bo’lajak mutaxassislar

PPTX 20 pages 291.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 291.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

bo’lajak mutaxassislarda irodaviy fazilatlarni shakllantirish bo’lajak mutaxassislarda irodaviy fazilatlarni shakllantirish reja: «shaxsning hissiy holati» tushunchasi «iroda» tushunchasi va uning jarayonlari shaxsning irodaviy fazilatlari va ularning shakilanishi hissiyotlar shaxs faoliyatining muhim jabhasi sifatida insondagi keng emotsional sohasining rang-barangligi, ko`p qirraligi haqida emotsional ton (yunoncha tonos - zo`riqish, urg`u berish ma`nosini bildiradi), emotsiyalar (lotincha emovere — qo`zg`atish, hayajonlanish demakdir), affektlar (lotincha affectus - ruhiy hayajon, shijoat, ehtiros ma`nosini anglatadi), stress (inglizcha stress - zo`riqish deganidir) va kayfiyat kabi tushunchalar orqali muayyan tasavvur berish imkoniyatiga ega. «shaxsning hissiy holati» tushunchasi kishi idrok etish, xotirlash, xayol surish va fikrlash jarayonlarida faqat voqelikni bilib qolmay, balki shu bilan birga, hayotdagi u yoki bu narsalarga, qanday bo`lmasin, munosabat bildiradi, unda bularga nisbatan u yoki bu tarzda his-tuyg`u paydo bo`ladi. «shaxsning hissiy holati» tushunchasi his-tuyg`ular kishining o`z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg`ul bo`layotganiga nisbatan o`ziga turli xil shaklda bildiradigan ichki munosabatidir. …

2 / 20

bir xil holat deb tushunish murnkin emas. bunday nuqson ommabop adabiyotlarda, chet ellarda chop etilgan darsliklarda ko`p uchraydi. odatda tashqi alomatlari yaqqol namoyon bd`ladigan his-tuyg`ularning ichki kechinmalarda ilbdalanishidan iborat psixik ja-rayon yuzaga kelishining aniq shaklini emotsiya deb atash maqsadga muvofiq. masalan, ranglarning o`zgarishi, yuzlarning tabassumlanishi, lablarning titrashi, ko`zlarning yarqirashi, kulgu, yig`i, g`amginlik, ikkilanish, sarosima va boshqalar emotsiyaning ifodasidir. lekin vatanparvarlik, javobgarlik, mas`uliyat, vijdon, mehr-oqi-bat, sevgi-muhabbat singari yuksak xislatlarni emotsiya tarkibiga kiritish g`ayritabiiy hodisa hisoblanadi. ushbu emosional kechinmalar o`zining mohiyati, kuch-quvvati, davomiyligi, ta`sirchanligi, yo`nal-ganligi bilan bir-biridan keskin farq qilishlariga qaramay, ularni emotsiya sifatida talqin qilish oddiy safsataga aylanib qolgan bo`lar edi. shu boisdan ularning o`zaro eng muhim farqi shundaki, birisi ijtimoiy (hissiyot), ikkinchisi esa (emotsiya) individual, xususiy aha-miyat kasb etadi. his-tuyg`ularning kechishi subyekt alohida his etayotgan psixik holat sifatida gavdalanadi. bunda biron-bir narsani idrok etish va tushunish, biron-bir narsa to`g`risida bilib olish idrok etilayotgan, tushunib olinayotgan, ma`lum yoki noma`lum narsalarga nisbatan …

3 / 20

soblangan his-tuyg`ular uning ehtiyojlari qondirilish jarayoni qanday kechayotganligining belgisi sifatida namoyon bo`ladi. his-tuyg`ular voqelikni aks ettirishning o`ziga xos shakllaridan biridir. agar bilish jarayonlarida narsalar va voqelikdagi hodisalar aks etsa, his-tuyg`ularda esa subyektning o`ziga xos ehtiyojlari bilan qo`shilib, o`zi bilib olayotgan va o`zgartirayotgan narsalarga va voqelikka nisbatan uning munosabati aks etadi. emotsiyalar nafaqat insonlarga, balki rivojlangan jonli mavjudot-larga ham taalluqli ruhiy (psixik) holatdir. hayvonlardagi emotsiyalar o`zgarishi murakkab bo`lgan tabiiylik (irsiy) alomatlarga asoslanuvchi sodda tuzilishga egadir. odam bilan hayvon emotsiyalari o`zlarintng mohiyati, tuzilishi, ta`sirchanligi, jadalligi, sifati, shakli bilan keskin tafovutlanadi. emotsiyalar tashqi ko`rinishga xosligi va muvaqqat xususiyatga ega ekanligi bilan hissiyotdan farqlanadi. shuni aytib o`tish joizki, hissiyot hayvonot olamiga xos kechinma emas, u aql-zakovat subyekti sanalmish hazrati insongagina xos, xolos. chunki empatik (hamdard-lik) his-tuyg`ular shaxsning mukammallik bosqichiga ko`tarilishiga kafolat negizidir. ehtiyojlaming qondirilishi yoki qondirilmasligi kishida turli xii shakldagi o`ziga xos kechinmalarni: emotsiyalarni, affektlar (emotsio-nal buhronlar)ni, kayfiyatlarni, kuchli hayajonlanish (stress holat-lari)ni va his-tuyg`ularni …

4 / 20

haklda namoyon boiishi mumkin: odam dahshatdan qochadi, qo`rquvdan serrayib qoladi, o`zini idora qila olmay har tomonga uradi, hatto o`zini xavf-xatarga tashlashi ham mumkin. «hissiyot» (emotsiya) va «his-tuyg`u» degan so`zlar ko`pincha si-nonimlar sifatida qoilaniladi. torroq ma`noda olganda, hissiyot bu qandaydir biroz doirniyroq his-tuyg`ularning bevosita va vaqtincha boshdan kechirilishidan iborat. «emotsiya» so`zi o`zbek tiliga aniq tarjima qilinganda, u ruhiy hayajonlanish, ruhiy harakatlanish degan ma`noni anglatadi. ayrim holatlarda emotsiyalar ta`sirchanligi bilan ajralib turadi. ular xatti-harakatlarga, fikr-mulohaza bildirishga turtki beradigan kuch boiib, g`ayratni oshiradi va bu holat stenik hislar deb ataladi. boshqa bir hollarda emotsiyalar (astenik deb atalmish emotsiyalar) faoliikning sustligi yoki loqaydligi bilan ajralib turadi, his-tuyg`ularning boshdan kechirilishi kishini bo`shashtirib yuboradi. har qanday vaziyatda ham emotsional xatti-harakat, faoliyat motivlari boiishidan tashqari, ba`zida faoliyatni tashkil qiluvchi, goho uni izdan chiqaruvchi omilga ham aylanishi mumkin. emotsional holatlar yo haddan tashqari kuchaysa yoki susaysa, xullas, me`yori, maromi izdan chiqsa, u holda shaxs faoliyati` maqsadga yo`nalishini yo`qotadi, …

5 / 20

gi bosqich-larida kishi o`zini tuta olmasdan qoladi, qilayotgan ishining oqibatini o`ylamaydi va aql-hushini yo`qotib qo`yadi. tormozlanish miyaning qobig`ini egallab oladi va kishining tajribasi, uning madaniy va ma`naviy negizlari mustahkamlangan muvaqqat bogianishlarning tarkib topgan tizimini ishlatmay qo`yadi. affektiv portlashdan keyin holdan toyish, majolsizlik, barcha narsalarga befarqlik bilan munosabatda bo`lish, harakatsizlik, ba`zan esa mudroq bosish boshlanadi. psixologiyada «telbalarcha» ishq-muhabbat hissining affektiv tarzda kechishi atroflicha o`rganilgan va badiiy adabiyotda esa yana ham yaxshiroq tasvirlangan. affektlar o`tib bo`lganidan keyin shaxsning ruhiyatida osoy-ishtalik, charchash holati hukm suradi. ba`zi hollarda holsizlanish, jamiki narsaga loqayd munosabat, harakatsizlik, faollikning barham topishi, hatto uyquga moyillik yuzaga keladi. kayfiyatlar - ancha vaqt davomida kishining butun xatti-ha-rakatiga tus berib turadigan umumiy emotsional holatini ifoda etadi. kayfiyatlar ko`proq kishi salomatligining umumiy holatiga, ay-niqsa, asab tizimi va modda almashinuvini to`g`rilab turuvchi ichki sekretsiya bezlarining holatiga bog`liqdir. shaxsning xatti-harakatlariga va ayrim ruhiy jarayonlariga muayyan vaqt davomida tus berib turuvchi emotsional holat kayfiyat deb ataladi. …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bo’lajak mutaxassislar"

bo’lajak mutaxassislarda irodaviy fazilatlarni shakllantirish bo’lajak mutaxassislarda irodaviy fazilatlarni shakllantirish reja: «shaxsning hissiy holati» tushunchasi «iroda» tushunchasi va uning jarayonlari shaxsning irodaviy fazilatlari va ularning shakilanishi hissiyotlar shaxs faoliyatining muhim jabhasi sifatida insondagi keng emotsional sohasining rang-barangligi, ko`p qirraligi haqida emotsional ton (yunoncha tonos - zo`riqish, urg`u berish ma`nosini bildiradi), emotsiyalar (lotincha emovere — qo`zg`atish, hayajonlanish demakdir), affektlar (lotincha affectus - ruhiy hayajon, shijoat, ehtiros ma`nosini anglatadi), stress (inglizcha stress - zo`riqish deganidir) va kayfiyat kabi tushunchalar orqali muayyan tasavvur berish imkoniyatiga ega. «shaxsning hissiy holati» tushunchasi kishi...

This file contains 20 pages in PPTX format (291.3 KB). To download "bo’lajak mutaxassislar", click the Telegram button on the left.

Tags: bo’lajak mutaxassislar PPTX 20 pages Free download Telegram