leksikologiya

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

termiz davlat pedagogika instituti tillar fakulteti nemis tili yo’nalishi 101-guruh talabasi mamayusupova bibisanamning amaliy tilshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti taqdimoti . leksikologiya . reja: leksikologiyaning ma’nosi va vazifasi so’z va uning leksik ma’nosi leksik birliklar: sinonim, antonim, omonim leksikologiya leksikologiya (leksika va …logiya) — tilshunoslikning til lugʻat tarkibi, yaʼni muayyan bir tilning leksikasini oʻrganuvchi boʻlimi. l. har bir soʻzni yolgʻiz holda emas, balki boshqa soʻzlar bilan bogʻliq holda oʻrganadi. l. tilshunoslikning leksikografiya, frazeologiya, semasiologiya yoki semantika, etimologiya, stilistika hamda soʻz yasalishi haqidagi taʼlimot kabi sohalari bilan chambarchas bogʻliq. l.ning asosiy muammolaridan biri soʻzning mustaqil til birligi sifatida mavjudligi masalasidir. l.da soʻzlarning maʼno jihatdan oʻzaro bogʻlangan, yaʼni monosemiya, polisemiya, sinonimiya, antonimiya, soʻz maʼnolarining erkin yoki bogʻliq holda boʻlishi kabi masalalari ham oʻrganiladi. leksika muayyan bir tizim sifatida koʻrilganda, soʻz maʼnolari va tushunchalarning oʻzaro bogʻliq holda boʻlishi koʻzda tutiladi. l. lugʻat tarkibining amalda ishlatilishi va taraqqiyoti qonuniyatlarini, soʻzlarning uslubiy jihatdan tasnifiy tamoyillarini ishlab …

2 / 15

rindosh tillarni qiyosiy usul yordamida tahlil qiladilar, bu tilshunoslarga ajdodlarning fonologik, morfologik, sintaktik va hokazolarni tiklashga imkon beradigan texnikalar toʻplamidir, ularning qarindosh materiallarini taqqoslash orqali zamonaviy tillarning tarkibiy qismlari va kelib chiqishini oʻrganadi. so’zning leksik ma’nosi soʻzning leksik maʼnosi — soʻzning material qismi — leksema bildiradigan maʼno: muayyan tovushlar majmuini maʼlum obyektiv voqelikka bogʻlash bilan kishi ongida yuzaga keladigan mazmunmundarija; lugʻaviy maʼno. mas, «bolalarni oʻynatdik» gapidagi birinchi soʻz hali yosh, voyaga yetmagan odamni, goʻdakni, ikkinchi soʻz esa harakatni (bola bilan bogʻlangan harakatni) biddiradi. demak, «bola» va «oʻyna» soʻzlaridan ifodalanadigan mazkur konkret maʼnolar shu soʻzlarning leksik maʼnolaridir. soʻzning leksik maʼnosi muayyan soʻzning aniq mazmunini (narsa, belgi, harakat tushunchalarini ifodalash, emotsiyalarni bildirish) tashkil etadi. soʻzning leksik maʼnosi oʻzaknegizning oʻzi bilan ifodalanadi; yasovchi affikslar ham soʻzdagi material qismning ichiga kiradi. shu jumladan leksik maʼno suz yasalishi va leksikologiya bilan bogʻliqdir. soʻzning leksik maʼnosi shu soʻzning oʻzigagina tegishli xususiy maʼno boʻlishi bilan bir qancha …

3 / 15

lik bilan oʻsib, taraqqiy etdi. oʻzbek tili leksikasiga baynalmilal soʻzlar keng koʻlamda kirib keldi. buning ustiga fan va turli sohalar terminologiyasi ham toʻxtovsiz oʻsib bormoqda. oʻzbek tili leksikasida oʻz va oʻzlashgan qatlam, shuningdek, oʻz qatlam tarkibida umumturkiy soʻzlar va ulardan yasalgan oʻzbekcha soʻzlar mavjud. 3 asosiy qism oʻzbek tili leksikasi zamonaviyligi jihatdan 3 asosiy qatlamga boʻlinadi: 1) zamonaviy qatlam – eskilik va yangilik boʻyogʻiga ega boʻlmagan soʻzlar. shu qatlamga oid soʻzlar oʻzbek tili leksikasining asosini tashkil qiladi; 2) eski qatlam – hozirda ham isteʼmolda boʻlgan istorizmlar, arxaizmlar bu qatlamga kiradi; 3) yangi qatlam – yangi leksika deb ham yuritiladi. lugʻaviy birliklar ishlatilish doirasi jihatdan 2 qatlamga ajratiladi: 1) ishlatilish doirasi chegaralanmagan soʻzlar. maʼnosi shu tilda soʻzlovchilar uchun tushunarli va umumqoʻllanish xususiyatiga ega boʻlgan soʻzlar umumisteʼmoldagi chegaralanmagan leksika sanaladi; 2) ishlatilish doirasi chegaralangan soʻzlar – til lugʻat tarkibining ajralmas qismi boʻlib, uning tarkibiga dialektal, terminologii kasb-hunar leksikasi, ilmiy atamalar, jargon va …

4 / 15

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksikologiya"

termiz davlat pedagogika instituti tillar fakulteti nemis tili yo’nalishi 101-guruh talabasi mamayusupova bibisanamning amaliy tilshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti taqdimoti . leksikologiya . reja: leksikologiyaning ma’nosi va vazifasi so’z va uning leksik ma’nosi leksik birliklar: sinonim, antonim, omonim leksikologiya leksikologiya (leksika va …logiya) — tilshunoslikning til lugʻat tarkibi, yaʼni muayyan bir tilning leksikasini oʻrganuvchi boʻlimi. l. har bir soʻzni yolgʻiz holda emas, balki boshqa soʻzlar bilan bogʻliq holda oʻrganadi. l. tilshunoslikning leksikografiya, frazeologiya, semasiologiya yoki semantika, etimologiya, stilistika hamda soʻz yasalishi haqidagi taʼlimot kabi sohalari bilan chambarchas bogʻliq. l.ning asosiy muammolaridan biri soʻzning mustaqil til birligi si...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "leksikologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: leksikologiya PPTX 15 pages Free download Telegram