atom tuzilishi, davriy tizim va kimyoviy bog’lanish

DOCX 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669400468.docx atom tuzilishi, davriy tizim va kimyoviy bog’lanish reja: 1. atom tuzilishi 2. atomdagi elektronlarning kvant sonlari 3. atom tuzilishi va davriy tizim 4. kimyoviy bog’lanish va elektromanfiylik 1. atom tuzilishi ushbu bobda barcha noorganik birikmalarning fizik va kimyoviy xususiyatlari yo’nalishlari asoslarini tushuntirish o’rgatiladi. biz o’rganishni quyosh tizimida materiyaning kelib chiqishini muhokama qilish bilan boshlaymiz va keyin atom tuzilishi va atomlarda elektronlar harakatini ko’rib chiqamiz. biz kvant nazariyasini sifat jihatidan joriy etish va bunda atom radiusi, dissotsilanish energiyasi, elektron o’xshashlik va elektrmanfiylik deb ataluvchi xususiyatlarini ratsionalizatsiya qilamiz. bu xossalarning tushunish bizga ma'lum bo’lgan 110 dan ortiq elementlar turli kimyoviy xususiyatlarini ratsionalizatsiya qilishni boshlash uchun imkon beradi. atom- elektroneytral zarracha bo’lib, markazida yadro va yadroni atrofini o’rab turgan elektronlardan tashkil topgan. yadro - musbat zaryadlangan proton va zaryadsiz neytronlardan iborat. barcha kimyoviy birikmalar atomlardan tashkil topgan. atomning tuzilishini ko’rsatuvchi bir necha hil modellar bor. atom modeli – atom tuzilishi to’g’risidagi yorqin …

li ion – anion (cl-, o2-, n3 -va b.) hosil bo`ladi. atomdagi elek-tronlar soni va musbat zaryadlangan yadro zaryadi ayni atomning kimyoviy reaksiyadagi ahamiyatini tavsiflaydi. kimyoviy element- bir hil zaryadli yadroga ega bo`lgan atomlar to`plamidir. yadro zaryadi elementning kimyoviy elementlar davriy tizimida joylashgan o`rnini belgilaydi; elementning davriy tizimdagi tartib raqami uning atom yadrosi zaryadiga teng. atom tuzilishini tavsiflash: rezerford usuli. bu usulni rezerford 1911 yili kashf etgan. radioaktiv elementlar parchalanishi natijasida o`zidan α-zarrachalar chiqaradi. bu zarrachalar biror moddaga to`qnashib qarshilikka uchraydi. natijada o`ziga ikkita elektron biriktirib, geliy atomiga aylanadi. hosil bo’lgan geliy miqdorini mikro-usul yordamida aniqlash mumkin. bir gramm radiyning bir yilda parchalanishi natijasida 159 mm3 yoki sekundiga 5,03 nm geliy hosil bo`lishi tajribada aniqlangan. geliy atomi hosil qiladigan α - zarrachalar ko`z bilan kuzatish mumkin bo`lgan energiyaga ega. shuning uchun ma'lum miqdordagi radioaktiv modda chiqargan α - zarrachalarni hisoblash mumkin. masalan: 10 ta α - zarracha chiqaradi. bizga 1 …

tushirsak, qattiq satx ko’zga ko’rinmaydigan nurlar chiqaradi. bu nurlar fotografiya plastinkasiga ta'sir qiladi, lekin elektr maydonida hech tomonga og'maydi. demak, ular zaryadsiz zarrachalardir. bu nurlarni 1895 yilda nemis fizigi rentgen kashf qildi va olim nomiga rentgen nurlari deb ataldi. rentgen nurlari elektromagnit to’lqinlar (nurlar) bo’lib, ularning to’lqin uzunligi 0,06-20 å o’rtasida. rentgen nurlari rentgen trubkalarida olinadi. katod juda yuqori haroratgacha qizdirilgan volfram ipdir. anod ham volframdan tayyorlanadi. rentgen nurlari qog'oz, yog'ochdan, materialdan, hayvon va odam organizmidan bemalol o’ta oladi. rentgen nurlari organizmning zich joylarida ko’proq yutiladi, zichmas joylarida kamroq. organizm orqali o’tgan nurni fotoplastinkaga tushirib, kerakli joуning (a'zoning) rasmi olinishi mumkin. bor nazariyasi. atom tuzilishining e. rezerford taklif etgan yadro nazariyasi keng tarqaldi. rezerford nazariyasiga muvofiq elektron yadro atrofida planetalar quyosh atrofida aylangan singari aylanadi. ammo klassik elektrodinamika qonunlariga ko’ra elektronlar harakatlanish paytida nurlanib doimo energiya yo`qotib turishi kerak. natijada elektronlar harakati sekinlashib, ular asta sekin yadroga yaqinlashishlari va nihoyat …

nur energiyasi uzluksiz oqim bo’lib emas, balki alohida portsiyalar-energiya kvantlar xolida chiqadi va yutiladi. kvant energiyasining kattaligi 𐐩, nur chiqarish chastotasi -γ ga to’g’ri proportsional: 𐐩=h γ h-plank doimiysi, 6.6*10-27 erg. sek ga teng. bu kattalik ta`sir kvanti deyiladi. elektron bir orbitadan boshqasiga o’tganda chiqadigan energiya miqdori porsiyalar, ya`ni kvantlar bilan o’zgaradi: 𐐩1--𐐩0 = hγ1; 𐐩2 -𐐩0 = hγ2; 𐐩3-𐐩0 = hγ3 va hokazo. elektronning har bir statsionar orbitadagi holatiga atom energiyasining ma`lum miqdor zaxirasi to’g’ri keladi. elektron birinchi orbitada harakatlanayotganda yadroga eng kuchli tortiladi, energiya zaxirasi esa eng kam bo’ladi. atomning bunday holati normal holat deyiladi. agar atomga energiya berilsa, masalan, jism yoritilsa, elektron yadrodan uzoqroqdagi orbitalardan biriga ko’chadi, bunda uning yadroga tortilish kuchi kamayadi, atomning energiya zaxirai esa ko’payadi atomning bunday holati qo’zg’algan holati deyiladi. atom qo’zg’algan holatida sekundiga 1/1000.000 ulushiga qadar vaqt tura oladi, keyin elektron yana avvalgi holatga qaytadi. elektron yadrodan uzoqroqdagi orbitadan yaqinroq orbitaga qaytadi. …

n. u elektron energiyasining kattaligini va elektron bulutining o’lchamini ko’rsatadi. bosh kvant sonining qiymati qanchalik katta bo’lsa, elektron energiyasi shunchalik katta va elektron bulutining o’lchami ham katta bo’ladi. bosh kvant son istalgan butun sonlarni qabul qilishi mumkin: n = 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7... ammo hozirgi paytda ma’lum bo’lgan normal atomlardagi (105) ta elektronlarni ifodalash uchun atom orbitallari n>7 dan katta bo’la olmaydi. shu sababli ham ionlanmagan atomlardagi elektronlar uchun bosh kvant son qiymatining yuqori o’zgarish chegarasi 7 dan oshmaydi (chunki davriy tizimda davrlar soni 7 ta). yadrodan har hil masofalarda elektronlar joylashib elektron qavatni (energetik qavatni) hosil qiladilar. har hil energetik qavatda turgan elektronlarga ma’lum energiya darajasi muvofiq keladi. shuning uchun elektron qavatlarga energetik daraja deb ham ataladi. bosh kvant sonlari bir biriga teng bo’lgan bir nechta elektron atomda elektron qavatni yoki elektron pog’onani (energetik darajani) hosil qiladi. atom elektron qavatlarini yadrodan boshlab lotin alfavitlari bosh harflari: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atom tuzilishi, davriy tizim va kimyoviy bog’lanish"

1669400468.docx atom tuzilishi, davriy tizim va kimyoviy bog’lanish reja: 1. atom tuzilishi 2. atomdagi elektronlarning kvant sonlari 3. atom tuzilishi va davriy tizim 4. kimyoviy bog’lanish va elektromanfiylik 1. atom tuzilishi ushbu bobda barcha noorganik birikmalarning fizik va kimyoviy xususiyatlari yo’nalishlari asoslarini tushuntirish o’rgatiladi. biz o’rganishni quyosh tizimida materiyaning kelib chiqishini muhokama qilish bilan boshlaymiz va keyin atom tuzilishi va atomlarda elektronlar harakatini ko’rib chiqamiz. biz kvant nazariyasini sifat jihatidan joriy etish va bunda atom radiusi, dissotsilanish energiyasi, elektron o’xshashlik va elektrmanfiylik deb ataluvchi xususiyatlarini ratsionalizatsiya qilamiz. bu xossalarning tushunish bizga ma'lum bo’lgan 110 dan ortiq elementlar tu...

Формат DOCX, 1,1 МБ. Чтобы скачать "atom tuzilishi, davriy tizim va kimyoviy bog’lanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atom tuzilishi, davriy tizim va… DOCX Бесплатная загрузка Telegram