nafas fiziologiyasi

DOCX 4 pages 17.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

nafas fiziologiyasi astanov nurbek 📝annotatsiya nafaqat kislorodni qabul qilish va karbonat angidridni chiqarishni, balki gaz almashinuvi, nafas olish mushaklarining faoliyati, nafas olish markazining regulyatsiyasi va qonning kislorod tashish mexanizmlarini ham o'z ichiga oladi. 🔑kalit so'zlar. nafaqt olish fiziologiyasi, nafas olish, gaz almashinuvi, oʻpka, qon aylanishi, gemoglobin, kislorod, karbonat angidrid, nafas markazi, diafragma, nafas olishning asosiy tushunchalari nafas olish tezligi va chuqurligi turli omillarga, jumladan, jismoniy faollikka va tananing kislorodga bo'lgan ehtiyojiga bog'liq bo'lib, daqiqada 12-16 nafas olish normal hisoblanadi. diafragma mushaklarining faol qisqarishi natijasida ko'krak qafasi hajmi 500 ml ga ko'payadi va bu nafas olishning asosiy mexanizmidir, bu jarayon inhaliyasi deb ataladi. nafas olish jarayonida o'pkaning 300 milliondan ortiq alveolalari kislorod va karbonat angidrid gazlarining samarali almashinuvini ta'minlaydi, bu jarayon diffuziya orqali amalga oshadi. qonning karbonat angidrid tashishi alveolalarga yetgan qonda, qisman bosim farqi tufayli, co2 ning bikarbonatdan ajralishi va o'pkadan tashqariga chiqarilishi kuzatiladi, bu jarayon gaz almashinuvi samaradorligini ta'minlaydi. …

2 / 4

da sezgirdir. nafas olishning reflektor regulyatsiyasi stertseptordan keladigan impulslar orqali amalga oshiriladi, masalan, o'pkalardagi retseptorlar o'pkaning haddan tashqari kengayishini aniqlab, nafas olishni to'xtatadi (hering-breuer refleksi). nafas olishning buzilishi nafas olishning buzilishi gipoksiyaga, ya'ni qonning kislorod bilan to'yinmaganligiga, o'pka funksiyasining 20% dan ortiq pasayishiga olib kelishi mumkin. surunkali obstruksiv o'pka kasalliklari (sook), masalan, emfizema va surunkali bronxit, nafas olishning buzilishiga olib keluvchi asosiy sabablardan biri hisoblanadi va 50 yoshdan oshgan odamlarda keng tarqalgan. nafas olishning buzilishiga sabab bo'luvchi omillar orasida allergik reaksiyalar, infeksiyalar va hatto 5 dan ortiq turdagi dorilarning yon ta'siri ham bo'lishi mumkin. qonning kislorod tashishi o'pka kapillyarlarida kislorodning gemoglobin bilan birikish darajasi parsial bosim farqi va temperaturaga bog'liq bo'lib, taxminan 97% ga yetadi. kislorod tashishda 2,3-difosfogliserat (2,3-dpg) muhim rol o'ynaydi, u gemoglobinning kislorodga birikishini kamaytiradi va to'qimalarga kislorod chiqarilishini yaxshilaydi. kislorodning qon plazmasida 1,5%i erigan holda, qolgan 98,5%i esa eritrotsitlardagi gemoglobin bilan birikkan holda tashiladi. nafas olish tizimining …

3 / 4

shiga va o'pkaga havoning kirishiga olib keladi. o'pka alveolalarida gaz almashinuvi diffuziya orqali sodir bo'ladi va bu jarayon kislorodning qon plazmasiga va karbonat angidridning alveolalarga o'tishi bilan bog'liq. nafas olish markazi miyaning medulla oblongata qismida joylashgan bo'lib, u har daqiqada taxminan 12-16 marta nafas olish chastotasini boshqaradi, bu esa nafas olish ritmini belgilaydi. tashqi nafas olish mexanizmi nafas olish markazi miyaning medulla oblongata qismida joylashgan bo'lib, nafas olish ritmini daqiqada 12-16 marta boshqaradi. o'pka alveolalari yuzasi taxminan 70-100 kvadrat metrni tashkil etadi, bu gaz almashinuvining samarali amalga oshishi uchun juda muhimdir. tashqi nafas olish jarayonida diafragma taxminan 1 sm ga tushadi va ko'krak qafasi hajmini 500 ml ga oshiradi, bu o'pkaga havo kirishiga olib keladi. gazlar almashinuvi gaz almashinuvi diffuziya tamoyiliga asoslanadi: kislorod qon plazmasiga, karbonat angidrid esa alveolalarga yuqori qisman bosimdan past qisman bosimga qarab harakatlanadi. o'pka kapillyarlarida kislorodning gemoglobin bilan birikishi natijasida arterial qon kislorod bilan to'yinadi va …

4 / 4

g murakkab jarayonlarini, gaz almashinuvini va qonning kislorod bilan ta'minlanishini o'z ichiga oladi. ushbu jarayonlar tananing normal faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. boron, w. f., boulpaep, e. l. (2017). tananing fiziologiyasi. (bu manbaning aniq nashri va nashriyotini ko'rsatish kerak) 2. guyton, a. c., hall, j. e. (2016). inson fiziologiyasi. (bu manbaning aniq nashri va nashriyotini ko'rsatish kerak) 3

5 / 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas fiziologiyasi"

nafas fiziologiyasi astanov nurbek 📝annotatsiya nafaqat kislorodni qabul qilish va karbonat angidridni chiqarishni, balki gaz almashinuvi, nafas olish mushaklarining faoliyati, nafas olish markazining regulyatsiyasi va qonning kislorod tashish mexanizmlarini ham o'z ichiga oladi. 🔑kalit so'zlar. nafaqt olish fiziologiyasi, nafas olish, gaz almashinuvi, oʻpka, qon aylanishi, gemoglobin, kislorod, karbonat angidrid, nafas markazi, diafragma, nafas olishning asosiy tushunchalari nafas olish tezligi va chuqurligi turli omillarga, jumladan, jismoniy faollikka va tananing kislorodga bo'lgan ehtiyojiga bog'liq bo'lib, daqiqada 12-16 nafas olish normal hisoblanadi. diafragma mushaklarining faol qisqarishi natijasida ko'krak qafasi hajmi 500 ml ga ko'payadi va bu nafas olishning asosiy mexanizmidir...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "nafas fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas fiziologiyasi DOCX 4 pages Free download Telegram