tarixsohasi mutaxassislar

PPTX 17 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

xolmurodov toshpulat mavzu: tarix sohasi mutaxassislari bajardi: qo’ziyev elbek gerodot galikarnasslik gerodot – (taxminan mil. avv. 484—425 yillar.) – qadimgi yunon tarixchisi, yunon-fors urushlari va oʻz davrining koʻplab xalqlarini urf- odatlarini taʼriflagan, birinchi toʻliq tarixiy traktat – „tarix“ning muallifi. gerodotning asarlari antik madaniyat uchun katta ahamiyatga ega boʻlgan. sitseron uni, hayotligidayoq „tarix otasi“ deb ataydi nyuton isaak nyuton - ingliz fizigi va matematigi, klassik mexanikaning asoschisi isaak nyuton tarixdagi eng mashhur olimlardan biri. nyuton 1643 –yil 4-yanvarida angliyaning linkolnshir shahrida fermer oilasida tugʻildi. nyuton matematik hisoblarni qoʻllab koʻp asrlik muammo boʻlgan koinotdagi samoviy jismlar harakati muammolarini hal etdi. yerning tortish kuchi borligini isbotladi, aytishlaricha uning bu boradagi izlanishiga sabab: daraxt tagida o’tirganda boshiga olma tushgani ekan. o’zi kashf qilgan butun olam tortishish qonunini nyuton muvaffaqiyatli ravishda osmon jismlarining harakatini tushuntirishga tadbiq qildi. u ishlab chiqqan mexanika va fizikaning asosiy vazifalari zamonasining ilmiy muammolari bilan uzviy bog’langan edi. abu ali ibn …

2 / 17

hahrining chekka tumanida tugʻilgan beruniyning boy ilmiy merosi hali toʻla oʻrganilmagan. beruniy yirik olim abu nosir ibn iroqdan evklid geometriyasi, ptolemeyning astronomik taʼlimotlari boʻyicha dars olgan. 995-yilgacha u astronomiya, geografiya, geodeziya amaliy masalalarini hal etish bilan birga yer va osmon globusini yasadi hamda astronomiyaga oid bir necha kitoblar yozdi. olimning ana shunday asarlaridan biri „geodeziya“ 1025-yilda yozib tugatilgan. bu asar „shaharlar orasidagi masofalarni aniqlash uchun joylarning chegaralarini belgilash“ga doirdir. kitobning 4-bobi oxirida beruniy yer aylanasining kattaligini oʻlchash haqida fikr yuritgan. qadimdan insonlar yerning shakli va kattaligini bilishga qiziqqanlar va turli xalqlar yer shaklini turlicha tasavvur qilishgan. farobiy (taxallusi; toʻliq nomi abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlugʻ tarxon forobiy; 873-yil, farob shahri — 951-yil, damashq) — oʻrta osiyoning mutafakkiri va qomusiy olimi. yunon falsafasini chuqur bilgani, unga sharhlar bitganligi va jahonga targʻib qilgani hamda zamonasining ilmlarini puxta oʻzlashtirib, fanlar rivojiga ulkan hissa qoʻshgani uchun „al muallim assoniy“ („ikkinchi muallim“, aristoteldan …

3 / 17

ining doimiyligi haqida“ va boshqalar. al- xorazmiy xorazmiy, abu jaʼfar (abu abdulloh) muhammad ibn muso al-xorazmiy (783, xiva — 850, bagʻdod) — turkiy millatiga mansub matematik, astronom, geograf, fan tarixidagi ilk qomusiy olimlaridan hisoblanadi. xorazmiyning fan taraqqiyotida chuqur iz qoldirgan yana bir asari „zij“dir. u nazariy astronomiya va astronomik jadvallardan iborat boʻlib, arabcha qoʻlyozmalari saqlanmagan, maslama al-majritiy (10-asr) tomonidan qayta ishlangan variantning lotinchaga va yahudiychaga tarjimalari yetib kelgan. xorazmiy „zij“i oʻrta asrlar fanidagi astronomiyaga oid dastlabki asar boʻlib, 37 bobdan iborat va 116 ta jadvalni oʻz ichiga oladi. unda turli taqvimlar, xronologiya, quyosh, oy, sayyoralarning harakati, burjlar va boshqalar haqida maʼlumotlar keltirilgan. xususan, quyosh va oy harakati tenglamalari va tutilish muddatlarini aniqlash qoidalari, sinuslar jadvallari, geografik nuqtalarni topish qoidalari beriladi. „zij“da birinchi marta tangens funksiyasi kiritilgan. ahmad al-fargʻoniy yevropada alfraganus taxalluslari bilan mashhur. uning hayoti va ilmiy faoliyati toʻgʻrisida juda oz, u ham boʻlsa, uzuq-yuluq maʼlumotlar yetib kelgan. ahmad al-fargʻoniy …

4 / 17

ragon unvoni moʻgʻulcha „kuregen“ soʻzining forscha varianti boʻlib, „xonning kuyovi“ maʼnosini bildiradi. mirzo ulugʻbek ulugʻbekning davlat boshqaruvini ilmiy faoliyati bilan teng olib bora olmadi. oʻzining qisqa hukmronligi davrida oʻz kuch va hokimiyatini oʻrnata olmadi. natijada, uning nazoratsizligidan yaqin atrofidagilar foydalandi va suiqasd natijasida oʻldirildi. oʻzbekiston xalq yozuvchisi odil yoqubov mirzo ulugʻbekning fojiali vafoti va padarkush mirzo abdullatifning 6 oylik mansab davri haqidagi „ulugʻbek xazinasi“ nomli tarixiy roman yozgan ptolemey klavdiy (taxminan milodiy 170-yilda vafot etgan) — yunon olimi. iskandariyada astronomik kuzatishlar olib borgan. ptolemey „almagest“ va „surat ul-arz“ nomli mashhur asarlar muallifi. „almajistiy“ asari oʻsha davrgacha boʻlgan astronomiya fani yutuqlarining geotsentrik sistemadagi bayonidir klavdiy ptolemey eʼtiboringiz uchun rahmat image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg

5 / 17

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixsohasi mutaxassislar"

xolmurodov toshpulat mavzu: tarix sohasi mutaxassislari bajardi: qo’ziyev elbek gerodot galikarnasslik gerodot – (taxminan mil. avv. 484—425 yillar.) – qadimgi yunon tarixchisi, yunon-fors urushlari va oʻz davrining koʻplab xalqlarini urf- odatlarini taʼriflagan, birinchi toʻliq tarixiy traktat – „tarix“ning muallifi. gerodotning asarlari antik madaniyat uchun katta ahamiyatga ega boʻlgan. sitseron uni, hayotligidayoq „tarix otasi“ deb ataydi nyuton isaak nyuton - ingliz fizigi va matematigi, klassik mexanikaning asoschisi isaak nyuton tarixdagi eng mashhur olimlardan biri. nyuton 1643 –yil 4-yanvarida angliyaning linkolnshir shahrida fermer oilasida tugʻildi. nyuton matematik hisoblarni qoʻllab koʻp asrlik muammo boʻlgan koinotdagi samoviy jismlar harakati muammolarini hal etdi. yerning t...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "tarixsohasi mutaxassislar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixsohasi mutaxassislar PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram