galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi

PPT 8 pages 315.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 315.5 KB

File type PPT

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

slayd 1 4- §. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi yulduzlargacha masofalarni bilish ularning fazodagi taqsimotini aniqlashga, binobarin, galaktikamizning strukturasini o'rganishga imkon beradi. galaktikaning turli qismlarida yulduzlar sonini baholash uchun yulduzlarning zichligi tushunchasi kiritiladi. yulduzlarning zichligi 1 kub parsek hajmdagi yulduzlarning sonini xarakterlaydi. hisob-kitoblar, galaktikamizning quyosh atrofidagi sohada yulduzlarning zichligi 0,12 ekanligini ma'lum qiladi. bu degani, 8 pk3 dan ortiqroq hajmga bitta yulduz to'g'ri keladi degani bo'ladi. osmonning turli qismlarida yulduzlarning zichligini aniqlash uchun osmonning har bir kvadrat gradus yuzasiga to'g'ri kelgan yulduzlar sonini hisoblash zarur bo'ladi. bunday hisoblashlar, yulduzlarning konsentratsiyasi, somon yo'li tekisligiga yaqinlashgan sayin keskin ortib borishini ko'rsatadi. bu hoi galaktikamiz o'qi bo'yicha siqilgan ko'rinishda bo'lib, somon yo'li uning o'qidan eng katta radiusli qismiga to'g'ri kelishini va quyosh (aniqrog'i, quyosh sistemasi) aynan shu simmetriya tekisligi yaqinida yotishini ma'lum qiladi (123- rasmga qarang). yulduzlarni galaktikamizda taqsimlanishi to'g'risidagi boshqa bir muhim xulosaga ko'ra, osmonning ma'lum bir sohasida barcha yulduzlarning hisobini birdaniga emas, balki …

2 / 8

an yulduzlar, ilgari aniqlangan m = m + 5 - 5 ig r formulaga ko'ra ushbu radius bilan chegaralangan shar sektori ichida joylanadi: ig rm=l+0,2 (m-m). (1) barcha yulduzlarning yorqinliklari bir xil deb olganimiz tufayli ularning barchasining absolut yulduz kattaliklari ham bir xil m bo'ladi. unda m + 1 yulduz kattaligiga teng va undan kichik yulduz kattaligiga ega bo'lgan yulduzlar esa rm+1 radiusli shar sektori ichida yotib, u (2) dan topiladi. bu tenglamalardan keyingisidan oldingisini ayirsak, (3) ga erishamiz. yulduzlarning zichligi o'zgarmaganda, yulduzlarning soni ular egallagan hajmning (binobarin radiuslarining) kubiga proporsional bo'lishini e'tiborga olsak, (4) bundan (5) yoki (6) bo'ladi. bu zeyeliger qonuni (yoki teoremasi) deyiladi. biroq, kuza-tishlar, m ortishi bilan yulduzlar soni bu qadar tez ortmasligini ko'rsatadi. xususan, m ning uncha katta bo'lmagan qiymatlari uchun ga yaqin, m = 17 kattalikdagi yulduzlar uchun esa chiqadi. agar barcha yulduzlarning yorqinliklari bir xil deb qaralsa, u holda kuzatiladigan nisbatga ko'ra quyoshdan …

3 / 8

qismini tashkil etishini hisobga oladigan yorqinlik funksiyasi f (m) deb ataluvchi kattalik kiritiladi. agar yorqinlik funksiyasi ma'lum bo'lsa, u holda turli masofalarda yulduzlarning zichligini hisoblash masalasi ma'lum qiyinchiliklarga qaramay, hal qilsa bo'ladigan masalalardan hisoblanadi. amalda bu masala yetarlicha hal qilingan bo'lib, galaktikamiz uning ekvator tekisligiga (somon yo'li tekisligiga) nisbatan simmet-rik ko'rinishdagi qutblari bo'yicha siqilgan ko'rinishga ega ekanligi oshkor bo'ladi. galaktikamiz markazi, quyosh sistemasida qaral-ganda, oldin aytganimizdek, qavs yulduz turkumida proyeksiya-lanadi. uning ekvatorial koordinatalari α = 17h40m va δ = 29° ni tashkil etadi. galaktika markaziga yaqinlashgan sayin yulduzlarning zichligi orta boradi. shunday qilib, galaktikamizda yulduzlarning zichligi uning ekvator tekisligi va markaziga tomon ortib borish tendensiyasiga ega. yulduzlar zichligini uning keskin kamayadigan masofalarida hamda quyosh atrofi sohasida aniqlash, galaktikamizning o'l-chamlari haqida ma'lumot beradi. aniqlanishicha, quyosh galaktikamiz markazidan taxminan 10 kpk masofada, quyoshdan galaktikamiz markazidan qarama-qarshi tomonda yotuvchi uning chega-rasigacha masofa esa 5000 pk bilan xarakterlanadi. bundan galaktikamizning diametri 30 kpk atrofida …

4 / 8

lari egallagan hajm — diametri galaktik tekislik bilan ifodalanadigan ellipsoid bilan chegaralanadi (130- rasm). shuning uchun ham ular galaktikamizning sferoidal (ba'zan sferik) qism sistemasi obyektlari degan umumiy nom bilan ataladilar. galaktikamiz kinematikasini o'rganish, u andromeda tumanligining strukturasiga o'xshash spiral strukturaga ega ekanligini tasdiqlaydi. 130—rasm. galaktikamzning asosiy tashkil etuvchilari. ( ) [ ] m m r m - + + = + 1 2 , 0 1 lg 1 2 , 0 lg 2 , 0 lg lg 1 1 = = - + + m m m m r r yoki r r ( ) 6 , 0 3 2 , 0 3 1 1 10 10 = = ÷ ÷ ø ö ç ç è æ = + + m m m m r r n n 6 , 0 lg 1 = + m m n n 4 1 » + m m n n 3 1 = …

5 / 8

galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi"

slayd 1 4- §. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi yulduzlargacha masofalarni bilish ularning fazodagi taqsimotini aniqlashga, binobarin, galaktikamizning strukturasini o'rganishga imkon beradi. galaktikaning turli qismlarida yulduzlar sonini baholash uchun yulduzlarning zichligi tushunchasi kiritiladi. yulduzlarning zichligi 1 kub parsek hajmdagi yulduzlarning sonini xarakterlaydi. hisob-kitoblar, galaktikamizning quyosh atrofidagi sohada yulduzlarning zichligi 0,12 ekanligini ma'lum qiladi. bu degani, 8 pk3 dan ortiqroq hajmga bitta yulduz to'g'ri keladi degani bo'ladi. osmonning turli qismlarida yulduzlarning zichligini aniqlash uchun osmonning har bir kvadrat gradus yuzasiga to'g'ri kelgan yulduzlar sonini hisoblash zarur bo'ladi. bunday hisoblashlar, yulduzlarning konsentratsiyasi...

This file contains 8 pages in PPT format (315.5 KB). To download "galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: galaktikada yulduzlarning taqsi… PPT 8 pages Free download Telegram