mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari

DOC 26 pages 543.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 543.5 KB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

organik moddalarni mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari reja: 1. mikrobiologik transformatsiya haqida umumiy tushunchalar. steroidlarni mikrobiologik transformatsiyasi. 2. sanoat miqyosida amalga oshirila boshlagan transformatsiyalar. transformatsiyalash. 3. mikrobiologik transformatsiya jarayonlarini amalga oshirish uslublari. 4. karbonsuvlarni mikrobiologik transformatsiyasi. 5. geterosiklik birikmalarni mikrobiologik transformatsiyasi. 1. mikrobiologik transformatsiya haqida umumiy tushunchalar. steroidlarni mikrobiologik transformatsiyasi mikroorganizmlardan sintetik reaksiyalar uchun foydalanishni shartli ravishda ikkita yo`nalishga ajratish mumkin: - ma`lum komponentlardan tashkil topgan oziqa muhitida mikroorganizmlar hujayralari tomonidan muhim biologik faol moddalar va mahsulotlar (antibiotiklar, fermentlar, vitaminlar, sterinlar, aminokislotalar va boshqalar) ni biosintezini to`liq amalga oshirish; - mikrobiologik transformatsiya, ya`ni dorivor va boshqa xalq xo`jaligi uchun zarur bo`lgan moddalarni sintezlashga qaratilgan ishlarni kimyoviy va mikrobiologik bosqichlar orqali maqsadli ravishda sintezlash yo`li bilan ajratib olish. mikroorganizmlar poliferment tizimlarga ega bo`lganligi sababli ekzogen organik moddalarni xilma xil foydali mahsulotlar va fiziologik faol moddalarga aylantirishi mumkin. bu jarayon kimyoviy uslubda amalga oshirilganda 20 bosqichni o`z ichiga olsa, mikrobiologik …

2 / 26

uslublarning ustunligi steroidlar kimyosi yo`nalishida o`z isbotini topdi. steroid tabiatli dorivor moddalar sintezida mikroorganizmlar noyob reaksiyalarni, xususan 1,2-degirogenlanish, 11 beta-gidroksillanish reaksiyalarini o`tkazishga qodir bo`ladilar. sanoat miqyosida gidrokortizon, prednizon, prednizolon, deksametazon kabi muhim dorivor moddalarni biosintezlash mikrobiologik sintez uslublari ishlab chiqilgandan keyingina mumkin bo`lib qoldi. bu dorilar hozirgi kunda revmatizm, bronxial astma, shamollanish va xronik (surunkali) teri kasalliklarini davolashda muvaffaqiyatli ravishda qo`llanilmoqda. so`nggi paytda steroidlarga nisbatan oddiyroq organik moddalarni mikrobiologik almashinuvi mahsulotlari ham amaliy ahamiyatga ega ekanligi isbotlangan. organik moddalarning asosiy sinflari uchun fermentli mikrobli almashinuv tiplari haqidagi ma`lumotlar mavjud. ko`p mikrobiologik transformatsiya jarayonlari bitta yoki bir necha fermentlar tomonidan substrat molekulasini uncha murakkab bo`lmagan o`zgarishlarga duch keltiradi. lekin transformatsiyaga duch keluvchi birikma tuzilmasini tubdan o`zgartirib yuboradigan mikrobiologik jarayonlar ham uchraydi. mikrobiologik transformatsiya jarayonlari uchun umumiylik shundan iboratki, bu jarayonlar natijasida transformatsiyaga uchrovchi moddani molekulyar tuzilmasi o`zgaradi xolos, yangidan de novo tarzida sintezlanmaydi. mikrobiologik transformatsiya jarayonida geterosiklik asoslar, pentozalar va fosfatlardan …

3 / 26

emetillanish, asimmetrizatsiyalanish, ratsematsiya, izomerizatsiyalarni o`z ichiga oladi. hozirgi kunda steroid birikmalarni almashinuvida biologik katalizatorlarning ahamiyati yaqqolroq ko`zga tashlanadi. xix-asrdayoq ichak bakterial florasi xolesterinni koprosteringa, xol kislotani dezoksixol kislotaga aylantirishi ma`lum edi. o`tgan asrning 30-yillariga kelib asosiy steroid gormonlarning tuzilishi ma`lum bo`lib qolgandan keyin bu birikmalarni ajratib olishda mikroorganizmlarning transformatsiyalovchi qobiliyatidan foydalanishga kirishila boshlanildi. 1948-yilda steroid molekulasiga mikrobiologik yo`l bilan gidroksil guruhini kiritishga erishildi. faqat rhizopus nigricans produsentining fermentatsiyali mikrobiologik transformatsiyalash yo`li bilan progesterondan 11-alfa-gidroksiprogesteronni ajratib olingandan keyin steroidlarga e`tibor kuchaydi: progesteron 11-alfa-gidroksiprogesteron muayyan transformatsiya mikrobiologik uslubni kimyoviy uslubdan afzalligini yaqqol namoysh qildi, chunki steroid molekulasining ma`lum bir qismi (c-11) gagina oksi guruhni joylashtirish kimyoviy uslubda olib borilganda ko`pdan ko`p reaksiyalarni amalga oshirishni talab qilsa, mikrobiologik uslubda bu ishni bir bosqichli fermentativ reaksiya yordamida amalga oshirish mumkin bo`ladi. kortizonni terapevtik ahamiyatini aniqlanishi mikrobiologlar, kimyogarlar va tibbiyot xodimlari e`tiborini mikrobiologik gidroksillanishga ko`proq jalb qilaboshladi. steroidlarni mikrobiologik sintez yo`li bilan ajratib olishni amaliyotda …

4 / 26

iradi, uni umumiy formulasi c27h46o dir. struktura formulasi esa: dan tashkil topgan. bu modda odam va hayvonlarning barcha to`qima va organlarida uchraydi. xolesterin tirik organizmda sodir bo`ladigan fiziologik jaryonlarda qatnashadi, uning ishtirokisiz o`suvchi organizm rivojlanmaydi. yirik shoxli hayvonlarning bosh va orqa miyasi xolesterinni ajratib olishda xom-ashyo vazifasini bajarishi mumkin. keyingi paytda esa sterinlar o`simliklar va qizil suv o`tlari tarkibida ham bo`lishi aniqlangan bo`lib hozirgi kunda ulardan ham xomashyo sifatida foydalanilmoqda. tabiatda uchraydigan boshqa sterinlar xolesterindan yon zanjirini uzunligi yoki to`yinish darajasiga qarab farqlanadi. o`simlik sterin (fitosterin) laridan qimmatbaho steroid preparatlarini ajratib olishda xomashyo sifatida foydalaniladi. ergosterin. uni formulasi 1934-yilda aniqlangan bo`lib, xolesterindan c-24-o`rinda bitta metil guruh va xalqadagi c- 7 va c-8, yon zanjirdagi 22- va 23- karbon atomlari o`rtasida qo`sh bog`lar bo`lishi bilan farqlanadi. xolesterin ergosterin o`simlik olamini qator vakillari, shuningdek zamburug`lar, mikroorganizmlar organizmida uchraydi. ergosterin ayniqsa achitqi mikroorganizmlar tarkibida mo`l bo`ladi. ergosterinni sanoat miqyosida ajratib olishda hamirturush zamburug`idan …

5 / 26

ida olishda xomashyo sifatida paxta yog`i va shakar qamishidan foydalaniladi. sterinlar organizmda kechadigan fiziologik va biokimyoviy jarayonlarda ishtirok etadi. ular hujayra va subhujayraviy elementlarning membranalarini shakllanishida, ko`p tabiiy birikmalarning toksik ta`sirini yengish bilan bog`liq bo`lgan biokimyoviy reaksiyalarda asosiy modda sifatida qatnashadi. xolesterindan steroid gormonlarni sintezlanish yo`llari. odam va hayvonlar organizmida xolesterindan uch xil gormonlar guruhi: progestinlar, jinsiy gormonlar va buyrak usti bezini po`stloq qismini (kortikosteroidlar) gormonlari hosil bo`ladi. bu gormonlarning biosintezlanish yo`llari 1-rasmda ko`rsatilgan. 1-rasm. xolesterindan steroid gormonlarning sintezlanish yo`llari 2. sanoat miqyosida amalga oshirila boshlagan transformatsiyalar. transformatsiyalash steroid gormonlar hosil bo`lishida dastavval asosiy oraliq mahsulot-pregnenolon hosil bo`lib, undan keyinchalik steroidlar va kortikosteroidlar biosintezlanadi. pregnenolondagi 3-oh ning c=o gacha oksidlanishi qo`sh bog`ning siljishi orqali yuz beradi, bu ketosteroidizomeraza reaksiyasining mahsuloti bachadon va sariq tana gormoni-progesteron hisoblanadi. pregnenolon shuningdek erkak (testosteron) va ayol (estrogenlar-estron, estradiol) jinsiy gormonlarini dastlabki manbayi vazifasini bajaradi. buyrak usti bezini po`stloq qismida progesteron, kortikosteron va kortizol (gidrokortizon) …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari"

organik moddalarni mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari reja: 1. mikrobiologik transformatsiya haqida umumiy tushunchalar. steroidlarni mikrobiologik transformatsiyasi. 2. sanoat miqyosida amalga oshirila boshlagan transformatsiyalar. transformatsiyalash. 3. mikrobiologik transformatsiya jarayonlarini amalga oshirish uslublari. 4. karbonsuvlarni mikrobiologik transformatsiyasi. 5. geterosiklik birikmalarni mikrobiologik transformatsiyasi. 1. mikrobiologik transformatsiya haqida umumiy tushunchalar. steroidlarni mikrobiologik transformatsiyasi mikroorganizmlardan sintetik reaksiyalar uchun foydalanishni shartli ravishda ikkita yo`nalishga ajratish mumkin: - ma`lum komponentlardan tashkil topgan oziqa muhitida mikroorganizmlar hujayralari tomonid...

This file contains 26 pages in DOC format (543.5 KB). To download "mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologik transformatsiyala… DOC 26 pages Free download Telegram

mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "mikrobiologik transformatsiyalash va ularni qaytarilishini biotexnologik uslublari"

Similar files