nafas olish tizimi fiziologiyasi

PPT 46 стр. 18,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 46
лекция № 12 внешнее дыхание мавзу: nafas olish tizimi fiziologiyasi . режа: -нафаснинг асосий боскичлари. -ўпка вентиляцяси.ўпка хажмлари -нафас олиш ва чиқариш механизмлари. -плевра бўшлиғидаги босим. -ўпканинг нафас хажмлари. - алвеоляр хаво - ўпкада газлар алмашинуви -тўқима-қон ўртасида газлар алмашинуви. -нафас маркази -нафасни рефлектор ва гуморал бошқарилиши. организм хужайраларида доимо оксидланиш жараёни кетганлиги учун, нафасни таъминловчи кислород доимо келиб туриши керак. нафас куйидаги боскичлардан иборат: ўпка вентиляцияси(атмосфера ва ўпка орасида газ алмашинув) ўпкада газлар диффузияси (альвеола ва қон орасидаги газ алмашинув) қонда газларни ташилиши. тўқималарда газлар диффузияси (тўқима ва қон орасида газ алмашинув) тўқималарда нафас (хужайраларда о2 утилизацияси) ўпка вентиляцияси бу-атмосферадан хавони кириши ва ўпкадан хавони чикиш жараёнидир. у 1 дакикада чикарилган хаво хажми билан улчанади.1 дакикада 18-20 марта нафас олганимизда, упка вентиляцияси уртача 8-10л га тенг. хар бир нафас олганимизда 500мл хаво алмашинади. хакикий газ алмашинув алвеоляр хаво ва кон орасида булади,шунинг учун газ алмашинув эффективлиги алвеоляр вентиляция оркали …
2 / 46
риксимон эпителий фаолияти ёрдамида чанг заррачаларини ташкарига чикаради. ташки нафас йулларида катор ҳимоя рефлекслари амалга ошади:акса уриш, йутал ... одам максимал нафас олиб чикарганда(утс) 4-5л гача хаво чикариши мумкин. утс куйидаги хажмлардан иборат: нафас хавоси-500мл нафас олишнинг кушимча хавоси-2500мл нафас чикаришнинг кушимча хавоси-1500мл максимал нафас чикаргандан сунг упкада яна-1000мл хаво колади, бу колдик хаво (у пневмоторакс вактида чикиши мумкин). утс организмни физик ривожланганлигини характерлайди. альвеола ва атмосферада (нафас олиш ва чикариш),упкада босимнинг узгариши натижасида юзага келади.нафас олганда упка ичидаги босим -2мм сим. уст. пасаяди,шунинг учун хаво ичкарига киради,нафас чикарганимизда эса,босим 2мм сим.уст.ортади,натижада хаво ташкарига чикади. нафас олганимизда кукрак кафаси кенгайиб, диафрагма пастга тушади. диафрагмани харакатланиши нх ва утс асосини белгилайди, диафрагмани 1см га силжиши упка хажмини 250мл га узгаришига олиб келади. инспирация –нафас олиш- актив жараён, катор кучларни енгиш натижасида амалга ошади: эластик каршилик кутарувчи қовурғаларнинг оғирлиги қовурға ва тоғайларнинг эластик қаршилиги. қорин деворининг қаршилиги. нафас олиш механизми: узунчок миядаги …
3 / 46
ро мушакларни ва диафрагмани бушашиши. ички кобиргалараро мушакларни кискариши. кўкрак қафаси герметик ёпиқ бўлиб ва плевралар орасида «-» босим бўлганлиги учун ўпка таранг холатда қобиргаларга тегиб туради. агар атмосфера босимини 760мм сим. уст. га тенг деб олсак, плевралар орасидаги босим ундан 757мм сим. уст. кам 760-757=3мм сим.уст.га тенг бўлган, «-»босимга эга. ўпкада эластик толалар мавжудлиги учун, ўпка чўзилувчанлик ва қисқарувчанлик хусусиятига эга бўлиб ,у ўпка эластлик таранглигини ҳосил қилади. бунда ўпка юзасидаги фаол модда-сурфактантнинг ҳам аҳамияти катта. пневмоторакс –кўкрак қафасининг жароҳати ёки ўпканинг ичидан ёрилиши натижасида плевралараро бўшликка хавони кириши ва «-» босимни йуколиши.бунда ўпканинг эластик толалари сикилади ва ўпкада ҳаво айланиши бузилади. нафас ҳаракатлари (частотаси ва чукурлиги) газ алмашинув эффективлигини аниқлайди. организмда нафас частотаси ва чуқурлиги орасида муҳим боғлиқлик мавжуд. нафас ҳаракатлари эркин ва автоматик равишда ўзгариши мумкин. альвеоляр ҳаводаги ва қондаги кислород билан карбонат ангидрид алмашинуви, уларни порциал босими фарқи бўлганлиги учун диффузия йули билан аэрогематик мембрана орқали …
4 / 46
яққол кўринади. эгри чизиқ ўзига хос йуналишга эга. карбонат ангидридни қонда ташилиши hb бирикма ҳолида-5%; карбонатлар ҳолида-50%; эриган ҳолатда-2,5%; амалга ошади. қонда 85% дан ортиқ карбонат ангидрид --эритроцитларда к+ билан плазмада эса na+билан кимёвий боғ ҳолида бўлади. қондаги карбонат ангидрид бирикмаси миқдори, унинг порциал босимига боғлиқ бўлади (рсо2 ) ва диссоциация эгри чизиғида ҳам кўринади. тўқимадан со2 қондаги эритроцитларга тушади ва шу ондаёк карбоангидраза ферменти таъсирида н2со3 га айланади. карбоангидраза н2co3 ҳосил бўлишини 20 000 тезлаштиради. со2 эритроцитларда hb билан боғланиб, карбогемоглобинни hbco2 хосил килади. ўпкада со2 ажралиши учун 300 сек керак, қон эса капиллярда 0,75 сек була. карбоангидраза ҳисобига н2co3 тез дегидратацияси руй беради ва со2 ўпкадан чиқиб кетади. ди қон ва туқима орасидаги о2 ва со2 алмашинуви, бу газларнинг порциал босими фарқи натижасида амалга ошади. тўқималарда кислород тўхтовсиз сарфланиб туради, хужайраларга эса янги кислородлар диффузияланиб туради. шунга қарамасдан, қон капиллярдан ўтаётганда артериал қондан 8% о2 диффузияланади, 12% веноз …
5 / 46
сон касаллиги). нафас олиш бузилганда гипоксия юзага келади (г) – бу тўқималарни кислород билан етарлича таъминланмаслиги ва кислород утилизациясини бузилиши. гипоксемик г циркулятор г анемик г гистотоксик г физик г нафас бошкарилиши – бу шундай жараёнки, организмни кислород талаб даражасига қараб ўпка вентиляциясини ўзгартириб, организмни газ гомеостазини таъминлайди. нафас бошкарилишини нафас маркази мувофиклаштиради . нафас марказида икки турдаги нейронлар туплами мавжуд: 1 инспирация 2 инспирацияни тормозловчи. нафас маркази фаолияти хеморецепторлардан, механорецепторлардан ва проприорецепторлардан олган маълумотларга асосан ишлайди. ўпкада 3 турдаги механорецепторлар фарқланади: чўзилиш, ирритант ва юкстоальвеоляр. чўзилиш рецепторлари геринг-брейер рефлексини чақиради. нафасни бошқарилиши асосан каротид синусдан , аорта равоғидан ва тўқимадан келган афферент импульсларга боғлик. нафасни гуморал бошқарилиши фредерикни тажрибасида яққол кўрсатилган. альвеоляр ҳавода со2 концентрациясини ортиши, ўпка вентиляциясини ортишига олиб келади. холден тажрибасида со2 нафасдаги аҳамияти яққол кўринади. чақалоқнинг биринчи нафас олиши со2 ни нафас марказини қўзғатиши билан боғлиқ.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 46 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nafas olish tizimi fiziologiyasi"

лекция № 12 внешнее дыхание мавзу: nafas olish tizimi fiziologiyasi . режа: -нафаснинг асосий боскичлари. -ўпка вентиляцяси.ўпка хажмлари -нафас олиш ва чиқариш механизмлари. -плевра бўшлиғидаги босим. -ўпканинг нафас хажмлари. - алвеоляр хаво - ўпкада газлар алмашинуви -тўқима-қон ўртасида газлар алмашинуви. -нафас маркази -нафасни рефлектор ва гуморал бошқарилиши. организм хужайраларида доимо оксидланиш жараёни кетганлиги учун, нафасни таъминловчи кислород доимо келиб туриши керак. нафас куйидаги боскичлардан иборат: ўпка вентиляцияси(атмосфера ва ўпка орасида газ алмашинув) ўпкада газлар диффузияси (альвеола ва қон орасидаги газ алмашинув) қонда газларни ташилиши. тўқималарда газлар диффузияси (тўқима ва қон орасида газ алмашинув) тўқималарда нафас (хужайраларда о2 утилизацияси) ўпка ве...

Этот файл содержит 46 стр. в формате PPT (18,1 МБ). Чтобы скачать "nafas olish tizimi fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nafas olish tizimi fiziologiyasi PPT 46 стр. Бесплатная загрузка Telegram