organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi

PPTX 133.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1505126039_66754.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi reja sp3 – gibridlanish haqida ma’lumot. tridonal yoki sp2 – gibridlanish. digonal yoki sp – gibridlanish. yuqorida aytib o’tilganidek gibridlanish turli atom orbitallar bir – biri bilan qo’shilib ulardan oraliq yoki o’rtacha orbitallar yuzaga kelishidan vujudga keladi. gibridlanish haqidagi tushunchani poling tushuntirib berdi. metan molekulasi tetraedrik tuzilishga ega bo’lib, burchak 1090,28’ ga teng. metan hosil bo’lishida uglerod bitta 2s, uchta 2p orbitali bilan qatnashgani uchun metan molekulasidagi uchta s-p bog’ bitta s-s bog’dan farq qiladi. metanning kimyoviy xossalarini hamda undagi bog’larning xarakteristikalarini o’rganish teskari natijalarga olib keldi. bunga sabab undagi hamma bog’lar bir xil tabiatga ega ekanligidir. molekulyar orbital metod c-h bog’larning bir xilligini va ular energiyasining barobar bo’lishini hamda birlamchi ionlanish potensialning ikki xil ekanligini delokallanish bo’yicha oson tushuntirsa ham elektron zichlikning taqsimlanishini va molekulaning fazoviy shaklini izohlay olmadi. masalan, uglerod atomining bitta s- orbitali va uchta p- orbitali …
2
i uchun metandagi to’rtala bog’lar ham sigma bog’ hisoblanadi. orbitallarning gibridlanishiga sabab sistema energiyasining kamayishidir. uglerod atomida gibrid orbitallarning hosil bo’lishida eng avvalo s-orbitallardagi juftlashgan elektronlarning bittasi p- orbitalga o’tadi. buning uchun ma’lum darajada energiya sarflanadi. protsessning keyingi bosqichida s va p-orbitallardan gibrid orbitallar hosil bo’lishidan iborat. bunda ham energiya yutiladi. uchinchi bosqichda gibrid va s-orbitallardan metan hosil bo’ladi. . c-c bog‘ining uzunligi 0,154 nm va c-h bog‘i 0,109 nmga teng. bog’ hosil bo’lishigacha sistemaning energiyasi sistema keyinchalik chiqargan energiyadan kichik. gibridlanish yuzaga kelishi uchun gibrid orbital hosil qilishi kerak bo’lgach orbitallar energiyasi bir-biriga yaqin bo’lishi lozim. shu bois 1s va 2p-orbitallarning gibridlanishi qiyin hisoblanadi. sp3 gibridlanishda gibrid orbitalning shakli 75% p va 25% s xarakterga ega. uglerod atomlari o’zaro bog’langanda atomlarning gibrid orbitallari bir-birini qoplaydi. etan molekulasida qoplangan gibrid orbitallar oq’lari bilan boshqa orbitallar o’qlari orasidagi masofa xuddi metandagidek bo’ladi. trigonal yoki sp2 – gibridlanish sp3 – gibridlanishda 3 …
3
ir bo’ladi. etilen molekulasidagi sigma va pi bog’larning joylashishi trigonal shaklda bo’ladi. etilenda jami beshta sigma bitta pi bog’ mavjud. etilendagi orbitallarning yuqorida ko’rsatilgandek qoplanishiga sigma – pi qoplanish deyiladi. bunday qoplanish modelini xyukkel va penin tavsiya etishgan. etilen molekulasining poling va sleyter taklif qigan boshqacha modeli ham mavjud. bu modelga ko’ra, etilendagi har ikkala bog’ ham bir xil bo’lib, ular birmuncha egilgan oddiy bog’lar deb qaraladi. etilen molekulasini hosil qilishda har ikkala uglerod ham sp2 – gibridlangan bo’ladi. har qaysi uglerod atomidagi uchta gibrid orbitaldan ikkitasi h bilan bog’ hosil qiladi. sigma bog’ning elektron buluti molekulaning ichida pi bog’larning panasida joylashgan. pi bog’ning elektron buluti esa yuzada joylashgan. ana shu sababga ko’ra har qanday tashqi effekt avvalo pi bog’ga ta’sir qiladi. uzilganda ham birinchi bo’lib pi – bog’ uziladi, reaksiya ketganda ham pi – bog’ ishtirok etadi. etilen modelidan yan ashu narsa ko’rinadiki, molekulada c – c bog’lar o’rtasida …
4
am uchrashi mumkin. digonal gibridlanishda uglerod atomida ikkita foydalanilmagan sof p-orbital ortib qoladi. ikkita sp –uglerod atomlaridan atsitilen molekulasi hosil bo’lishida ginrid orbitallar sigma bog’ hosil qilib bog’lanadi. har qaysi uglerod atomida ortib qolgan ikkitadan p-orbital esa bir-birini o’zaro perpendikulyar tekislikda qoplaydi. atsitilen molekulasidagi uglerod atomlari ikkita pi- va ikkita sigma bog’ orqali bog’langan. atsitilen molekulasining elektron tuzilishini poling va sleyter modelida ham ifodalash mimkin. bunda har ikkala uglerod atomi ham sp3 gibridlanishda, uch bog’ esa uchala sp3 gibrid orbitallarning qoplanishidan hosil bo’ladi deb qaraladi. lekin bu model atsetilenining ko’p xossalarini tushuntirib bera olmaydi. eng avvalo sp3 – elektronlarning bunday qoplanishida ular kuchli egilishi zarur. bu esa c – c bog’ning mustahkam emasligini bildiradi. amalda bu c – c bog’ juda barqaror. ikkinchidan, atsetilendagi c – h bog’larning etilen va etandagi image2.jpeg image1.jpeg
5
organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi"

1505126039_66754.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi reja sp3 – gibridlanish haqida ma’lumot. tridonal yoki sp2 – gibridlanish. digonal yoki sp – gibridlanish. yuqorida aytib o’tilganidek gibridlanish turli atom orbitallar bir – biri bilan qo’shilib ulardan oraliq yoki o’rtacha orbitallar yuzaga kelishidan vujudga keladi. gibridlanish haqidagi tushunchani poling tushuntirib berdi. metan molekulasi tetraedrik tuzilishga ega bo’lib, burchak 1090,28’ ga teng. metan hosil bo’lishida uglerod bitta 2s, uchta 2p orbitali bilan qatnashgani uchun metan molekulasidagi uchta s-p bog’ bitta s-s bog’dan farq qiladi. metanning kimyoviy xossalarini hamda undagi bog’larning xarakteristikalarini o’rganish teskari natijalarga olib keldi. bunga sab...

PPTX format, 133.0 KB. To download "organik birikmalarda uglerod atomining gibridlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: organik birikmalarda uglerod at… PPTX Free download Telegram