tog' landsaftlarining xususiyatlari

DOC 4.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1570279480.doc tog` landsaftlarining xususiyatlari m u n d a r i j a k i r i s h t u s h u n t i r i s h q i s m i 3 - 5 i bob. tog` lar tabiatining umumiy xususiyatlari…………………………………….. 6 - 25 1-1. “tog`” termini va u bilan bog`liq tushunchalar………… 6 - 15 1-2. tog`larning tasnifi………………………………………. 15 - 25 ii bob. tog`larning tarqalishi va ularda landshaft tabaqa-lashuvining xususiyatlari …………………………….. 26 - 73 2-1. tog`larning quruqlikda tarqalishi………………………. 26 - 56 2-2. tog`larda landshaft tabaqalashuvining xususiyatlari… 57 - 74 x u l o s a.................................................................................... 75 - 77 foydalanilgan adabiyotlar............................................ 78 - 79 k i r i s h mavzuning dolzarbligi. tog`lar – yer yuzasining atrofdagi tekisliklar ustidan baland ko`tarilib turadigan qismlari bo`lib, yerning ichki va tashqi qismlari o`rtasidagi o`zaro munosabatlar narijasida ularning morfologik xususiyatlari o`zgarib turadi. bmt qarori asosida 2002- yil – “tog` yili” …
2
va subtropik mintaqalarining tog` hududlari bo`lgan (peru, meksika, efiopiya va v.) tog hududlari ancha katta landshaft salohiyatiga, xususan hidroenergetika-ning katta manbalariga, rekreatsion imkoniyatlarga, dorivor o`simliklarga va boshqa resurslarga ega. shu sababli tog`lar tabiatidan oqilona foydalanish va atrof muhitni muhofaza qilish juda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. muammoning o`rganilganlik darajasi. ozbekistonda tog` geografiyasi muommalari bilan toshdiu professori t.jumayev (sotsial va iqtisodiy geografik jihatlari), l.alibekov (tog`-tekislik diaparasi jihatlari), o`zmu prof. mamatqulov, m.abdujabborov, a.mamatov (karst hodisalari), y.sultonov, x.jo`rayev (landshaft aspekti) va boshqa olimlar shug`ullanishgan. alp tog tizimi jahonda birmuncha mukammalroq o`rganilgan tizma hisoblanadi. umumam olganda tog`lar geografiyasi juda kam o`rganilgan va tog`lar tabiatiga doir yirikroq geografik asarlar juda kam. shu sababli tog`lar tabiatini o`rganish yaqin o`n- yilliklarda eng dolzarb muammolardan biri bo`lib qolaveradi. biti ruv malakaviy ishning asosiy maqsadi va vazifalari. tog`lar tabiatining umumiy va ularda landshaft tabaqalashuvining xususiyatlarini tahlil qilish ishning asosiy maqsadi bo`lib, buning uchun quyidagi vazifalarni hal etishga harakat …
3
va okeanlar tabiiy geografiyasi” kurslarini o`rganishda, shu kurslar bo`yicha referat va kurs ishlarini tayyorlashda foydalanilishi mumkin. bitiruv malakaviy ishining tuzilishi va hajmi. bitiruv malakaviy ish “kirish”, “tushuntirish qism” va “xulosa”dan iborat bo`lib, tushuntirish qism ikki bob va to`rt banddan iborat. bitiruv malakaviy ish kompyuter yozuvida ….bet (kilobayt) dan iborat bo`lib, ishning tushuntitish qismi taqriban… so`zda bayon qilingan. bitiruv malakaviy ishga uning mazmumini ixchamroq bayon qilishga imkon beradigan ….jadval, …rasm va kartosxema ilova qilindi. bitiruv malakaviy ishini bajarishda tog`li hududlar tabiatining muayyan jihatlari yoritilgan o`zbek va horijiy tillardagi adabiyotlar va kartografik manbalardagi ilmiy-nazariy va amaliy sajiyadagi masalalar o`rganildi va tahlil qilindi. bitiruv malakaviy ishni bajarishda ish mavzusiga bevosita bog`liq bo`lgan o`zbek va horijiy tillardagi ….nomdagi adabiyotdan, internet materiallaridan foydalanildi. i. tog` lar tabiatining umumiy xususiyatlari i.1. “tog`” termini va u bilan bog`liq tushunchalar “tog`”, “tog` hududi” ba tog` termini bilan bog`liq bo`lgan boshqa tushunchalarning mazmuni va mohiyatiniilmiy jihatdan belgilash tog` landshaftlarining …
4
ri sifatida ta’riflanadi. ammo “tog`” tushunchasi tog`ning geografik jihatdan qayerda joylashganligi va mahalliy aholi tomonidan qanday talqin qilinishiga bog`liq. masalan, deyarli past tekislik relyefiga ega bo`lgan daniyada 240 m balandlikdagi tepalikni “yutlandiya olimpi” deb atashadi. o`rta yevropada 240 m balandlikka “duzax tog`i” deb nom berishgan. o`zimizda ham hisor va zarafsonni ham, kosontov, maymanoqtovni ham tog`lar deyishadi. tog`li hududlarning daryo vodiylaridagi kishilarimiz esa “toqqa chiqish” yoki “ tog`dan qaytish” jumlalarini qo`llashganda tog`larning yuqori qismini nazarda tutadilar. har bir materik va okean lojasi ikkinchi darajali sathlarga (yuzalarga) bo`linadi. bu sathlarning shakllanishiyer po`stining rivojlanish jarayonida sodir bo`lgan. o`rtacha balandlogi 970 m bo`lgan quruqlikda balandligi 1000 m gacha bo`lgan tekisliklar va past tog`lar ustuvorlik qiladi; balanligi 4000 m dan yuqori bo`lgan toglar esa ancha kichi maydonni ishg`ol etadi. (1-jadval). materiklarda okeanlardan biroz uzoqroqda quruqlikning dengiz sathidan pastda joylashgan uncha katta bo`lmagan joylar bo`lib, ular depressiyalar deyiladi. ulardan maydoniga ko`ra eng kattasi kaspiybo`yi past tekisligining …
5
an % hisobida o dan past 0 – 200 200 – 500 500 – 1000 1000 – 2000 2000 - 3000 3000 dan yuqori 0,8 48,2 33,0 27,0 24,0 10,0 6,0 0,54 32,35 22,15 18,12 16,10 6,71 4,03 0,1 9,5 6,4 5,3 4,7 2,0 1,2 depressiya pasttekislik qirlar past tog`lar o`rtacha baland to`lar - “ – baland tog`lar depressiyalar (kriptodepressiyalarsiz) atigi 800 ming km2 maydonni band qiladi (shubayev, 1977). quruqlikning dengiz sathidan 0 dan 200 m gacha bo`lgan balandliklardagi joylari pasttekisliklar deyiladi. bunday joylar materiklarda keng tarqalgan bo`lib, 48,2 mln. km2 maydonni band etadi. dengiz sathidan 201 m dan 500 m gacha bo1lgan joylar qirlar va platolar deyiladi. ular bir-biridan relyef shakllari bilan farq qiladi. qirlarda relyef biroz parchalangan, platolarda esa nisbatan yassi; qir pasttekisliklar ustida asta-sekin ko`tariladi, plato esa kambar yonbagi` hosil qiladi. qirlar va platolar bir-biridan geologik tuzilishi bilan farq qiladi. qirlar va plarolarning maydoni 33 mln km2 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tog' landsaftlarining xususiyatlari"

1570279480.doc tog` landsaftlarining xususiyatlari m u n d a r i j a k i r i s h t u s h u n t i r i s h q i s m i 3 - 5 i bob. tog` lar tabiatining umumiy xususiyatlari…………………………………….. 6 - 25 1-1. “tog`” termini va u bilan bog`liq tushunchalar………… 6 - 15 1-2. tog`larning tasnifi………………………………………. 15 - 25 ii bob. tog`larning tarqalishi va ularda landshaft tabaqa-lashuvining xususiyatlari …………………………….. 26 - 73 2-1. tog`larning quruqlikda tarqalishi………………………. 26 - 56 2-2. tog`larda landshaft tabaqalashuvining xususiyatlari… 57 - 74 x u l o s a.................................................................................... 75 - 77 foydalanilgan adabiyotlar............................................ 78 - 79 k i r i s h mavzuning dolzarbligi. tog`lar – yer yuzasining …

DOC format, 4.3 MB. To download "tog' landsaftlarining xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tog' landsaftlarining xususiyat… DOC Free download Telegram