tog‘ jinsining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari

PDF 17 pages 758.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 758.3 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint 1-ma’ruza. tog‘ jinsining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari tog‘ jinslari haqida tushuncha qoyali va yarim qoyali, mustahkam, yumshoq va buzilgan tog‘ jinslari buzilgan tog‘ jinslari bog‘liqlik darajasi bo‘yicha kategoriyalari reja: tog‘ jinslari haqida tushuncha. tog‘ jinslari kelib chiqishiga ko‘ra: magmatik metamarfik cho‘kindi magmatik tog‘ jinslari – sovub qolgan magmaning kristallanishi natijasida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. metamorfik tog‘ jinslari, bu – magmatik hamda cho‘kindi jinslariga uzoq vaqt davomida yuqori temperatura va bosim ta’siri ostida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. cho‘kindi tog‘ jinslari, bu - turli tog‘ jinslarining buzilishi, cho‘kishi va sementlashishi natijasida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. ochiq kon ishlari obyekti quyidagilardan iborat: tub joyli tog‘ jinslari (korenniy), o‘zi hosil bo‘lgan joyda yer qatlami qalinligida joylashgan tog‘ jinslari (metamorfik, magmatik, cho‘kindi) va ularni qoplab turgan nanoslar (qor erishi, yomg‘ir suvlari yordamida ko‘chib kelib qolgan o‘tirindilar). tub konlar — yer yuzasiga yaqinroq joylashgan va oʻzgarishga uchramagan foydali qazilma konlari. ular sochma konlarning …

2 / 17

– ularni qazib olish ishlari hajmi va xalq xo‘jaligida qo‘llashning foydaliligi hisoblanadi. tog‘ jinslarining texnologik xususiyatlari: ularni qazib olish va qayta ishlash uchun jixozlarni tanlashni, kompleks mexanizatsiyalash sxemasini, kon ishlarini olib borish uchun sarf qilinadigan xarajatlar miqdori va konni qazib olish samaradorlgini aniqlaydi. qazib olish jarayonida tog‘ jinslari turli ko‘rinishdagi qarshiliklarga, asosan zarb, siljish, zichlanish, ko‘chish va shu kabi qarshiliklarga uchraydi. bu qarshiliklarga uchrash oqibatida tog‘ jinsining holati o‘zgaradi. masalan: mustahkam zich holatda joylashgan tog‘ jinslari bu kuchlar oqibatida buzilgan holatga o‘tishi mumkin. tog‘ jinslari tarkibi katta diapazonda o‘zgaradi. tabiatda turli konlarda mineralogik tarkibiga ko‘ra bir xil xususiyat va xarakteristikalarga ega bo‘lgan ikkita bir xil tog‘ jinsini topish juda qiyin. shuning uchun tog‘ jinslarini aniq bir xususiyat va xarakter doirasida guruh, kategoriya va sinflarga birlashtirish qabul qilingan. qoyali va yarim qoyali, mustahkam, yumshoq va buzilgan tog‘ jinslari. ochiq usulda qazib olishda barcha tog‘ jinslarini umumiy holda quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. …

3 / 17

15÷20 gacha. qoyali tog‘ jinslari portlatish yo‘li bilan yumshatib qazib olinadi. mustahkam tog‘ jinslari qattik gil, bo‘r, toshko‘mirlarni o‘z ichiga oladi. qattiklik koeffitsienti f=0,8÷1,5. ular massivda 10-20 m balandlikda qiyalikni 60-70º burchakkacha saqlab turadi. mustahkam tog‘ jinslari qazib olish uchun etarli darajada kuch bo‘lganda (0,3-0,4 mpa dan kam bo‘lmaganda) dastlabki yumshatmasdan kon mashinalari yordamida qazib olish mumkin. aks holda esa, qazib olishdan oldin yumshatish zarur bo‘ladi. yumshoq tog‘ jinslari qumli gil, yumshoq ko‘mir va boshqalardan iboratdir. qattiklik koeffitsienti f=0,6÷0,8. bu turdagi tog‘ jinslarini oldindan yumshatmasdan barcha ko‘rinishdaga qazib olish mashinalari yordamida qazib olish oson. ular 7-15 m balandlikda qiyalik burchagi 50- 60º gacha saqlab tura oladi. sochiluvchan tog‘ jinslari ga bir jinsli qumlar taaluqlidir. ularning sochilmalarda va massivdagi qiyalik burchagi ichki ishqalanish burchagidan oshmasligi kerak. qumlarda qazib olish ishlari bir muncha kam, ya’ni bir jinsli silliqlangan bo‘laklar orasidagi bog‘liqlik kuchi amalda mavjud emas. faqatgina zich joylashgan turli jinsli qumlarda bo‘laklari …

4 / 17

ng ichki ishqalanish burchagi kattaliklari bilan ko‘rsatiladigan bo‘laklikka bog‘liq. buzilgan tog‘ jinslari bog‘liqlik darajasi bo‘yicha kategoriyaga bo‘linadi: i kategoriya - sochiluvchan buzilgan tog‘ jinslari. bo‘laklar orasidagi ko‘p qavat oraliqlar soni bilan tavsiflanadi, lekin alohida bo‘laklar siqilishi va ular orasida ilashish bo‘lishi mumkin. jinslar sochiluvchan bo‘ladi va to‘g‘ri ko‘rinishli qiyalik hosil qiladi. yumshanuvchanlik koeffitsenti kp=1,4-1,65 oralig‘ida, ba’zida undan ham katta bo‘ladi. ii kategoriya – bog‘liqli sochiluvchan buzilgan tog‘ jinslari. alohida tabiiy bo‘lmalar va bo‘laklar orasidagi katta bo‘lmagan oraliqlar (bo‘shliqlik) soni bilan tavsiflanadi. yumshanuvchanlik koeffitsenti kp=1,2—1,3. iii kategoriya —bog‘liqli buzilgan jinslar. bir-biri bilan to‘liq ajralmagan, massivning tabiiy yoriqligi ko‘rinishda bo‘ladi. yumshanuvchanlik koeffitsenti kp=1,03—,05, ba'zida 1,05-1,1. pog‘onalar tik qiyalikka ega. bo‘laklikni bo‘lakning o‘rtacha chiziqli o‘lchami bo‘yicha topiladi. buzilgan jinslar bo‘lakligi bo‘yicha beshta kategoriyaga bo‘linadi. i kategoriya —juda ham mayda buzilgan jinslar eng katta bo‘lagi o‘lchamlari 0,4÷0,6 mm gacha; dcp 0,1. ii kategoriya —mayda buzilgan jinslar, bo‘laklar o‘lchami 0,6÷1,0 m. gacha; dsp = 0,5÷0,25. …

5 / 17

atta bo‘lmagan mayda buzilgan jinslar, maydalangan jinslar, 0,1m dan katta bo‘lmaganlarini esa kichik qilib maydalangan jinslar deb aytiladi. juda xam maydalangan jinslarga bo‘lakchalar kattaligi 70, 40, 20, 10 mm ni tashkil etadigan qirrali shag'alli mayda shag'al kiradi. qazib olishning texnologik sharoitlari bo‘yicha ruxsat etilganidan katta o‘lchamiga ega jinsli bo‘laklar noo‘lchamli deb aytiladi. ular qo‘shimcha maydalanishi kerak.

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tog‘ jinsining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari"

prezentatsiya powerpoint 1-ma’ruza. tog‘ jinsining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari tog‘ jinslari haqida tushuncha qoyali va yarim qoyali, mustahkam, yumshoq va buzilgan tog‘ jinslari buzilgan tog‘ jinslari bog‘liqlik darajasi bo‘yicha kategoriyalari reja: tog‘ jinslari haqida tushuncha. tog‘ jinslari kelib chiqishiga ko‘ra: magmatik metamarfik cho‘kindi magmatik tog‘ jinslari – sovub qolgan magmaning kristallanishi natijasida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. metamorfik tog‘ jinslari, bu – magmatik hamda cho‘kindi jinslariga uzoq vaqt davomida yuqori temperatura va bosim ta’siri ostida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. cho‘kindi tog‘ jinslari, bu - turli tog‘ jinslarining buzilishi, cho‘kishi va sementlashishi natijasida hosil bo‘lgan tog‘ jinslaridir. ochiq kon ishlari...

This file contains 17 pages in PDF format (758.3 KB). To download "tog‘ jinsining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tog‘ jinsining texnologik xusus… PDF 17 pages Free download Telegram