o’zbekistonda ijtimoiy pedogogikaning rivojlanishi tarixi

DOCX 8 pages 21.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

o’zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedogogika instituti maktabgacha ta’lim fakulteti 234-sirtgi guruh talabasi sabirova manzuraning “bolalarning ijtimoiy moslashuvi ” fani referat 22-mavzu: o’zbekistonda ijtimoiy pedogogikaning rivojlanishi tarixi. reja: 1. o’zbekiston ijtimoiy pedagogikaning rivojlanishining o’ziga xos xususiyatlari. 2. ijtimoiy pedagogikaning rivojlanish bosqichlari 3. ijtimoiy pedagogikaning asosiy kategoriyalari funksiyalari. ijtimoiy pedagogika fan sifatida respublikamiz mustaqillikni qo’lga kiritgandan so’ng o’qitila boshlagan bo’lsa-da, ijtimoiy tarbiya, ijtimoiy faoliyat- ijtimoiy ximoya ko’rinishida qadimiy ildizlarga ega. ilk diniy-falsafiy (avesto) va adabiy (alpomish, go’ro’g’li) manbalarda biz insonning ijtimoiy kelib chiqishi nuqtai nazaridan pedagogik qarashlarning aks etishini ko’ramiz. keyinchalik vi-vii asrlarda markaziy osiyo hududida islom dinining tarqalishi yangi ma’naviy, axloqiy qadriyatlarni olib keldi va ular mintaqada oila va jamiyat tarbiyasi tizimiga ta’sir ko’rsatdi. markaziy osiyoning arab halifaligi tarkibiga kirishi madaniy almashuv, fikr va qarashlarning erkin kurashi, o’zaro munosabatlarning shakllanishiga olib keldi. moddiy barqarorlik va ishlab chiqarish hamda savdo rivoji ehtiyojlariga asoslangan yangi ijtimoiy-iqtisodiy holat ma’naviy …

2 / 8

, ilmiy, ma'rifiy fikrlari to`plangan dastlabki pedagogik asar deb hisoblash mumkin. shuningdek, tadqiqotchilar uning diniy xarakterdaligini ta'kidlash bilan birga falsafa, siyosat, ta'lim-tarbiya adabiyot masalalarini ham qamrab olgan asar sifatida ta'riflaydilar. manbalarda «avesto»ning kitob holidagi matni eramizdan oldin, 12 ming oshlangan mol terisiga oltin har flar bilan bitilgani keltiriladi. zardushtiylik ta'limoti aks etgan zardushtning «avesto» kitobi bizgacha 2-nusxada yetib kelgan. birinchisi - duolar tuplamidan iborat bo`lib, «vendidat- sede», ya'ni «pok vendidat» deb ataladi . bu kitobga «yasna»lar, «vispered» ham kiritilib, yaxlit tarzda shakllangan. ikkinchisiga birinchisidagi kabi «vendidat», «yasna», «vispered»lar qatori ularning izohli tarjimasi «zand» (sharx ma'nosida) kiritilgan. shuning uchun ham sharxli nusxasi «avesta va zend» yoki «zend avesta» deb yuritiladi. zardushtiylikda yaxshilik va yomonlik tushunchalari orqali butun yaxshilik va yomonlik dunyosi tushuniladi. taqvodor chorvador odil, oqil va hurmatga sazovor bo`lsa, katta podaga ega bo`ladi. chorvadorlar nazdida ko`chmanchilar dushman sanaladi. chunki ular odamlarni talaydi, molini haydab ketadi. bular axloqsiz maxluqlarga o`xshatiladi, ular …

3 / 8

yaxshi fikr, yaxshi sqz, yaxshi ishga shon-shavkat baxsh etaman. men yaxshilikdan iborat mazda qonuniga shon-shavkat baxsh etaman» zardusht ta'limotida 15 yosh balog`at yoshi sanalgan. usmir balog`at yoshiga yetganda zardusht qonunlari, axloqiy yo`riqlari o`rgatilgan. usmirlarning xudojo`y, mehnatkash, adolatli, uy-niyatlari, so`zlari, ishlarida halollikka alohida e'tibor berilgan. zardushtiylikning axloqiy yo`riqlariga binoan insonning o`z burchini xis etishining eng birinchi belgisi ma'naviy poklik hisoblangan. bunda ayniqsa, ayollarga, jumladan homilador ayollarga g`amxo`rlik qilish asosiy insoniy burch hisoblangan. tozalikka rioya qilish - insonning o`z tozaligiga rioya qilishi, kanallar, ko`llar, suv havzalarining tozaligiga alohida e'tibor berilgan. fuqarolik jamiyatini shakllantirishda rostgo`ylik, qaqiqat, demokratiya, o`z huquqini bilish va talab etish doimo muqim ijtimoiy masalalarning biri bo`lib kelgan. shu manoda “avesto”dek nodir yodgorlik ayniqsa ijtimoiy-pedagogik masalalarni tarixiy nuqtai nazardan yoritganligi bilan aloqida aqamiyat kasb etadi. yunon tarixchisi gerodotning ta'kidlashicha markaziy osiyoda qaqiqatga, tartibga siqinish zardushtiylik dini shakllangunga qadar qam mavjud bo`lgan, haqiqatga sajda qilish-do`stga bo`yin egish bu buyuk qonun hisoblangan. bu …

4 / 8

faoliyatining barcha yo`nalishlari ezgulik ruhi bilan sug`orilgan bo`lishi shart. podshoh va vazirlar muhim, davlat ahamiyatiga molik ishlar bilan band bo`lganlar. mahalliy o`z-o`zini boshqarish mahkamalari samarali ishlashi uchun unga yordam berganlar, ammo ularning ichki ishlariga xuda-behudaga aralashmaganlar. bu hol mahalliy mahkamalar va “erkaklar uylari” kabi (hozirgi choyxonalar) jamoat muassasalari ma'suliyatini oshirishga imkon tug`dirgan. har bir odamning fe'l-atvori, hatti-harakati, butun faoliyati jamoatchilik nazorati ostida bo`lib, ularning musbat va manfiy jihatlari belgilashning aniq mezonlari bo`lgan. atrof-muhit tozaligi va jamoat joylari pokizaligini maxsus kishilar nazorat qilib borganlar. kimda kim tozalik va ozodalikka rioya qilmasalar, ularni avvalo tartibga chaqirgan, qilgan ishlari uchun javobgarlikka tortilgan. daraxtning bir shoxini sindirgan ham, nopok ko`zani hovuzga solgan ham 25 qamchi kaltak bilan jazolangan. er xotinning bir-biri bilan kelisha olmasligi, kelinning qaynonaga yoqmasligi, fitna, bo`xton, chaqimchilik tufayli oilalarning buzilib ketishiga mahalla ko`y va jamoatchilik sira yo`l qo`ymagan. zonokorlik qattiq qoralangan. zinokor 14 ta ariqqa ko`prik solib berish bilan o`z gunohlarini …

5 / 8

al buxoriy, abu abu ibn sino, al-xorazmiy, firdavsiy, amir temur, navoiy va bobur singari alloma va mutafakkirlarimizning shuningdek g`arb allomalarining ham ijtimoiy -siyosiy va falsafiy ta'limotlariga tayanib ish ko`rilsa tarbiya ta'sirchanligi yanada samarali kechadi. ular ijtimoiy hayotimizning barcha jabhalariga doir o`z qarashlarini bildirib o`tganlar. aynan “ijtimoiy pedagogika” degan atamani o`z ijodlariga foydalanmagan bo`lsalarda, ijtimoiy hayotimizning, atrof-muhitning insonlarga, ularning ma'naviy dunyosiga ta'sirini atroflicha yoritib berganlar. islomdagi ma’naviy-axloqiy o’gitlarining ijtimoiy mazmuni. so’ngi paytlard respublikamiz olimlari xalq pedagogikasining manbalari doirasini kengaytirishni taklif qilishmoqda. “evropa pedagogikasida tarbiya uchun zarur bo’lgan umuminsoniy xislatlarning mavjudligini tan olgan holda. yan amos komenskiy, ushinskiy, makarenkolarning ilmiy merosiy ahamiyatini e’tibordan chetda qoldirmay, bizda ham boshqa xalqlarda bo’lgani kabi beruniy, forobiy, imom al-buxoriy, at-termiziy, navoiy,avloniy, behbudiy, munavvarqori kabi mashhur mutaffakkirlar borligini unutmasligimiz lozim. bizning yoshlar ko’p yillar mobaynida ulardan, buyuk merosdan bebahra bo’lishganligi esa achinarli holdir.”. shuni ham nazarda tutish kerakki, bu sanab o’tilgan shaxslarning barchasi beruniy, farobiy va navoiylardan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonda ijtimoiy pedogogikaning rivojlanishi tarixi"

o’zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedogogika instituti maktabgacha ta’lim fakulteti 234-sirtgi guruh talabasi sabirova manzuraning “bolalarning ijtimoiy moslashuvi ” fani referat 22-mavzu: o’zbekistonda ijtimoiy pedogogikaning rivojlanishi tarixi. reja: 1. o’zbekiston ijtimoiy pedagogikaning rivojlanishining o’ziga xos xususiyatlari. 2. ijtimoiy pedagogikaning rivojlanish bosqichlari 3. ijtimoiy pedagogikaning asosiy kategoriyalari funksiyalari. ijtimoiy pedagogika fan sifatida respublikamiz mustaqillikni qo’lga kiritgandan so’ng o’qitila boshlagan bo’lsa-da, ijtimoiy tarbiya, ijtimoiy faoliyat- ijtimoiy ximoya ko’rinishida qadimiy ildizlarga ega. ilk diniy-falsafiy (avesto) va adabiy (alpomish, go’ro’g’li) manbalarda biz insonning ijtimoiy kelib...

This file contains 8 pages in DOCX format (21.9 KB). To download "o’zbekistonda ijtimoiy pedogogikaning rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonda ijtimoiy pedogogi… DOCX 8 pages Free download Telegram