 1. leksikologiya, uning obyekti, vazifalari. 2. so‘zning leksik va grammatik ma’nolari. 3. bir ma’noli va ko‘p ma’noli so‘zlar. 4. ma’no ko‘chish yo‘llari. 5. matn ustida ishlash, testlarni yechish. leksikologiya leksika – tildagi barcha so‘zlar va iboralar yig‘indisir, uni o‘rganadigan fan esa leksikologiya deb ataladi. leksika so‘zi yunoncha leksis so‘zidan olingan bo‘lib, so‘z degan ma’noni anglatadi. leksikologiya so‘zi esa leksis – so‘z, logos – fan, ta’limot degan ma’nolarni bildiradi. demak, leksikologiya so‘z va uning ma’nosi haqidagi ta’limot, fan eka...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (106,9 KB). "leksikologiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: leksikologiya PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram