tog’ jinslari

PPTX 13 pages 759.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 759.0 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint tog’ jinslari reja: tog’ jinslari haqida umumiy tushuncha. tog’ jinslarining xususiyatlari. magmatik, metamorfik va cho’kindi tog’ jinslari haqida ma’lumot. minerallar va ularning turlari. qimmatbaho minerallar haqida ma’lumot. 1 tayyorladi: abdullayev ahrorbek tog’ jinslari haqida umumiy tushuncha. togʻ jinslari - yer poʻstini tashkil qiluvchi, mustaqil geologik jism hosil qiluvchi doimiy tarkibga ega boʻlgan tabiiy mineral agregatlardir. "tog’ jinslari" termini hozirgi maʼnoda 1798 yildan beri ishlatilib kelinadi. odatda tog’ jinslari deb faqat qattiq jismlarni tushuniladi, keng maʼnoda esa ularga suv, neft va tabiiy gazlar ham kiradi. tog’ jinslarining kimyoviy va mineral tarkibi bilan bir qatorda, struktura va teksturasi ham muhim diagnostik belgi hisoblanadi. tog’ jinslaridagi minerallar foizi, ularning mineral tarkibini aniqlaydi. kelib chiqishiga qarab ular 3 guruhga boʻlinadi: magmatik (otqindi), choʻkindi va metamorfik jinslar . yer poʻstining 90% ga yaqin qismi magmatik va metamorfik, qolgan 10% choʻkindi togʻ jinslaridan iborat, ammo yer yuzasining 75% maydonini choʻkindi togʻ jinslari egallaydi. tog’ …

2 / 13

z sigʻimi, suv va gaz oʻtkazuvchanligi ham ularning gʻovakliligi bilan aniqlanadi. magmatik tog’ jinslarida gazli boʻshliklar miqdori 60— 80% ga yetadi (masalan, pemza va pemza tuflari). choʻkindi tog’ jinslarida choʻkindi hosil boʻlish jarayonida gʻovakchalar vujudga kelib, sementlanish vaqtida berkilishi yoki saqlanib qolishi mumkin. metamorfik tog’ jinslarida gʻovakchalar kam buladi, faqat yoriqlar (darzliklar) boʻlib, ular jinslar soviyotganda paydo boʻladi. 3 tog’ jinslarining xususiyatlari 4 tog’ jinslarining zichligi ularning gʻovakligi va mineral tarkibi bilan bogʻliq. rudali minerallar yuqori zichlikka ega (masalan, piritda — 5000 kg/m3 gacha, galenitda 7570 kg/m3 gacha). choʻkindi togʻ jinslari minerallarining zichligi kam (masalan, tosh tuzining zichligi 2,2 g/ sm3). tog’ jinslarining issiqlik sigʻimi va hajmning issiqlikdan kengayish koeffitsenti birinchi galda ularning mineral tarkibi bilan aniqlanadi. tog’ jinslarining mustahkamlik, taranglik xususiyatlari, issiqlik va elektr o’tkazuvchanligi, asosan, jinslarning tuzilishi va ayniqsa donachalarning uzaro bog’lanish kuchiga bogʻliq. fizik xossalari qatlam tekisliklari yoʻnalishida bir xil boʻlsa, koʻndalang yoʻnalish boʻylab boshqacha boʻladi. tog’ …

3 / 13

, temir va polimetall rudalari va b.) boʻlgan jinslarda issiqlik oʻtkazuvchanlik xususiyati koʻp boʻladi. togʻ jinslarining ko’pi dielektrik va yarim oʻtkazgichlarga kiradi. ularning magnitlanish xossalari, birinchi galda, ular tarkibidagi ferromagnit minerallar (magnetit, titanmagnetit, pirrotin)ga bogʻliq. togʻ jinslarining xossalari mexanik (bosim), issiqlik (temperatura), elektr, magnit, radiatsion (kuchlanish) va moddiy (suyuklik, gaz va boshqalarga toʻyinganligi) maydonlarning taʼsiriga bogʻliq. bosim taʼsirida jinslar zichlashadi, gʻovaklar eziladi, donachalarning kontakt maydoni kengayadi, shu tariqa togʻ jinslarining xossalari oʻzgaradi. odatda, bosim ortishi bilan elektr va issiklik oʻtkazuvchanlik, mustahkamlik oshib boradi. issiqlik ayrim minerallarning erib zichlashishi, parchalanishi, bug’lanishiga olib keladi, natijada togʻ jinslari xossalari oʻzgaradi. elektromagnit maydonlarning kuchlanishi va chastotasi togʻ jinslarining elektromagnit va radioto’lqin xususiyatlariga katta taʼsir kursatadi. togʻ jinslari foydali qazilma sifatida o’ziga xos mustahkamlik, abrazivlik, qattiqlik, parmalanish darajasi, portlashga chidamliligi va boshqa texnologik xususiyatlarga ega. ularning moddiy tarkibi, fizik va kimyoviy xususiyatlari geofizika, geologiya (jumladan, muxandislik geologiyasi) va konchilik sanoatida informatsiyalarning asosiy manbai hisoblanadi. foydalanilgan …

4 / 13

gan) deb nom berganlar. yerning ichki qismida tog’ jinslarini o’zgartiradigan jarayon esa metamorfizm deb ataladi. metamorfizm jarayoni tiplari. 1. dinamometamorfizm 2. kontakt metamorfizm. 3. regional metamorfizm. 4. pnevmotogidrotermal metamorfizm dinamometamorfizm kontakt metamorfizm. tog’ jinslarining yuqori xarorat va yuqori bosim ostida o’zgarishidir. dinamometamorfizm gidrostatik va yonlama bosim natijasida vujudga keladi. bu metamorfizmda tog jinslarining teksturasi va strukturasi uzgaradi. dinamometamorfizm xajmiga karab maxalliy (lokal) va regional dinamometamorfizmga bulinadi magmatizm jarayoni natijasida magma litosferaning yuqorigi qatlamlariga xam ko’tarilishi mumkin. bunda issiq magma cho’kindi va boshqa jinslarni yorib yuqoriga chiqadi. atrofdagi tog’ jinslarini kuzatadi, eritadi va ular bilan kimyoviy reaktsiyaga kirishib,ularni o’zgartiradi. bu jarayon ikki tog’ jinsini yaqinlashishidan- kontaktida vujudga kelganligi uchun sodir bo’lgan o’zgarishlarni kontakt metamorfizm deb yuritiladi regional metamorfizm pnevmotogidrotermal metamorfizm o’z navbatida ryegional xamda uning bir qismi bo’lgan u tamyetamorfizmga bo’linadi. regional metamorfizm katta maydonni egallaydi. bu metamorfizmda tog’ jinsi va minerallar tarkibi chuqurlik ortgan sari o’zgarib boradi. bu o’zgarish natijasida …

5 / 13

u zonada bosim faqat yuqoridan bo’ladi va jinslar slanetsli strukturaga aylanadi. о’rtacha bosim va xaroratga ega bo’ladi. bu zonada yuqoridagi gidroksidli minerallardan tashqari, disten, stavrolit, almandin, pirop, plagioklaz uchraydi. slanetsli strukturaga ega bo’ladi, lekin bu struktura epizonaga nisbatan kuchliroq bo’ladi мetamorfizm jarayoni yuqori gidrostatik bosim va xaroratda (minerallar erish nuqtasiga yaqin bo’ladi) o’tadi. jinsda slanetsli tekstura kamayadi, jins plastik xolatga keladi. sillimanit, almandin, piroksen, olivin, pirop, kordiyerit, shpinel, anortit, albit, dalashpati, biotit egiren, andaluzit, vezuvian va boshqalar ko’p uchraydigan minerallardir. metamorfik jinslar gnyeys о’ta qattiq tog’ jinsi bo’lib, kvarts, dala shpati va slyudaga boy, rangi va mineral tarkibiga ko’ra granitga o’xshab ketadi. tarkibidagi minerallarga qarab biotitli, amfibolli, piroksenli, granatli va boshqa gneys turlar bo’ladi, rangi kulrang-pushti, kulrang-sarg’ish bo’ladi. slanyetslar сho’kindi xamda magmatik jinslarga katta bosim va xarorat ta'sir etganda hosil bo’ladi. ular slanetssimon (varaksimon) yoki yo’l-yo’l teksturasi bilan xarakterlanib, yupqa qatlamlardan iborat. mineral tarkibiga qarab slyudali, xloritli, talkli, gilli, kremniyli, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tog’ jinslari"

презентация powerpoint tog’ jinslari reja: tog’ jinslari haqida umumiy tushuncha. tog’ jinslarining xususiyatlari. magmatik, metamorfik va cho’kindi tog’ jinslari haqida ma’lumot. minerallar va ularning turlari. qimmatbaho minerallar haqida ma’lumot. 1 tayyorladi: abdullayev ahrorbek tog’ jinslari haqida umumiy tushuncha. togʻ jinslari - yer poʻstini tashkil qiluvchi, mustaqil geologik jism hosil qiluvchi doimiy tarkibga ega boʻlgan tabiiy mineral agregatlardir. "tog’ jinslari" termini hozirgi maʼnoda 1798 yildan beri ishlatilib kelinadi. odatda tog’ jinslari deb faqat qattiq jismlarni tushuniladi, keng maʼnoda esa ularga suv, neft va tabiiy gazlar ham kiradi. tog’ jinslarining kimyoviy va mineral tarkibi bilan bir qatorda, struktura va teksturasi ham muhim diagnostik belgi hisoblanadi. to...

This file contains 13 pages in PPTX format (759.0 KB). To download "tog’ jinslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tog’ jinslari PPTX 13 pages Free download Telegram