galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to'dalari va tumanliklar

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662984255.doc galaktikamizning tuzilishi galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to`dalari va tumanliklar reja: 1. galaktikamizning tuzilishi va o`lchamlari. 2. galaktikamiz obyektlari ( tashkil etuvchilari). 3. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. 4. yulduz to`dalari ( sharsimon va sochma). 5. gaz- chang tumanliklar. endi koinot tuzilishi haqidagi zamonaviy tasavvurlar bilan tanishamiz. bu bizga quyosh sistemamiz, jumladan yerning koinotdagi o`rni haqida tushuncha beradi. bizning galaktikamiz. tunda qorong`u osmonga qarab butun osmon bo`ylab cho`zilgan yorug` kamarga ko`zimiz tushadi. bu ( somon yo`lidir. somon yo`li bo`ylab kuzatilsa, uning hamma qismining kengligi bir xil emasligiga ko`zimiz tushadi. oddiy dala durbin yoxud kichiqroq teleskopdan somon yo`ligi karalgandayok u g`ij-g`ij yulduzlardan tashkil topgani ko`rinadi. uning ayrim qismlarida yulduzlar aslo ko`rinmaydi. buning sababi, somon yo`lining shu qismida joylashgan gaz-chang bulutlar bo`lib, ularda yulduzlarning nurlanishlari yutilib bizga ko`rinmaydi. osmonda ko`rinadigan barcha yulduzlar, galaktikamizning tarkibini tashkil qiladi. bizni quyosh ham (bir oddiy yulduz sifatida), shu ulkan yulduzlarning to`dasining a`zosi bo`lgani uchun …
2
alganda, galaktikamizning markaziy yadrosi qavs yulduz turkumiga proyeksiyalanadi. hisob-kitoblar, galaktikamizda, 150 mlrd ga yaqin yulduz borligini ma`lum qiladi. maxsus kuzatishlar esa, yulduzlarning ulkan bu to`dasi uning markazi atrofida aylanishini ma`lum qiladi. barcha yulduzlar, jumladan quyosh (o`z “oila a`zolari”- planetalarni ergashtirib), galaktikamiz yadrosi atrofida somon yo`li tekisligiga (galaktikamizning ekvator tekisligi ham deyiladi) parallel ravishda aylanadi. bunda yulduzlarning tezliklari, ularning galaktikamiz yadrosiga yaqin yoki uzoq joylashganiga ko`ra har xil bo`ladi. quyosh va uning yaqinida joylashgan yulduzlarning aylanish tezliklari sekundiga 250 km ni tashkil qilib, davri taxminan 200 mln yilga teng. yulduzlar galaktikamizning asosiy qismini tashkil qiladi. biroq bu degan so`z, u faqat yulduzlardan tuzilgan degani emas, unda yulduzlardan tashqari yulduzlarning turli sistemalari (qo`shaloq yulduzlar, karrali yulduzlar, yulduz to`dalari va gujlari), yulduzlararo gaz va chang muhit (bulutlar va tumanliklar), kosmik nurlar (vodorod va geliy atomlari va boshqalar) uchraydi. galaktikada materiya: har ikkala ko`rinishda modda va maydon (elektromagnit va gravitatsion maydon ko`rinishida) ham uchraydi. …
3
urkumida proyeksiyalanib ko`rinadi. va shu yulduz turkumining nomi bilan andromeda galaktikasi (ba`zan andromeda tumanligi) deb yuritiladi. andromeda tumanligi bizdan 2 million yorug`lik yiliga teng masofada yotadi. havo tiniq bo`lgan tog`lik rayonlarda tunda uni oddiy ko`z bilan ko`rsa ham bo`ladi. u andromeda yulduz turkumida yorug` tuman dog` shaklida ko`rinadi. spiral galaktikalar koinotda keng tarqalgan bo`lib, bizga qo`shni boshqa shunday galaktika m-51 nomi bilan mashhur. ungacha masofa 1, 8 million yorug`lik yilini tashkil qiladi. noto`g`ri formadagi bizga qo`shni galaktikalar katta va kichiq magellan bulutlari deb nom olgan. bir- biriga yaqin joylashgan galaktikalar o`zaro dinamik bog`lanib, bu galaktikalarning massa markazi atrofida aylanadigan, bir sistemani tashkil etadi. galaktikalarning bunday sistemasi -mahalliy galaktik to`da deyiladi. koinotda mahalliy galaktik to`dalar topilgan. quvvatli teleskoplarning ishga tushishi bilan koiontning ko`rinadigan chegarasi bizdan yanada katta masofaga uzoqlashdi. bunday quvvatli teleskoplarda kuzatishlar, bizdan juda uzoq masofalarda galaktikalar to`dalarining to`dalari ham borligini ma`lum kildi. ular fanda o`tagalaktikalar deb nom oldi. o`tagalaktikalar, …
4
ra yulduz to`dalari ikki gruppaga - sochma va sharsimon to`dalarga bo`linadi. sochma yulduz to`dalari bir necha o`n yulduzdan bir necha minggacha yulduzlarni o`z ichiga olgani holda, sharsimon to`dalar o`n mingdan -yuz minggacha yulduzlarni o`z ichiga oladi. galaktikamizda 800 ga yaqin sochma to`dalar bo`lib. ularning diametri 1, 5 parsekdan 15 parsekkacha boradi. sochma yulduz to`dalarining yaxshi o`rganilgan tipik vakillari -savr yulduz turkumidagi xulkar deb nomlangan to`da bo`lib, quyosh sistemasidan parsekli masofada joylashgan. sharsimon yulduz to`dalari sochma yulduz to`dalaridan ximik sostavi bilan farqlanadi. xususan sochma yulduz to`dalarining spektrida og`ir elementlarning miqdori 1-4 protsentni tashkil qilgani holda, sharsimon to`dalarda atigi 0, 1-0, 01 protsentni tashkil qiladi. bunday hol ma`lum galaktikada sharsimon va sochma yulduz to`dalarining paydo bo`lishida turlicha sharoit mavjud bo`lganidan dalolat beradi. shuningdek, bu sharsimon to`dalar hali og`ir elementlarga boyib ulgurmagan sferik formadagi protog`alaktik gaz tumanligidan paydo bo`lgan degan ilmiy gepotezaning tugilishiga olib keldi. foydalanilgan adabiyotlar: martinov d.y. kurs obshey astrofiziki.- m., …
5
galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to'dalari va tumanliklar - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to'dalari va tumanliklar"

1662984255.doc galaktikamizning tuzilishi galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to`dalari va tumanliklar reja: 1. galaktikamizning tuzilishi va o`lchamlari. 2. galaktikamiz obyektlari ( tashkil etuvchilari). 3. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. 4. yulduz to`dalari ( sharsimon va sochma). 5. gaz- chang tumanliklar. endi koinot tuzilishi haqidagi zamonaviy tasavvurlar bilan tanishamiz. bu bizga quyosh sistemamiz, jumladan yerning koinotdagi o`rni haqida tushuncha beradi. bizning galaktikamiz. tunda qorong`u osmonga qarab butun osmon bo`ylab cho`zilgan yorug` kamarga ko`zimiz tushadi. bu ( somon yo`lidir. somon yo`li bo`ylab kuzatilsa, uning hamma qismining kengligi bir xil emasligiga ko`zimiz tushadi. oddiy dala durbin yoxud ...

DOC format, 45.5 KB. To download "galaktikamizning tuzilishi. galaktika obyektlari. galaktikada yulduzlarning taqsimlanishi. yulduz to'dalari va tumanliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: galaktikamizning tuzilishi. gal… DOC Free download Telegram