quyosh teleskoplari

PPTX 32 pages 3.9 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

quyosh teleskoplari quyosh teleskoplari qutlimuratov s. sh. quyosh teleskoplari va ularning boshqa telekoplaridan farqi. gorizontal va minorasimon quyosh teleskoplari. fotogeliograf: refraktor va meniskli fotogeliograf. xromosfera teleskopi. koronograf. quyosh teleskoplari bilamizki quyosh sirti ko'rinadigan va tekshirish mumkin bo'lgan yagona yulduzdir. shu sababli uni o'rganishdan olingan bilimlar boshqa yulduzlarni tekshirishda fundamental rol o'ynaydi. quyoshning yorug'ligi etarli darajada kuchli bo'lganligi uchun odatda, quyosh teleskoplari kam optik kuchga (d/f1/10 dan 1/30 gacha) ega bo'lishi, ya'ni ob'ektivining fokus masofasi uning diametridan bir necha o'n marta katta bo'lishi mumkin. bunday tekshirishlarda kam optik kuchga va katta fokus masofaga ega spektrograflar qo'llaniladi. spektrografning fokus masofasi qancha katta bo'lsa uning dispersiyasi shuncha yuqori bo'ladi. quyosh spektrini tekshirishda reflektorlar va tor (  0,025 nm) o'tkazish polosasiga ega filtrlar yordamida bajariladigan tekshirishlarda esa, refraktorlar ham qo'llaniladi. “coronado” quyosh teteskopi gorizontal quyosh teleskoplari ma'lumki, kun davomida quyoshning og'ish burchagi asta-sekin (15/sutka) o'zgarib boradi va yil davomida 23.26 dan -23.26 gacha …

2 / 32

kirish tuynugi yaqinida yig'iladi va quyoshning tasvirini hosil qiladi. bu erga kamera o'rnatib quyoshni rasmga tushirish mumkin. bosh ko'zgudan kelayotgan yig'iluvchi nurlar yo'liga diognal yassi ko'zgu kiritib ularni yon tomonga qaytarish va qo'zg'olmas spektrografning kirish tirqishiga tushirish mumkin. kitt-pik milliy observatoriyasida «makmasa va pirsa» (mcmath-pierce solar telescope) nomli quyosh teleskopi baykaldagi quyosh teleskopi minorasimon quyosh teleskoplari minorasimon quyosh teleskoplarida qo'shimcha ko'zgu vertikal o'q bo'ylab yuqoriga ko'tarilishi yoki tushirilishi mumkin. bunday amal ham tselostatdan qaytgan nurni ilib olish va ob'ektiv tomon yo'naltirishga qaratilgan. tselostatni meredian tekisligiga tik yo'nalishda o'rnatilgan temir yo'llar bo'ylab sharqqa yoki g'arbga tomon surish mumkin. tselostat soat mexanizmi bilan qurollangan va u ko'zguni soatiga 7,5 burchak tezlik bilan olam o'qi atrofida aylantiradi. minorasimon quyosh teleskopi sxemasi va unda quyosh nurining yo'nalishi minorasimon teleskoplarda bosh ko'zgudan qaytgan nurlar yo'liga diognal joylashgan yassi ko'zgu kiritiladi va u yig'ilib kelayotgan nurlarni yon tomonga, gorizontal holatda joylashgan spektrograf tomonga, qaytaradi. spektrografning tirqishi …

3 / 32

dan iborat bo'lib, bosh ko'zguning sferik aberratsiyasi ikkita yupqa linza, menisk, yordamida bartaraf etiladi. bir tomoni qabariq, ikkinchisi botiq linzalar egriligi bir-biriga qaragan holda bosh ko'zgu fokusi oldiga o'rnatiladi. 1-menisk, 2-asosiy ko'zgu, 3-ikkilamchi ko'zgu, 4-nur o'tkazish trubasi fotogeliografning spektral o'tqazish polosasi odatda 100 nm dan oshmaydi va xromatik aberratsiyaning ta'siri kam bo'ladi xromosfera teleskopi quyoshni biror xromosfera spektral chizig'i nurida, yoki monoxromatik (yagona rangda) nurda, kuzatishga mo'ljallangan teleskop xromosfera teleskopi deb ataladi. bunday teleskoplar odatda, refraktor bo'lib, u linzali ob'ektivdan, maxsus nur saralagich (interferetsion-polyarizatsion filtr, ipf) dan, kallimator va kamera linzalaridan tashkil topgan bo'ladi. ipf biror xromosfera spektral chizig'ida sochilayotgan nurlarnigina o'tkazadi. ob'ektivning fokusi orqasiga kollimator shunday quyiladiki, undan o'tgan nurlar parallel nurlardan iborat bo'ladi. bu parallel nurlar ipf ichiga kiradi va undan faqat ma'lum to'lqin uzunlikka ega bo'lgan nurlargina o'tadi va kamera linzaga tushadi. kamera linza suratga oluvchi kamera yuzida quyoshning monoxromatik tasvirini hosil qiladi. 1,2-ob'ektiv, 3-maydon linzasi, 4-ipf(interferension …

4 / 32

r linzali ob'ektiv, z-qo'shimcha ko'zgu, e-suniy oy, l-maydon linza, d-diafragma, o2-ikkinchi ob'ektiv, p-nuzlanish priyo'mniki. mavzu yuzasida savollar oddiy refraktor teleskoplaridan qanday xollarda quyosh teleskopi sifatida foydalanish mumkin? oddiy reflektor teleskoplaridan qanday xollarda quyosh teleskopi sifatida foydalanish mumkin ? quyosh teleskoplari vazifasiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? gorizontal va minorali quyosh teleskoplarining ishlash mexanizmi qanday? xromosfera teleskorida tasvir xosil qilish mexanizmini tushuntirib bering. 32 image1.jpg image2.gif image3.jpg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpg image11.jpeg image12.emf image13.emf image14.emf image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image31.png image32.png image33.jpeg image34.jpeg image35.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 32

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quyosh teleskoplari"

quyosh teleskoplari quyosh teleskoplari qutlimuratov s. sh. quyosh teleskoplari va ularning boshqa telekoplaridan farqi. gorizontal va minorasimon quyosh teleskoplari. fotogeliograf: refraktor va meniskli fotogeliograf. xromosfera teleskopi. koronograf. quyosh teleskoplari bilamizki quyosh sirti ko'rinadigan va tekshirish mumkin bo'lgan yagona yulduzdir. shu sababli uni o'rganishdan olingan bilimlar boshqa yulduzlarni tekshirishda fundamental rol o'ynaydi. quyoshning yorug'ligi etarli darajada kuchli bo'lganligi uchun odatda, quyosh teleskoplari kam optik kuchga (d/f1/10 dan 1/30 gacha) ega bo'lishi, ya'ni ob'ektivining fokus masofasi uning diametridan bir necha o'n marta katta bo'lishi mumkin. bunday tekshirishlarda kam optik kuchga va katta fokus masofaga ega spektrograflar qo'llaniladi...

This file contains 32 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "quyosh teleskoplari", click the Telegram button on the left.

Tags: quyosh teleskoplari PPTX 32 pages Free download Telegram