qadimgi daryolar va mesopotamiya

PPTX 13 pages 5.6 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

2- mavzu: qadimiy dinlarning iqtisodiy jihatlari reja: 1. qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar 2. “avesto”dagi iqtisodiy fikrlar 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g’oyalari 2- mavzu: qadimiy dinlarning iqtisodiy jihatlari qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va furot daryolarning oralig‘idagi joylarni «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, «ikki daryo oralig‘i» ma’nosini bildiradi. dajla va furot daryolari hozirgi turkiya chegarasidan boshlanib, sharq tomon oqib fors ko‘rfaziga quyiladi. bu ikki daryo atrofidagi joylarning tuprog‘i unumdor, suvi ko‘p bo‘lib, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishiga juda qo‘l kelardi. ayni zamonda ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumerlar bo‘lib, eng dastlabki yozuvni o‘shalar yaratgan. dastlabki yozuv ijod qilingandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tiliga kira boshladi. demak, o‘sha davrdan, ya’ni qadimgi dunyo – quldorlik davridan boshlab dastlabki iqtisodiy fikrlar shakllana boshladi. . ko’hna bobil iqtisodiy fikrlari qadimgi sharqda ancha rivojlangan davlatlardan biri bobil bo‘lgan. unda xususiy mulkchilik va tovar-pul munosabatlari nisbatan tez rivojlana boshladi. …

2 / 13

yada (bobilda) hammurapi (m.o. 1792-1750y., 18 asr) podsholik qilgan davrda tayyorlangan qonunlar to‘plami (jami 282ta) ancha obro‘ qozongan. bu to‘plam fransiya poytaxti parijdagi mashhur muzey – luvrda saqlanyapti. nusxasini bmt binosidagi muzeyda ham ko‘rish mumkin. toshga o‘yib yozilgan muhim va qadimiy, tarixiy hujjatni tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, mavjud davlat sinfiy va sotsial jihatdan ancha mukammal ajralgan. qonundagi asosiy maqsad – ishlab chiqarishni, birinchi navbatda qishloq xo‘jaligini rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash bo‘lgan, ya’ni mehnatsiz daromad topishga qarshi kurashilgan. umuman, xususiy mulkchilik, shu jumladan yerga bo‘lgan xususiy mulkchilik tan olingan. birovning xususiy mulkiga ko‘z olaytirgan, unga zarar yetkazganlar iqtisodiy jihatdan jazolangan. «avesto»dagi iqtisodiy fikrlar. qadimgi markaziy osiyo xalqlari (ajdodlarimiz) miloddan ancha ilgari rivoj topgan. buni dunyodagi eng qadimiy dinlardan biri – zardushtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblangan «avesto» ham isbotlaydi. olingan ma’lumotlarda «avesto» kitobining muallifi zardusht (m. av. 589–512 y.) bo’lganligi qayd etiladi. u markaziy osiyo hududida faoliyat ko’rsatgan ilohiyotchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim …

3 / 13

i. «olam go‘zalligi dehqondan, dehqonchilikdan, kimki yeriga urug‘ qadabdiki, u odamiylikka iymon keltiradi, yagona shu yo‘lgina haqiqat bo‘lib, qolgani sarobdin>, -deyiladi unda. qo‘riq va bo‘z yerlarni o‘zlashtirish, uni jamoa o‘rtasida adolatli taqsimlash eng savobli ishlardan hisoblangan. asarda oziq-ovqat tayyorlash, uy hayvonlarini va chorva mollarini ko‘paytirishga ham alohida e’tibor berilgan. «avesto»da yer, suv, havoni bulg‘ash, ifloslantirish og‘ir gunoh hisoblanadi. bunday ibratli tasdiqlash bugungi avlodlami ham tabiatga, atrof-muhitga aslo vahshiyona munosabatda bo‘lmaslikka chorlaydi «artxashastra» ta’limoti qadimgi hindiston xo‘jaligi, ijtimoiy tuzumi va iqtisodiy fikrlarini o‘rganishning asosiy manbayi «artxashastra» asari hisoblanadi (m.av. iv asr oxiri). uni podsho chandraguptaning maslahatchisi kautilya yozgan, deb taxmin qilinadi. bu mashhur asar 15 kitobdan iborat bo‘lib, «artxa» so‘zi — foyda, moddiy manfaat, «shastra» - ilm, ilmiy asar ma’nosini bildiradi . dehqon, hunarmand mehnati va savdo faoliyati davlat uchun boylik yaratadi. shuning uchun davlatning siyosati yerni emas, balki odamlarni himoya qilishi kerak. «davlatning kuchi, – deyiladi asarda, – odamlardan tashkil …

4 / 13

aydi. bu yerda u xususiy mulkni xo’jalik yuritishda ustun qo’yadi. konfustiy aqliy mehnat bilan jismoniy mehnat farqini ko’rsatib, aqliy mehnat bilan «yuqori» tabaqali kishilar, jismoniy mehnat bilan esa, asosiy qismi qullardan iborat bo’lgan «oddiy» kishilar shug’ullanadi, deb qayd qilib o’tadi. konfutsiy ta’limoti konfutsiy ta’limotiga ko‘ra bilimdon hukmdor- u «xalqning otasi», va boylikni ancha tekis taqsimlashning kafolatidir uning tasdiqlashicha, alloh va tabiat tomonidan jamiyat toifalarga ajratilgan, shu bilan birga u har bir odamni ma’naviy yuksalishga da’vat etgan, kattalarga bo‘lgan hurmat qoidalari to‘g‘risida, farzandlik burchi to‘g‘risida, aka-ukalar o‘rtasidagi do‘stlik to‘g‘risida qimmatli fikrlami ilgari surgan. konfutsiy ta’limotidan shu narsani ko‘rish mumkinki, agar reglamentlashtirilgan patriarxal munosabatlarda ustalik bilan xo‘jalik yuritilsa, «xalqda hamma narsa muhayyo bo‘ladi» deb ta’kidlanga xitoyda miloddan oldingi iv-iii asrlarda xitoylik mualliflar birgalikda yozgan asar «guan-tszi» g‘oyalari keng tarqalgan. bu asarda ilgari surilgan ba’zi masalalar, garchi ular ziddiyatli bo‘lsada, bugungi kunda ham diqqatga sazovor. masalan, asarda oltin, marvarid alohida boylik sifatida ko‘rilmaydi; …

5 / 13

n topilgan? eshnun qonunlarining mohiyati nimada? “sipoh yoki soliq to‘lovchiga tegishli bo'lgan dala, uy, bog‘, — deyiladi qonunda, - kumushga sotilishi mumkin emas” deb qaysi qonunda aytilgan? “avesto”da qanday mazmundagi iqtisodiy fikrlar keltirilgan? “artxashastra” asarining muallifi kim? konfutsiy kim? uning fikrlari qaysi manbada aks ettirilgan? konfutsiyning qanday hikmatli so’zlarini bilasiz? image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.png image9.png image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.jpeg image14.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi daryolar va mesopotamiya"

2- mavzu: qadimiy dinlarning iqtisodiy jihatlari reja: 1. qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar 2. “avesto”dagi iqtisodiy fikrlar 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g’oyalari 2- mavzu: qadimiy dinlarning iqtisodiy jihatlari qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va furot daryolarning oralig‘idagi joylarni «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, «ikki daryo oralig‘i» ma’nosini bildiradi. dajla va furot daryolari hozirgi turkiya chegarasidan boshlanib, sharq tomon oqib fors ko‘rfaziga quyiladi. bu ikki daryo atrofidagi joylarning tuprog‘i unumdor, suvi ko‘p bo‘lib, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishiga juda qo‘l kelardi. ayni zamonda ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumerlar bo‘lib, eng dastlabki yozuvni o‘shalar yaratgan. dastlabki yozuv ijod qilinga...

This file contains 13 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "qadimgi daryolar va mesopotamiya", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi daryolar va mesopotamiya PPTX 13 pages Free download Telegram