fermentlar muhandisligi

DOCX 18 pages 39.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

fermentlar muhandisligi 1. fermentlar injenerligining asosiy vazifalari. fermentlar injenerligining asosiy vazifasi – biologik sistema yoki tirik hujayralardan ajratib olingan fermentlarning katalitik xususiyatlaridan foydalangan holda biotexnologik jarayonlarni yaratishdir. u yangi mahsulotlarni olish, ularning sifatini yaxshilash va iqtisodiy ko‘rsatkichlarini ko‘tarish bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni yechadi. hozirgi kunda amaliyotda fermentlar keng qo‘llaniladi.ma’lumki, fermentlardan organik sintezlarni katalizatori sifatida foydalaniladi. shunga qaramay, fermentlarning “nozik” tomoni ham bor. ular kam chidamli, tez buziluvchan, nozik makromolekular strukturaga ega bo‘lgan oqsillardir. ular tashqi ta’sir ostida osongina o‘z xossasini yo‘qotadilar.fermentlar ishtirokida kechadigan reaksiyalar murakkab mexanizmga ega. ularning faolligini tashqi muhitning o‘zgarishi orqali, reaksion muhitga fermentlarni ularni faolligini oshiruvchi yoki susaytiruvchi qo‘shimcha moddalar qo‘shish bilan boshqarish mumkindir.fermentlar manbai turli hayvon, o‘simliklarning to‘qimalari, mikroorganizmlar bo‘lishi mumkin. fermentlar qaysi biri kerakligi va qaysi birini olish qulayligiga qarab tanlanadi. yaqin davrlargacha amaliy maqsadlarda hayvon va o‘simlik fermentlaridan foydalanib kelingan. hayvonlardan olinadigan fermentlar go‘sht sanoatining yo‘ldosh mahsulotlari hisoblanadi. barcha to‘qima va hujayralar ichida fermentlarga …

2 / 18

fitsin (anjir bargi va ficus oilasiga mansub o‘simliklardan) ajratib olinadi.ammo, o‘simliklardan ferment ajratib olish iqtisodiy jihatdan samarali emas, chunki sarflanadigan o‘simlikka nisbatan olinadigan mahsulot kam miqdorda bo‘ladi. undan tashqari har doim ham istalgan mintaqada kerakli o‘simlikni o‘stirish imkoni yo‘q.hayvonlardan fermentlarni ajratib olishda ham ayrim qiyinchiliklar tug‘iladi. shuning uchun hozirda fermentlar manbai sifatida mikroorganizmlardan keng foydalanilmoqda. mikroorganizmlar – ferment olish uchun juda qulay manba hisoblanadi, chunki ularning (fermentlarini) hujayradagi konsentratsiyasini mikroorganizm o‘sishini tezlatish yoki genetik manipulyatsiya qilish hisobiga oshirish mumkin. mikroorganizmlar tez o‘sadi, arzon muhitlarda ko‘payada va turli fermentlarga boydir.mikrob fermentlari hozirda o‘simlik va hayvon fermentlari o‘rnini bosmoqda. qator fermentlar meditsina diagnostikasida ham o‘ziga xos o‘rin egallab kelmoqda. masalan, xolesterinoksidaza qon zardobidagi xolesterinni, ureaza esa, siydik kislotasi miqdorini o‘lchashda ishlatiladi. gen injenerligi tadqiqotlarida esa, mikroblardan ajratiladigan restriktatsion endonukleazalar va ligazalar ishlatiladi.mikrobiologik usulda olingan fermentlar plastmassa ishlab chiqarishda ham o‘rin egallaydi.qattiq yoki suyuq ozuqa muhitlarida o‘stirilgan mikroorganizmlarning kulturasi va ularning kultural suyuqliklari …

3 / 18

i), hamda tekstil, mo‘yna va mikrobiologik sanoatlarda, shu jumladan tibbiyotda ballast moddalardan qisman yoki to‘liq tozalangan ferment preparatlari ishlatiladi.toza ferment preparatlarini olishning boshlang‘ich materiali bo‘lib filtrlangan kultural suyuqlik, produsentning biomassasi yoki qattiq ozuqa muhitda o‘stirilgan kulturaning suvli ekstrakti xizmat qiladi. ferment preparatlari kukun yoki suyuq konsentrat ko‘rinishida olinishi mumkin. ajratish jarayonida preparatning ymumiy massasida faol oqsilning nisbiy ulushi, ya’ni uning ulushiy faolligi optadi. tozalanmagan, kompleks ferment preparatlarining olinishi. tozalanmagan ferment preparati - mikroorganizm kulturasini mo‘tadil sharoitda namligi 8-12% ga olib kelingan va butun ozuqa muhiti qoldiqlari bilan birgalikdagi massasidir.tozalanmagan ferment preparati kulturani qattiq yoki suyuq ozuqa muhitida o‘stirish yo‘li bilan olinishi mumkin. suyuq muhitda o‘sgan kultura quritishdan oldin biomassasi va ozuqa muhiti qoldiqlaridan qisman tozalangan yoki shundayligicha quritilgan bo‘ladi.qattiq ozuqa muhitida o‘stirilgan mikroorganizm kulturasi odatda 35 dan 58 % gacha namlikka ega bo‘ladi. bunday mahsulot chidamsiz bo‘lganligi sababli uni tezda ishlab chiqarishga joriy qilish yoki namlik darajasi 10 -12% gacha …

4 / 18

lik barabanli quritgichlarning ichki tomonida parraksimon kurakchalar mavjud bo‘lib, bara6an 6-8 min-1tezlikda aylanishi hisobiga quritilayotgan materialni bir tekisda tarqalishini va quritilishini ta’minlaydi. shuning uchun bunday tipdagi quritgichda quritilgan mahsulot butun massasi bo‘ylab bir xil namlikka ega bo‘ladi. ushbu quritgichda mikroorganizm bo‘lakchalari 3-7 min. davomida quritiladi, berilayotgan issiqlik tezligi 2-3 m/s, 80-850s haroratda hamda chiqishda esa 60-65os bo‘ladi va quritilayotgan material harorati 400s ga teng bo‘ladi. quritish jarayonida atigi 3-10% gacha ferment faolligi yo‘qotilishi mumkin.mikroorganizmlarni quritishda ishlatiladigan quritgichlarning yana bir turi – germetik berk bo‘lgan lentali bug‘ konveyerli quritgichdir. bunday qurilmalarda fermentning faolligi ko‘p yo‘qotiladi, lekin ular ixcham va yuqori samaradorlikka ega.qattiq ozuqa muhitida o‘stirilgan mikroorganizmlarni quritish uchun har xil konstruksiyali quritgichlardan foydalanish mumkin, qaysiki mahsulotning faolligi pasayishini minimumgacha tushirishni, uning quritgichda 5-8 min. davomida bo‘lishi va chiqishida 40-42os dan pastda bo‘lishini ta’minlaydi. tayyor quruq mikroorganizmlar maxsus qoplash mashinalarida 25-40 kg qilib qoplanadi va tayyor mahsulotlar omboriga yuboriladi.ko‘pchilik produsentlar sintez qilgan …

5 / 18

ent va biomassa maxsus pichoq yordamida tozalanadi.baraban filtrlar biomassani ajratish uchun juda qulay, lekin ular past samaradorligi, qo‘polligi va aseptika sharoitlarini ta’minlay olmasligi bilan ajralib turadi.ferment sanoatida ko‘pincha ramali filtr-press ham ishlatiladi. mahsulot qo‘l ishiga asoslangan holda olinadi. ramali filtr-presslarniig filtrlovchi hajmi kichik bo‘lganligi sababli barabanli vakuum-filtrga nisbatan ham kam samaradordir. ramali filtrda filtrlash jarayoni 0,6-0,4 mpa bosim ostida olib boriladi. odatda filtratning birinchi qismi tiniq bo‘lmaydi va u qayta filtrlanadi.filtr-pressning kamchiliklari gorizontal kamerali tipdagi fpakm da birmuncha bartaraf etilgan. u ustma-ust joylashgan filtrlovchi plitalar va filtrlovchi gazlamadan iborat. ushbu uskunaning ishi avtomatlashtirilgan va ish yuzasi 2,5 dan 50 m 2 hajmga ega. nisbiy samaradorligi boshqalariga nisbatan b-8 marta yuqori va ferment faolligi 4-5% atrofida yo‘qotiladi. ularni ishlab chiqarishga joriy qilish juda istiqbolli va bakteriyalar kultural suyuqligini filtrlashda juda qo‘l keladi.ferment sanoatida 8sm tipidagi separatorlar ham keng qo‘llaniladi. ular ichiga baraban o‘rnatilgan idish ko‘rinishida bo‘ladi. barabanlarning ichida silindrik to‘siqlar o‘rnatilgan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar muhandisligi"

fermentlar muhandisligi 1. fermentlar injenerligining asosiy vazifalari. fermentlar injenerligining asosiy vazifasi – biologik sistema yoki tirik hujayralardan ajratib olingan fermentlarning katalitik xususiyatlaridan foydalangan holda biotexnologik jarayonlarni yaratishdir. u yangi mahsulotlarni olish, ularning sifatini yaxshilash va iqtisodiy ko‘rsatkichlarini ko‘tarish bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni yechadi. hozirgi kunda amaliyotda fermentlar keng qo‘llaniladi.ma’lumki, fermentlardan organik sintezlarni katalizatori sifatida foydalaniladi. shunga qaramay, fermentlarning “nozik” tomoni ham bor. ular kam chidamli, tez buziluvchan, nozik makromolekular strukturaga ega bo‘lgan oqsillardir. ular tashqi ta’sir ostida osongina o‘z xossasini yo‘qotadilar.fermentlar ishtirokida kechadigan re...

This file contains 18 pages in DOCX format (39.0 KB). To download "fermentlar muhandisligi", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar muhandisligi DOCX 18 pages Free download Telegram