oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi

DOCX 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi ______________________ universiteti ___________________________fakulteti ________________________________ yo’nalishi ___- bosqich ____-guruh talabasi _______________________________________ning _________________________fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi bajardi: _____________________ qabul qildi: ________________________ mavzu: "o‘zbek xalq cholg‘ulari tavsifi va uning ta’lim-tarbiyadagi ahamiyati" mundarija: kirish 3 asosiy qism i bob oʻzbek xalq cholgʻulariga hissa qo’shgan olimlar o‘zbek xalq cholg‘ularini zamonaviy ijrochilik talab darajasiga moslashtirishning ilk qadamlari 5 o‘zbek xalq cholg‘ularini modernizatsiyalashtirishning g‘oyaviy asoslari…13 ii bob xalq cholg’ularining tarixi va kelib chiqishi xalq cholg‘ularida o‘qitish uslubiyoti 18 xalq choglgʻulari ijro etishining namunalari 25 xulosa 34 foydalanilgan adabiyotlar 36 2 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev o‘z nutqlarida milliy qadriyatlarimizni, jumladan, san’at va madaniyat sohasini rivojlantirish borasida quyidagicha ta’kidlaydi: prezident so‘zlaridan iqtiboslar: 1. san’at va madaniyatning jamiyatdagi o‘rni haqida: “san’at va madaniyat jamiyat hayotining ajralmas qismidir. u xalqning qalbini tarbiyalaydi, uni yaxshilikka, ezgulikka chorlaydi.” 2. milliy qadriyatlarni asrash haqida: “biz o‘z milliy qadriyatlarimiz, urf-odatlarimiz va …

2 / 15

atga berilgan har bir e’tibor – bu kelajagimizga qilingan eng katta sarmoyadir.” 6. milliy san’atni rivojlantirish zarurati haqida: “bugun biz xalqimizning ko‘p asrlik san’at va madaniyatini zamonaviy talablarga mos tarzda rivojlantirishimiz kerak. bu bizning ma’naviy yuksalishimizning asosi bo‘ladi.” 7. cholg‘ular va ularning tarbiyaviy kuchi haqida (bilvosita ma’noda): “qalblarga ta’sir qiluvchi musiqa yoshlarni ezgu g‘oyalarga undaydi, ular ongida ma’naviy poklik va vatanparvarlik tuyg‘ularini uyg‘otadi.” kurs ishining dolzarbligi. bugungi globallashuv va texnologiyalar asrida yoshlar orasida milliy madaniyatga bo‘lgan qiziqishning sustlashuvi kuzatilmoqda. bu esa xalqimizning asrlardan buyon sayqal topgan san’at va musiqa merosini asrash va uni kelajak avlodga yetkazish zaruratini yuzaga keltirmoqda. xalq cholg‘ulari – bu nafaqat musiqa vositasi, balki xalq ruhiyatini, tarixini va dunyoqarashini o‘zida mujassam etgan bebaho madaniy boylikdir. cholg‘ular orqali o‘zbek xalqining urf-odatlari, quvonch va dardlari, mehnat jarayoni, estetik qarashlari ifoda topadi. shu boisdan, ushbu mavzuni o‘rganish orqali: yoshlarning milliy madaniyatga hurmati va qiziqishini oshirish, musiqa orqali estetik tarbiyani shakllantirish, …

3 / 15

a‘lumki, musiqa asarini tinglashdan ko‘ra uni ijro etish vaqtida eslab qolish osonroq ko‘chadi. sozandaning ijro harakati ham uning musiqiy xotirasini rivojlantirishga va mustahkamlashga ijobiy ta‘sir ko‘rsatadi. kurs ishini hajmi. kurs ishini 2 bob, 4 fasl, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob oʻzbek xalq cholgʻulariga hissa qo’shgan olimlar 1.1. o‘zbek xalq cholg‘ularini zamonaviy ijrochilik talab darajasiga moslashtirishning ilk qadamlari o‘zbek xalq cholg‘ularini zamonaviy ijrochilik talab darajasiga moslashtirishning ilk qadamlari (tajribalari) o‘tgan asrning 20-yillari va 30yillarining boshlariga to‘g‘ri keladi. ushbu g‘oya birinchi bo‘lib toshkentlik mashhur hofiz shorahim shoumarov, xorazmlik ustoz sozanda matyusuf xarratov, toshkentlik mashhur sozgar usta usmon zufarovlar tomonidan amalga oshirildi. ularning o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadlari - musiqiy cholg‘ularning ovoz jarangdorligini oshirish hamda xas pardalar yordamida cholg‘u diapozonini (eng past tovushdan eng yuqori tovushgacha bo‘lgan oraliq) kengaytirishdan iborat edi. hammamizga ma‘lumki, milliy musiqiy cholg‘ularimiz azal-azaldan faqatgina xona sharoitida ijro etishga mo‘ljallangan bo‘lib, ularning tembr xususiyati ham aynan shunga mos …

4 / 15

ada nihoyatda iste‘dodli san‘atkor ekanligini namoyish qildi. u murabbiy sifatida shogirdlaridagi mustaqil ijobiy shorahim shoumarov yo‘lga intilishni qadrladi va har tomonlama rag‘batlantirdi. uning shogirdlari orasida yu.rajabiy (nay), i.ikromov (g‘ijjak), p.rahimov, f.sodiqov (chang), m.abdullaev (tanbur), z.sodiqov (dutor), a.maqsudov (nay)lar bor edi. sh.shoumarov uzoq vaqt mobaynida mashhur xalq sozandalari - r.rajabiy, i.ikromov bilan o‘zbekiston radiosi qoshidagi xalq cholg‘ulari ansamblida ishladi. ansamblda ishlagan davrda u g‘ijjak, dutor, tanbur kabi cholg‘ularning tovush va tebranish sifatlarini yaxshilashga doir qizg‘in izlanishlarni boshlab yubordi. cholg‘ularni davr talabiga moslashtirishda ko‘pgina ijodiy taklif va tashabbuslar ko‘rsatdi. laboratoriyada o‘zbek xalq cholg‘ularini modernizatsiyalashtirish jarayonida u aynan g‘ijjaklarning kosasini har xil xom ashyodan, ya‘ni kokos yong‘og‘idan, qovoqdan, misdan va yog‘ochdan turli shakllarda yasadi. jonli ijro orqali ularning ovoz tarovatlari tinglab ko‘rildi hamda bir-biriga qiyoslanishi natijasida kosasi yog‘ochdan yasalgan cholg‘u maqsadga muvofiq, deb topildi. kosasi kokos yong‘og‘idan qovoqdan metalldan yasalgan g‘ijjaklar so‘ngra yog‘ochdan yasalgan g‘ijjak kosasining shakli bo‘yicha izlanishlar olib borildi. natijada sh.shoumarov …

5 / 15

itorlar asarlarini ijro etish imkoni ancha mushkul edi. u changni takomillashtirish, ya‘ni davr talabiga moslashtirish ustida o‘ylay boshlaydi. izlanishlar natijasida changning yuqori registrini qo‘shimcha torlar bilan boyitish hisobiga kengaytiradi. cholg‘udagi bunday o‘zgarishlar musiqa jamoatchiligi tomonidan maqullanadi. 1935-yili matyusuf xarratov o‘zbekiston matyusuf xarratov radiokomiteti qoshidagi ansamblga ishga kiradi. chang sozi uning eng sevimli musiqa cholg‘ularidan biri edi. lekin, bu cholg‘u diapazonining kichikligi va diatonik tuzilishi unda turli xalqlarning asarlarini ijro etishga imkon bermas edi. aytib o‘tish joizki, oldingi changlar diatonik tovushqatorda va ixcham shaklda ishlangan edi. cholg‘uning noqulaylik tomonlaridan yana biri – har bir yangi asarni ijro etishdan oldin uni qaytadan (nayga qarab) sozlash kerak edi. m.xarratovning yaxshi xislatlaridan biri shu ediki, u doim yangi narsalarni o‘rganish, malakasini oshirish ustida ishlardi. mashhur sozanda bo‘lishiga qaramay, u 1936-yili toshkent davlat konservatoriyasiga kompozitsiya sinfi bo‘yicha tayyorlov bo‘limiga o‘qishga kiradi. natijada serqirra ijodkor nafaqat mohir sozanda va sozgar usta, balki chiroyli kuylarni bastalash mahoratiga …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi ______________________ universiteti ___________________________fakulteti ________________________________ yo’nalishi ___- bosqich ____-guruh talabasi _______________________________________ning _________________________fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi bajardi: _____________________ qabul qildi: ________________________ mavzu: "o‘zbek xalq cholg‘ulari tavsifi va uning ta’lim-tarbiyadagi ahamiyati" mundarija: kirish 3 asosiy qism i bob oʻzbek xalq cholgʻulariga hissa qo’shgan olimlar o‘zbek xalq cholg‘ularini zamonaviy ijrochilik talab darajasiga moslashtirishning ilk qadamlari 5 o‘zbek xalq cholg‘ularini modernizatsiyalashtirishning g‘oyaviy asoslari…13 ii bob xalq cholg’ularining tarixi ...

This file contains 15 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbek xalq cholgʻulari tarixi DOCX 15 pages Free download Telegram