nafas tizimi fiziologiyasi

PPTX 43 pages 1.9 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

nafas tizimi fiziologiyasi nafas tizimi fiziologiyasi reja : 1. nafasning organizm uchun ahamiyati, uni tashkil etgan jarayonlar. 2. nafas biomexanikasi, inspirator va ekspirator mushaklar. 3. plevra bo'shlig'ining nafas jarayonidagi roli, pnevmotoraks. 4. o'pka hajmlari va sig'imlari . 5. o'pkada va to'qimalarda gazlar almashinuvi. 6. gazlarning qon bilan tashilish. 7. nafasning nerv va gumaral boshqarilishi. tayanch so'zlar. 1.nafas tsikli – nafas olish va chiqarish 2. o'pka ventilyatsiyasi - o'pkada gazlarning almashinishi. 3. inspirator mushaklar - nafas olishda qatnashadigan muskullar. 4. ekspirator mushaklar - nafas chiqarishda qatnashadigan muskullar. 5. plevra bo'shlig'i -o'pka va ko'krak qafasi oralig'idagi bo'shliq. 6. surfaktant – al'veolalar ichki yuzasini qoplagan suyulik. 7. pnevmotoraks- plevra bo'shlig'iga havoning kirib qolishi. 8. o'pkaning tiriklik sig'imi- o'pkaga kirib chiqadigan havo sig'imi. 9. xemoretseptorlar – so2 va o2 ta'sirlanadigan retseptorlar. 10. mexanoretseptor–bronx va o'pka cho'zilishidan ta'sir. retseptorlar nafas va uning organizm uchun ahamiyati nafas olish deb tashqi muhit bilan organizm o'rtasida-gi gazlar almashinuviga …

2 / 43

hi kichik doirasi kapillyarlaridagi qon orasida ). gazlarning qon orqali tashilishi. to'qimalarda gazlar almashinuvi (qon aylanish katta doirasi kapillyarlaridagi qon va to'qimalar hujayralari orasida) ichki nafas (hujayralar mitoxandriyalarida biologik oksidlanish nafas bosqichlari atmosfera havosi tashqi nafas gazlarni qonda tashilishi to'kima nafasi alveolyar havo arterial qon venoz qon to'qima nafas chiqarish nafas olish nafas biomexanizmi ko'krak qafasi hajmini o'zgartiruvchi ikki biome-xanizm mavjud: qovurg'alar ko'tarilishi va pastga tushirilishi hamda diafragma gumbazining hara-katlari. ikkala biomexanizm ham nafas mushak-lari tomonidan amalga oshiriladi. nafas mushak-lari inspirator va ekpirator mushaklarga bo'linadi. ko'krak qafasi hajmining o'zgarishi nafas mushaklari qisqarishi hisobiga amalga oshadi. tinch nafasda nafas chiqarish nofaol, bundan oldingi nafas olish vaqtida yig'ilgan elastik energiya hisobiga sodir bo'ladi nafas olish va chiqarishda ishtirok etadigan muskullar nafas olishda ishtirok etadigan muskullar nafas chiqarishda ishtirok etadigan muskullar tinch turganda chuqur nafas olganda tinch turganda chuqur nafas chiqarganda diafragma tashqi qobirg'alararo tog'aylararo narvonsimon, katta va kichik ko'krak, oldingi tishsimon trapetsiyasimon, …

3 / 43

davom etadi.bunga yopiq pnevmotoraks deyiladi. vaqt o'tishi bilan plevra bo'shlig'idagi havo so'riladi va o'pka yana kengayadi. ko'krak qafasi ochilganda (masalan,jarohatlanganda yoki ko'krak qafasidagi operatsiyalarda) o'pka atrofidagi bosim atmosfera bosimiga teng bo'lib qoladi va o'pka to'la qisilib qoladi. nafas mushaklari qisqarishidan qat'iy nazar o'pka ventilyatsiyasi amalga oshmaydi. bunday pnevmotoraks ochiq deb ataladi. ikki tomonlama to'la pnevmotoraks nafasning to'xtab qolishiga va o'limga olib keladi. donders modeli shisha yopqich o'pka rezina membrana o'pkaning elastiklik kuchlari quyidagi omillar bilan shartlangan: alveolalar ichki yuzasini qoplagan suyuqlik pardaning yuza tarangligi. alveolalar devoridagi elastik tolalar tufayli vujudga kelgan qayishqoqligi. bronxial muskullar tonusi. alveolalar ichki yuzasi surfaktant nomli modda bilan qoplangan. surfaktant lipidlar va oqsillardan iborat va 20-100 nm qalinlikka ega. surtfaktant pardasi ajoyib xusu-siyatga ega alveolalar kichrayishi bilan uning yuza tarangligi pasayadi, bu esa alveolalar holatining stabil (bir xil) bo'li-shi uchun zarurdir. surfaktant alveolalar devorini yopishib qolishdan saqlaydi. parasimpatik ta'sirotlar surfaktant hosil bo'lishini kuchaytiradi. surfaktantni alveolalar maxsus …

4 / 43

olish hajm nafas olish nafas chiqarish maksimal nafas chiqarish vaqt o'pka hajmi o'pkada gazlar almashinuvi. alveolalarning tashqi yuzasi kichik qon ay-lanishi doirasi kapilyarlari bilan bir-lashgan. o'pka alveolalari va qon tomir orasida aerogematik to'siq mavjud. gazlarning diffuziya yo'li bilan o'tishi uchun aerogematik to'siqning ikki tomonida alveolalarning havodagi partsial bosimi va qondagi gazlar tarangligi farqi bo'lishi kerak. o'pkaning diffuzial hususiyati o'pka aerogematik to'sig'ining o'tkazuvchanligini ko'rsatuvchi kattalik bu o'pkaning diffuzial hususiyati hisoblanadi. o'pkaning diffuzial hususiyati deb membrananing har ikkala tomonida gazlar bosim farqi 1 mm sim. ust.ga teng bo'lganda 1 minut davomida ml hisobi-da o'tgan gazlar miqdoriga aytiladi. odam o'pkasining diffuzion qobiliyati kislorod uchun 25 ml/min ga teng. karbonat angidiridi uchun diffuzion qobiliyat shu gazning o'ta eruvchanligi hisobiga 20-25 barobar yuqori. atmosfera, alveolyar va nafas bilan chiqariladigan havo tarkibi (%) havo tarkibi atmosfera havosi alveolyar havo nafas bilan chika-riladigan havo o2 20,93 14 16 so2 0,03 5,5 4,5 n2 78,54 74,2 75,1 n2o …

5 / 43

kislorodning miqdori oksigemoglobin dissotsiatsiya egri chizig'i. oksigemoglobin dissotsiyasiga ta'sir etuvchi omillar qondagi kislorodning tarangligiga. qondagi vodorod ionlari miqdorining ortishi yoki kamayishiga. qondagi karbonat angidrid miqdorining ortishi yoki kamayishi. haroratning ortishi yoki kamayishi. qonda karbonat angidridning tashilishi. karbonat angidrid 3 xil yo'l bilan tashiladi. qonda erigan - 2,5 % hajm kimyoviy birikkan- kabgemoglobin 45,5 % hajm karbon kislota tuzlari shakllida-51hajm hosil bo'lgan karbonat kislotasining parcha-lanishini karboangidraza fermenti keskin tezlashtiradi, natijada so2 alveolyar havoga o'tadi. karbonat angidridning qonga birikishi va undan ajralib ketishi uning qondagi partsial tarangligiga bog'liq to'qimalarda gazlar almashinuvi katta qon aylanishi doirasi kapillyarlari va to'qi-malar orsida kislorod va karbonat angidridi gaz-larining almashinuvi oddiy diffuziya yo'li bilan sodir bo'ladi. gazlarni o'tishi kapillyar, to'qima va interstitsial suyuqliklar orasidagi ularning taranglik farqi bo'yicha amalga oshadi. to'qimalarda kislorodning tarangligi ta'sir etuv-chi: qon oqish tezligiga, kapillyarlarning tuzilishi va bir-biri orasidagi masofaga, hujayralarning kapillyarlarga nisbatan joylashishiga, oksidlanish jarayonlari faolligiga va x.k. to'qimalararo suyuqlikda kislorodning tarangligi …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas tizimi fiziologiyasi"

nafas tizimi fiziologiyasi nafas tizimi fiziologiyasi reja : 1. nafasning organizm uchun ahamiyati, uni tashkil etgan jarayonlar. 2. nafas biomexanikasi, inspirator va ekspirator mushaklar. 3. plevra bo'shlig'ining nafas jarayonidagi roli, pnevmotoraks. 4. o'pka hajmlari va sig'imlari . 5. o'pkada va to'qimalarda gazlar almashinuvi. 6. gazlarning qon bilan tashilish. 7. nafasning nerv va gumaral boshqarilishi. tayanch so'zlar. 1.nafas tsikli – nafas olish va chiqarish 2. o'pka ventilyatsiyasi - o'pkada gazlarning almashinishi. 3. inspirator mushaklar - nafas olishda qatnashadigan muskullar. 4. ekspirator mushaklar - nafas chiqarishda qatnashadigan muskullar. 5. plevra bo'shlig'i -o'pka va ko'krak qafasi oralig'idagi bo'shliq. 6. surfaktant – al'veolalar ichki yuzasini qoplagan suyulik. 7. ...

This file contains 43 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "nafas tizimi fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas tizimi fiziologiyasi PPTX 43 pages Free download Telegram