o‘simliklarning oziqlanish turlari

PPTX 30 pages 1.2 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘simliklarning oziqlanishi oʻsimliklarning oziqlanishi haqidagi ilk fikrlar reja: oʻsimliklarning oziqlanishi oʻsimliklarning oziqlanish turlari avtotrof va geterotrof oʻsimliklar o‘simliklarning oziqlanishi o‘simliklar xavodan oziqlanish (fotosintez) jjjjjj.pptx va ildizdan (mineral) oziqlanish yashil o‘simliklarning quyosh nuri ishtirokida karbonat angidrid gazi va suvdan organik moddalar hosil qilish jarayoniga fotosintez deyiladi. j.pristli (1771) o‘simliklar nafas olish binobarida ifloslangan xavoni tozalashini, ya.ingengauz (1779) bu jarayon faqat yorug‘lik ishtirokida sodir bo‘lishini isbotladi. j.senebe va t.sossyurlar tomonidan yashil o‘simliklar karbonat angidrid gazi va suvdan organik modda xosil qilish va bunda xavoga erkin kislorod ajralib chiqishini ko‘rsatib berdi. k.a.timiryazev o‘zining “quyosh, xayot va xlorofill” nomli risolasida fotosintez jarayonining mexanizmini ochib berdi. shuningdek, fotosintez jarayonini o‘rganishda a.p.vinogradov, r.v.tees, s.ruben va m.kamen kabi olimlar ham katta xissa qo‘shdilar. fotosintez ancha murakkab jarayon bo‘lib, bir necha bosqichda sodir bo‘ladi. bargdagi yashil pigment – xlorofill yorug‘lik energiyasi kvantlarini yutgach, faol xolatga o‘tadi. u barg tarkibidagi ikki molekula suv bilan ta’sirlashib ikki atom vodorodini tortib …

2 / 30

roitlari (tuproq namligi, oziq moddalar va xarorat bilan ta’minlanishi) ga bog‘liq. o‘simliklarning yashash sharoitini yaxshilash orqali fotosintez jarayonida xosil bo‘ladigan maxsulotlar miqdori va tarkibini boshqarish mumkin. faoliyat ko‘rsatayotgan barglarda yorug‘lik ta’sirida xlorofill miqdori kamayadi, qaysiki, barg faoliyatini kuchaytirishda muxim axamiyatga ega. barg tarkibidagi azot va magniyning 75, temirning 80, ruxning 70, kalsiyning 60, kaliy va misning 50% i xloroplastlar tanasida jamlanadi. bu raqamlar mazkur elementlarning fotosintezida katta axamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. xloroplastlar tarkibida fermentlar xam ko‘p miqdorda uchraydi. barg yuzasiga yorug‘lik tushgandan keyin 5–10 soniya o‘tgan organik moddalar sintezining boshlanishi nishonlangan atomlar usuli yordamida aniqlangan. qanday modda va qancha miqdorda sintezlanishi o‘simlikning tabiati, yoshi va etilish sharoitiga bog‘liq. bir kg barg tarkibida 1–3 g atrofida xlorofill bo‘ladi yoki boshqacha aytganda, xar 25 sm2 barg yuzasiga 1 mg xlorofill to‘g‘ri keladi. bitta bargdagi xlorofill donalarining umumiy yuzasi shu barg plastinkasi yuzasidan qariyib 200 marta kattadir. yoz faslida bir mg xlorofill bir …

3 / 30

arbonat angidridni o‘zlashtirib, 500 kg ga yaqin organik moddalarni sintezlaydi. yuqorida ta’kidlab o‘tilganidek, fotosintezda o‘simliklar bargi orkali atmosfera xavosida karbonat angidridni o‘zlashtiradi. karbonat angidridni juda kam qismi (umumiy uzlashtiriladiganning 3–5% ga yaqin) o‘simliklarning ildiz tizimi orqali yutiladi. o‘simliklar bargi orqali atmosferadan kamroq oltingugurtni shuningdek, ildizdan tashqari oziqlantirishda azot, fosfor va ayrim mikroelementlarni o‘zlashtirishi mumkin. lekin tabiiy sharoitda barglar orqali uglerod o‘zlashtirilsa suv, azot va boshqa moddalarning asosiy qismi ildiz orqali yutiladi. er yuzidagi yashil o‘simliklar natijasida xar yili 120 mlrd t organik modda xosil qiladi. uning bir qismi dengiz va okean o‘simliklariga to‘g‘ri keladi. bu jarayonda o‘simliklar 200 mlrd t karbonat angidridni o‘zlashtirib, xavoga 145 mlrd t erkin kislorod ajraladi. xayot uchun zarur energiyaning ko‘p qismi okean va quruqlik o‘simliklarida xosil bo‘lishini e’tiborga olinsa, fotosintez energetikasi va mexanizmini o‘rganish qanchalar katta axamiyatga ega ekanligi ayon bo‘ladi. o‘simliklarning havodan oziqlanishini, ya’ni fotosintez jarayonini boshqarish ancha qiyin muammolardan biridir. bunga aksincha, o‘simliklarni …

4 / 30

ta’sir qiladi, singdirish kompleksi, tsk) tomonidan almashinib singdirilgan oziqa ionlarini eritmaga siqib chiqaradi va suvda qiyin eriydigan birikmalarni qisman eritadi. 2. ildiz yuzasidagi bir qator fermentlar tuproqning mineral va organik moddalarini parchalash (gidroliz) da ishtirok etadi. 3. ildiz tizimining faol yuzasi bilan muloqotda bo‘ladigan tuproq eritmasi tarkibidagi ayrim tuzlar diffuziya yo‘li bilan yutiladi. 4. diffuziya va ionlarning almashinuvchan adsorbsiyasi natijasida xujayra qobig‘i xamda protoplazma membranasiga surilgan tuzlar ildiz tukchalari tomonidan yutiladi. 5. singdirilgan ionlar protoplazma ichida akkumulyasiyalanadi va ildizda ketadigan sintezlanish jarayonlarida ishtirok etadi. 6. barg va ildizda sintezlanadigan organik moddalar o‘zaro almashinadi. 7. ildiz orqali yutilgan mineral moddalar ksilema bo‘ylab o‘simlikning er usti qismiga qarab xarakatlanadi va bunda mineral xamda organik moddalarning bir qismi tuproqqa ajraladi. 8. yutilgan ayrim moddalar kari barglardan yosh barglarga, vegetativ organlardan reproduktiv organlarga oqib o‘tish yo‘li bilan o‘simlik tanasida qayta o‘zlashtiriladi – reutilizatsiya o‘simliklarning ildizdan oziqlanishi mineral oziqlanish deb xam yuritiladi. bu tushuncha bir-biri …

5 / 30

ab o‘q va popuk ildiz farqlanadi. asosiy ildiz yaxshi taraqqiy etib, boshka ildizlardan uzunligi va yug‘onligi bilan farq qilsa, o‘q ildiz, poyaning asosidan bir xil diametrli ipsimon ildizchalarga ajralib ketgan bo‘lsa, popuk ildiz deb yuritiladi. aksariyat o‘simliklarda asosiy va yon ildizlardan tashqari qo‘shimcha ildizlar xam shakllanadi. ular bajaradigan funksiyasiga ko‘ra o‘q va popuk ildizlarga yaqin tursada, vegetativ organlardan, ya’ni poya va bargdan xosil bo‘lishi bilan farqlanadi. qo‘shimcha ildizlar o‘simliklar xayotida katta axamiyatga ega: ildiz tizimi xajmini oshiradi, asosiy va yon ildizlar nobud bo‘lganda, ularning o‘rnini bosadi. yashash sharoiti va ekologiya ta’sirida turli-tuman shakli o‘zgargan ildizlar xam yuzaga kelishi mumkin. bunday ildizlar jumlasiga zaxira to‘plovchi, odimlovchi, nafas olish va surgich ildizlarni kiritish mumkin. ildiz tizimi rivojlanishning dastlabki bosqichlarida o‘simliklarning er usti qismiga nisbatan tezroq rivojlanadi. o‘simliklarning biologik xususiyatlaridan kelib chiqqan xolda ildizning morfologik tuzilishi, shakllanish dinamikasi, rivojlanish sur’ati va tuproqqa kirib borish chuqurligi xar xil bo‘ladi. o‘simliklarning ildiz tizimi: tiplari, tuzilishi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simliklarning oziqlanish turlari"

o‘simliklarning oziqlanishi oʻsimliklarning oziqlanishi haqidagi ilk fikrlar reja: oʻsimliklarning oziqlanishi oʻsimliklarning oziqlanish turlari avtotrof va geterotrof oʻsimliklar o‘simliklarning oziqlanishi o‘simliklar xavodan oziqlanish (fotosintez) jjjjjj.pptx va ildizdan (mineral) oziqlanish yashil o‘simliklarning quyosh nuri ishtirokida karbonat angidrid gazi va suvdan organik moddalar hosil qilish jarayoniga fotosintez deyiladi. j.pristli (1771) o‘simliklar nafas olish binobarida ifloslangan xavoni tozalashini, ya.ingengauz (1779) bu jarayon faqat yorug‘lik ishtirokida sodir bo‘lishini isbotladi. j.senebe va t.sossyurlar tomonidan yashil o‘simliklar karbonat angidrid gazi va suvdan organik modda xosil qilish va bunda xavoga erkin kislorod ajralib chiqishini ko‘rsatib berdi. k.a.timi...

This file contains 30 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "o‘simliklarning oziqlanish turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simliklarning oziqlanish turl… PPTX 30 pages Free download Telegram