barometrik formula. bolsman taqsimoti. molekulalarning tezlik

DOC 144,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363789046_42626.doc gdh dp r - = n т = r т / k p n = т k mp = r pdh k mg dp т - = dh k mg dp т - = c h k mg p ln т ln + - = h k тg е с р × - = т 0 р с = h k тg е р р × - = т 0 m r m k = mr k = m r k m m = 0 n m m = h r q е р р × - = т 0 m т k п р = h k тq е п п × - = т 0 т 0 k u е n n - = т 0 k u е п n - = 0 п п v n n = j j j d + , j …
2
ati bo`lmaganda edi, ularning hammasi og`irlik kuchi ta`sirida yerga «qulab» tushar va butun havo yer sirti yaqinida yupqa qatlam hosil qilib to`plangan bo`lar edi. agar og`irlik kuchi mavjud bo`lmay, molekulyar harakat mavjud bo`lganda edi, molekulalar butun olam fazosi bo`ylab tarqalib ketgan bo`lar edi. atmosfera ( yerning havo qobig`i o`zining hozirgi tarzida ayni bir vaqtda molekulalarning issiqlik harakati va yerga tortishish kuchi borligi tufayli mavjuddir. molekulalarning balanlik bo`yicha taqsimlanishida, gaz bosimini balandlikka bog`liq holda o`zgarish qonuni amal qiladi. bu qonunni mohiyatini qaraylik. 1-rasmda havoni yer sirtidagi h=0 bo`lgandagi bosimini р0 га, h balandlikda esa r ga teng deylik. balanlik dh ga ortganda bosim dp ga o`zgaradi. ma`lumki, biror balandlikka havoning bosimi yuzi bir birlikka teng bo`lgan shunday balandlikdagi vertikal havo ustuni og`irligiga teng. shuning uchun dp yuzi bir birlikka teng bo`lgan havo ustunining h va h+dh balandliklardagi og`irliklari farqiga teng, ya`ni asos yuzi bir birlikka teng bo`lgan dh balandlikdagi havo ustuni …
3
z: (8.6) bosimning balandlik ortishi bilan kamayib borishini ko`rsatuvchi (8.6) tenglama barometrik formula deyiladi. tog` cho`qqilari, samolyotning uchish balandligini o`lchashga mo`ljallangan asboblar shkalalari bevosita metrlarda darajalangan maxsus barometrdan iborat bo`ladi. ammo biz bu tenglamani keltirib chiqarishda balandlikni barcha sohalarida temperatura o`zgarmaydi deb hisobladik, shuning uchun formulaga temperatura tuzatmasini kiritish lozim bo`ladi. bolsman taqsimoti (qonuni) bizga ma`lumki, gazlarning bosimi hajm birligidagi molekulalar soniga proporsional ya`ni bo`lgani uchun (8.6) formula balandlik ortishi bilan molekulа zichligining kamayishi qonunini ham ifodalaydi: (8.7) бу erda n va n0-oralaridagi balandlik farqi h-ar teng bo`lgan nuqtalardagi hajm birligidagi molekulalar soni. (8.7) formuladagi mqh kattalik molekulaning h-balandlikdagi potensial energiyasini bildiradi. shuning uchun (8.7) formula bizga energiyasi u=mqh bo`lgan zarralar soni n ni beradi deyish mumkin, bunda energiyasi nolga teng bo`lgan zarralar soni n0 ga teng bo`lishi kerak. agar gaz qandaydir kuch maydonida bo`lib, shu tufayli uning zarralari biror potensial energiyaga ega bo`lsa, u holda berilgan u energiyali zarralar …
4
u to`qnashuvlar tufayli molekulalarning tezliklari o`zgarib turadi. lekin ular tezliklarining o`zgarishi ma`lum bir tezlik intervalida ro`y beradi va umumiy qonuniyat asosida bo`ladi. gaz molekulalri harakat tezliklarining bu qonuniyatlari ingliz olimi d. maksvell tomonidan (1860- yilda) ochilganligi tufayli uning nomi bilan maksvell taqsimoti deb yuritiladi. maksvell taqsimotini qaraymiz. ma`lum v hajmdagi idishda n ta gaz molekulalari bo`lsa, hajm birligidagi molekulalar soni ga teng bo`ladi. anna shu n – sonidan dn tasi embed equation.3 tezliklar intervalida xarakterlansa, funksiyaga tezliklari intervalida yotuvchi gaz molekulalarining tezliklari bo`yicha taqsimlanish funksiyasi deyiladi. bu ta`rifdan ko`rinadiki, taqsimot funksiyasi hajm birligidagi n ta molekulalarning qancha qismi tezlik intervalida xarakterlanish ehtimolligi bilan aniqlanadi. bu funksiyaning normallashtirish sharti quyidagicha ifodalanadi. (8.10) ya`ni butun tezliklar intervalida xarakterlanayotgan molekulalarning yig`indisi hajm birligidagi molekulalar sonini beradi. (8.10) formula x, y, z koordinatalar sistemasida qaraydigan bo`lsak, taqsimot funksiyasi: (8.11) ga teng bo`lishini hosil qilamiz. bunda, integralni qiymatini jadval integral sifatida hisoblash mumkin. (8.12) u …
5
larida temperatura bir xil, ya`ni gaz muvozanat holatda deb hisoblandi. agar gaz tashqi biror potensial maydon ta`sirida bo`lsa, bu maydon ta`sirida gaz molekulalari qo`shimcha potensial energiyaga ega bo`ladi va bunday gazning to`liq energiyasi kinetik va potensial energiyalar yig`indisidan iborat bo`ladi. tashqi potensial maydon gaz molekulalarining tezliklar taqsimotiga ta`sir qilmasdan faqat gaz molekulalarining konsentratsion taqsimotiga ta`sir ko`rsatadi. gaz molekulalarining yer tortish kuchi maydoni ta`siridagi konsentratsion taqsimotini birinchi marta l. bolsman aniqlaganligi uchun taqsimot uning nomi bilan bolsman taqsimoti deb ataladi. agar borometrik formuladagi er sirtidan h balandlikdagi m massali gaz molekulalarining yer tortish kuchi maydondagi potensial energiyasi ekanligini hisobga olsak (8.18) kelib chiqadi. bu formulaga bolsman taqsimoti deb ataladi. bu formula faqatgina yer tortish kuchi maydonida o`rinli bo`lib qolmasdan, istalgan potensial maydondagi gaz konsentratsiyasining taqsimoti uchun o`rinlidir. gaz molekulalarining tezliklari bo`yicha taqsimoti maksvell qonuniga, uning potensial maydondagi konsentratsion taqsimoti bolsman qonuniga bo`ysinadi. endi shu taqsimotlar orasidagi umumiy bog`lanishni ko`ramiz. nisbiy tezliklar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "barometrik formula. bolsman taqsimoti. molekulalarning tezlik"

1363789046_42626.doc gdh dp r - = n т = r т / k p n = т k mp = r pdh k mg dp т - = dh k mg dp т - = c h k mg p ln т ln + - = h k тg е с р × - = т 0 р с = h k тg е р р × - = т 0 m r m k = mr k = m r k m m = 0 n m m = h r q е р р × - = т 0 m т k п р = h k тq е п п × - = т 0 т 0 …

Формат DOC, 144,5 КБ. Чтобы скачать "barometrik formula. bolsman taqsimoti. molekulalarning tezlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: barometrik formula. bolsman taq… DOC Бесплатная загрузка Telegram