fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish

DOC 160.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1665263640.doc fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish reja: 1. fermentlarning umumiy tavsifi 2. sanoat miqyosida ishlab chiqariladigan fermentlar 3. ferment produsentlarini o’stirish 1. fermentlarning umumiy tavsifi organizmda kechadigan hamma hayotiy jarayonlarning moddiy asosini minglab fermentlar yoki enzimlar tomonidan katalizlanadigan kimyoviy reaksiyalar tashkil qiladi. fermentlar hozirgi kunda fanning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo’lgan makromolekulalar sifatida ma’lum bo’lib bormoqda. toza holda ajratib olingan fermentlardan foydalangan holda murakkab birikmalarning, jumladan organizmning tarkibida uchraydigan ba’zi oqsillar va nuklein kislotalarning strukturalarini aniqlashga erishildi. fermentlarning amaliy ahamiyati ham kattadir. vino ishlab chiqarish, non pishirish, pishloq, spirt, choy, aminokislotalar, vitaminlar, antibiotiklarni sanoat miqyosida ishlab chiqarish fermentativ jarayonlardan samarali foydalanishga asoslangan. tibbiyot va qishloq xo’jaligida qo’llaniladigan-dorivor moddalar, o’simliklarning o’sish stimulyatorlari va boshqa fiziologik faol moddalarning ta’sir etishi u yoki bu fermentlarning faollashuvi yoki ingibirlanishi bilan bog’liqdir. fermentlar katalizlaydigan reaksiyalarini e’tiborga olgan holda 6 ta sinfga bo’linadi: 1. oksireduktazalar. bu sinfga …
2
, jumladan oshqozon-ichak traktining fermentlari: esteraza, fosfataza, peptidaza va boshqalar kiradi. 4. liazalar. bu sinf vakillari nogidrolitik yo’l bilan qo’sh bog’ hosil bo’lish reaksiyalarini katalizlaydi. bularga yaqqol misol sifatida dekarboksilaza va boshqalarni keltirish mumkin. 5. izomerazalar. bu fermentlar substratlarni o’zaro almashinuvini katalizlaydi. masalan l-izomeri d-izomerga, glyukozani fruktozaga aylanishini katalizlaydi. 6. ligazalar yoki sintetazalar. bu fermentlar xilma xil sintezlanish reaksiyalarini katalizlaydi va bu reaksiyani makroergik birikmalar energiyasi evaziga amalga oshiradi. 2. sanoat miqyosida ishlab chiqariladigan fermentlar dastlab sanoat miqyosida mikrob fermentlaridan foydalanish 90 yildan oldinroq yo’lga qo’yilgan edi. amaliyotda foydalaniladigan ko’p fermentlar gidrolazalar sinfiga mansub, chunki ularni sanoat biotexnologiyasi yo’li bilan ajratib olish yo’lga qo’yilgan. umumiy ishlab chiqariladigan va amaliyotda foydalaniladigan fermentlarning 99 % ulushi 16 ta preparat hisobiga to’g’ri keladi. ulardan ba’zilarini ko’rib chiqamiz. amilolitik fermentlar jumlasiga alfa-amilaza, beta-amilaza, glikoamilazalar kiradi. ularning ta’siri kraxmal va glikogenni gidrolizida namoyon bo’ladi. kraxmal oldin ancha oddiy polisaharidlar-dekstrinlargacha, keyin esa maltoza va glyukozagacha parchalanadi. …
3
o’rtasidagi, tripsin esa faqat arginin va lizinlar o’rtasidagi peptid bog’larga ta’sir etadi. bu sinfga mansub bo’lgan fermentlar juda ko’p. sanoatda ularni qaysi vodorod ioni ko’rsatkichlarida faollikni namoyon qilishiga qarab: nordon proteazalar (ph 1,5-3,7); neytral proteazalar (ph 6,5-7,5); ishqoriy proteazalar (ph>8.0) ga tasniflanadi. proteazalardan-go’shni yumshatishda, terini oshlash va boshqa xil ishlovlar berishda, kinoplyonkalar ishlab chiqarishda, parfyumeriyada, sintetik yuvuvchi preparatlar tayyorlashda, tibbiyot va veterinariyada juda keng foydalaniladi. pektolitik fermentlar o’zlarining ta’sir doiralarini tashqi ko’rinish nuqtai nazardan namoyon qilishlari, ya’ni reaksiya natijasida ular ta’sir etadigan polisaharidlarning vakillari-pektin moddalar (pektin, pektin kislotalar va protopektin) ning molekulyar massalari va qayishqoqliklarini kamayishiga qarab bitta alohida guruhga birlashtirilgan. ular mevalar, ildizmevalar, navdalar (zig’ir) tarkibida bo’ladi. pektin moddalarning molekulyar massalari 20000 da dan 200000 da gacha bo’ladi. hamma pektinazalar ikki xilga bo’linadi-gidrolazalar va transeliminazalar. ularning birinchilari metil qoldiqlarni uzadi yoki alfa-1,4-glyukozid (poligalakturinazalar) bog’larni parchalaydi. ikkinchilari pektin moddalarini nogidrolitik yo’l bilan parchalab qo’sh bog’larni hosil qiladi. ular to’qimachilik sanoatida …
4
igida kavshovchi hayvonlarning omuxta yemiga qo’shib berishda foydalaniladi. 3. ferment produsentlarini o’stirish ko’p mikroorganizmlar nisbatan oddiy va arzon oziqa muhitida o’sish qobiliyatiga ega. mikroorganizmlarning fermentlarni biosintezlash qobiliyatlarini oshirish yo’lida seleksiya olib borish yo’li bilan mahsuldor mutantlarni ajratib olish imkoniyatlari bor. o’sayotgan produsentga ta’sir ko’rsatib fermentlar biosintezini texnologik uslublar yordamida boshqarish mumkin. hujayralar tomonidan sintezlanadigan fermentlarning tarkibi va miqdori muayyan organizmning irsiy xususiyatlariga bog’liq, har bir hosil bo’ladigan oqsilning tuzilmasi tegishli gen tomonidan belgilangan bo’ladi. shu bilan birga gen irsiyat birligi sifatida tashqi muhit ta’sirida, shuningdek sun’iy tavsifli yo’naltirilgan mutatsiyalarni keltirib chiqarish yo’li bilan bo’linishi va parchalanishi orqali o’zgarishlarga duch kelishi mumkin. sanoat miqyosida ahamiyatli bo’lgan mutantlarni ajratib olishda bu ishni ionlangan va ionlanmagan nurlanishlar, izotoplar, aktinofaglar, antibiotiklar, hujayraning irsiy elementlarini kuchli ravishda o’zgartiruvchi kimyoviy moddalar kabi mutagen omillardan foydalangan holda seleksiya yo’li bilan amalga oshiriladi. mikrob tomonidan fermentlarni biosintezini amalga oshirilishida genetik omil va muhitda karbon,azot, fosfor va boshqa elementlarning …
5
jadal ravishda boshqa ferment-fosfatazani sintezlaydi. fermentning ko’p miqdorda hosil bo’lishi faqat induktorgagina emas, balki optimal oziqa muhitini tanlash va jarayonni optimal sharoitda olib borishga ham bog’liq bo’ladi. bu omillarni ahamiyatini namoysh qilish uchun asp. oryzae tomonidan kraxmalning–induktorligida alfa-amilaza biosintezini amalga oshishini misol qilib keltirish mumkin. quyida alfa-amilazaning biosinteziga oziqa muhitining tarkibini ta’siriga oid ma’lumotlar keltirilgan: oziqa muhitiga qo’shilgan qo’shimcha ferment faolligi, e/100ml hisobida 3 % saxaroza va 0,05 % natriy nitrat…………………………………20 6 % kraxmal va 0,15 % natriy nitrat…………………………………60 10ml bug’doy maysasi ekstrakti ………………………………… 250-300 40ml bug’doy maysasi ekstrakti ……………………………………500-560 muhitning asosiy komponentlarini 1,5 martaga oshirganda………………………………………………………….1000-1100 mikrobni o’sishi va fermentni sintezlanishini jadallashtirish uchun oziqa muhitiga qo’shimcha ravishda tarkibida o’sish omili bo’lgan damlama yoki ekstrakt qo’shiladi. eng avvalo ular jumlasiga aminokislotalar kiradi. ular hujayra ichiga osongina kiradi va fermentni sintezlanishiga ta’sir ko’rsatadi. shuningdek o’sish omillari jumlasiga purin asoslari va ularning hosilalari, rnk va uning parchalanish mahsulotlari ham kiradi. produsentni chuqur uslubda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish"

1665263640.doc fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish reja: 1. fermentlarning umumiy tavsifi 2. sanoat miqyosida ishlab chiqariladigan fermentlar 3. ferment produsentlarini o’stirish 1. fermentlarning umumiy tavsifi organizmda kechadigan hamma hayotiy jarayonlarning moddiy asosini minglab fermentlar yoki enzimlar tomonidan katalizlanadigan kimyoviy reaksiyalar tashkil qiladi. fermentlar hozirgi kunda fanning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo’lgan makromolekulalar sifatida ma’lum bo’lib bormoqda. toza holda ajratib olingan fermentlardan foydalangan holda murakkab birikmalarning, jumladan organizmning tarkibida uchraydigan ba’zi oqsillar va nuklein kislotalarning strukturalarini aniqlashga erishildi. fermen...

DOC format, 160.0 KB. To download "fermentlarni mikrobiologik sintez yo’li bilan ajratib olish", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlarni mikrobiologik sint… DOC Free download Telegram