xotira va xayol

PPTX 18 стр. 2,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
mavzu: xotira va xayol mavzu: xotira va xayol reja: 1. xotira haqqida tushuncha 2. xotira turiari 3. xotira jarayonlari 4. xotira tasawurlari xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ulami eslash yoki xotirlash jarayoni dir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi.. "indvidning o’z tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi". shaxsning yo’nalishi uning qiziqishida ifodalanadi. kishining qiziqishi xotiraga aniq va kuchli ta’sir ko’rsatadi, ya'ni yaxshi esda olib qolishni ta’minlaydi. biz ko’pincha u yoki bu narsa va hodisalami yomon esda qoldiramiz. bu xotirani yomonligini emas, balki ularga qiziqish yo’qligini ko’rsatadi. masalan, o’quvchilar hamma fanlami bir xil o’zlashtira olmaydilar. bu ulaming har xil xotiraga ega ekanliklar bilan emas, balki o’qitilayotgan fanga qiziqishning har xilligi bilan tushuntiriladi. samarali xotira kishining iroda sifatlariga ham bog’liqdir. kuchsiz, irodasiz, ishyoqmas kishilar har doim yuzaki, yomon xotirlaydilar. aksincha, …
2 / 18
nutish singari jarayonlami amalga oshiruvchi faoliyatining xususiyatlariga bog’liqligi olinadi. a.v.petrovskiy xotirani quyidagi klasifikatsiyaga ajratgan: > faoliyatda ko'proq sezilib turadigan psixik faollikning xususiyatiga qarab: harakat, emosional, obrazli va so’z mantiq xotira. > faoliyatning maqsadlariga k o’ra: ixtiyorsiz va ixtiyoriy xotira. > materialni qancha vaqt esda olib qolish va esda saqlash muddatiga k o ’ra: qisqa muddatli, uzoq muddatli va operativ xotira. harakat xotirasi - inson faoliyatining har bir turida ruhiy faollikning u yoki bu ko’rinishlarini ustunlik qilishida kuzatiladi. turli harakatlar va ularning bajarilishi tartibi, teziigi, sur'ati, izchilligi va boshqalami esda qoldirish, mustahamlash, esga tushirishdan iborat xotira turi harakat xotirasi deb ataladi. figurali uchish, langar bilan sakrash, gimnastika. chopish, xatti-harakatiar, badiiy gimnastika bilan shug’ullanish harakat xotirasini taqozo etadi. jismoniy chaqqonlik, mehnat mahorati, ’’oltin qo’llar”, ziyrak ko’zlar, egiluvchaniik va kuzatuvchaniikka ega bo’lish yuksak, barqaror harakat xotirasi mavjudligining alcmati bo’lib hisoblanadi. his-tuyg’u yoki hissiyot xotirasi. bu xotira his-tuyg'ular, ruhiy kechinmaiar, hissiyotlar, ehtiyoj larimiz va …
3 / 18
sda qoldirish, ongda mustahkamlash hamda zaruriyat tug’ilganida esga tushirishdan iborat xotira turiga aytiladi. 15 sekund yorqin qizil kvadratga qarab turish taklif etilsa, so’ng tekshiruvchi oldidan kvadrat olib quyi isa, u qizil kvadrat o’mida xuddi shunday geometrik shakl izini ko’rishda davom etadi. asosan bu shakl ko’pligi rangda tovlanadi. so’z-mantiq xotirasi mazmunini fikr va mulohazalar, aniq hukm hamda xulosa chiqarishlar tashkil etadi. insonda fikr va mulohaza turli xil shakl\ lar yordamida ifodalanganligi tufayli ulami ifodalash faqat o’zlashtirijayotgan materiallaming asosiy ma'nosini izohlash, talqin qilib berish yoki ulami so’zma-so’z ifodalanishini aynan avtib berishga qaratilgan bo’iishi mumkin. agar ma’lumot, axborot, xabar, material ma’no jihatidan qayta ishlanmasa, u holda materialni so’zmaso’z o’zlashtirish, mantiqiy o’rganish bo’lmasdan, balki aksincha mexanik esda olib qolishga aylanib qoladi. faoliyat maqsadiga ko’ra xotira -ixtiyorsiz -ixtiyoriy turlarga bo’linadi. ixtiyoriy xotira deganda ma’lum maqsadni ro’yobga chiqarish uchun muayyan davrlarda aqliy harakatlarga suyangan holda amalga oshirilishidan iborat xotira jarayoni tushuniladi. bu faoliyatni odam ongi bevosita …
4 / 18
ing oqibatida uncha katta bo’lmagan tadqiqot materiali 46 marta o’qib berilganiga qaramay, esda olib qolinmagan. tajribaning keyingi bosqichida vazifa tekshiriluvchiga tushuntirib berilgandan so’ng u material bilan olti marta o’ib, tanishib, uni takrorlab, qismga ajratib esga qayta tushirishga erishgan. ixtiyorsiz xotiraning turmushda va faoliyatda katta o’rin egallashini har kim o’z shaxsiy tajribasidan biladi. ixtiyorsiz xotiraning muhim xususiyati ari dan biri ma'lum maqsadsiz aqliy, asabiy, irodaviy zo’r berishsiz hayotiy ahamiyatga ega bo’lgan keng ko’lamdagi ma’lumot, xabar, axborot, ta'surotlaming ko’pchilik qismini aks ettirishdir. shunga qaramasdan inson faoliyatining turli jabhalarida o’z xotirasini boshqarish zarurati tug’ilib qolishi mumkin. xuddi mana shunday sharoitiar, holatlar, vaziyatlarda esda saqlash, esga tushirish yoki eslash imkoniyatini yaratadigan xotiraning mazkur turi katta ahamiyatga egaligi shubhasiz. biror material xotirada mustahkam joy olish uchun uni sub'ekt tomonidan tegishli ravishda qayta ishlab chiqish zarur va materialni bunday ishlab chiqish uchun ma’lum darajada muddai talab etish tabiiydir. ana shu muddat xotirada qayta tiklanilayotgan izlarni mustahkamlash …
5 / 18
malni bajarishga kirishar ekanmiz, biz uni muayyan bo’laklarga ajratib hal qilishni maqsad qilib qo’yamiz. shu boisdan oraliq natijalami yodda saqlashga intilamiz, nihoyasiga yaqiniashgan sari ayrim materiallar esdan chiqa boshlaydi. mazkur holat matnni talaba yoki o’quvchi tomonidan o’qishda, uni ko’chirib yozishda, ijodiy fikr yuritishda, aqliy faoliyatni amaiga oshirishda yaqqol ko’zga tashlanadi. psixologiya fanida esda olib qolishning quyidagi turiari mavjud: o ma’lumot, xabar, taassurot, axborot va materiallami eshitish orqali idrok qilish hamda esda olib qolish. o egallash yoki o’ziashtirish zarur bo’lgan materiallami ko’rib idrok qilish yordamida esda olib qolish. o materiallami harakat yordamida va eshitish orqali idrok qilish hamda esda olib qolish. o aralash holatda esda olib qolish, eshitish, ko’rish, harakat kabilar orqali idrok qilish va esda olib qolish yoki bir nechta ta'sir etuvchilar yordamida aks ettirish. xotiraning individual farqlari kishi faoliyatining xususiyatiga bog’liqdir. esda olib qolish va unutish tezligiga ko’ra xotiraning quyidagi tiplari mavjud: 1) tez esda qoldirib>sekin unutish; 2) tez …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xotira va xayol"

mavzu: xotira va xayol mavzu: xotira va xayol reja: 1. xotira haqqida tushuncha 2. xotira turiari 3. xotira jarayonlari 4. xotira tasawurlari xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ulami eslash yoki xotirlash jarayoni dir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi.. "indvidning o’z tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi". shaxsning yo’nalishi uning qiziqishida ifodalanadi. kishining qiziqishi xotiraga aniq va kuchli ta’sir ko’rsatadi, ya'ni yaxshi esda olib qolishni ta’minlaydi. biz ko’pincha u yoki bu narsa va hodisalami yomon esda qoldiramiz. bu xotirani yomonligini emas, balki ularga qiziqish yo’qligini ko’rsatadi. masalan, o’qu...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (2,4 МБ). Чтобы скачать "xotira va xayol", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xotira va xayol PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram