brönsted –louri kislotasi - asos nazariyasi

DOCX 302.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1678524478.docx h + + a - a-h bh-hb h h ch 3 cooh ch 3 coo h ch 2 coohcl ch 2 coocl ,cr 2 cr 2 , oh , ch 3 coo , ch 3 o , nr 3 , hoh nh 3 nh 4 oh hoh h 2 so 4 h 3 o hso 4 h 2 o h 2 o h 3 o oh c f o f f c o c h o h h c o ha ha ; k a = ha ha ;-lgk a = pk a = g 0 2,3 rt c o o c o o c o o oo oo ch 3 o ch 3 s x cooh h 2 o , ch 3 nh 2 , ch 3 no 2 , ch 2 (c 6 h 5 ) 2 , ch 3 cn , c 2 h 5 oh, …

i-brensted nazariyasi bo’yicha kislotalar deb proton beruvchi, asoslar deb esa – proton biriktirib oluvchi moddalarga aytiladi, ya’ni: yoki bu erda, qb-h – protonlangan (kislota) louri-brensted nazariyasi asosidagi bu tenglamalardan quyidagicha juda muhim xulosa kelib chiqadi: kuchli kislotaga kuchsiz asos mos keladi va aksincha kuchsiz kislotaga kuchli asos mos keladi. maslan, sirka va xlorsirka kislotalar solishtirilganda xlorsirka kislota sirka kislotaga nisbatan taxminan 100 barobar kuchli ekani aniqlanadi. ularga mos keluvchi anionlarning asosli xususiyati solishtirilganda esa atsetat anioni xloratsetat anioniga nisbatan taxminan 100 barobar kuchli asosdir. bunga sabab xlor atomining kuchli elektronoaktseptorlik xossaga ega ekanidir. lyuis nazariyasiga muvofiq kislotalar elektronga taxchil bo’lgan, asoslar elektronga boy bo’lgan, bo’linmagan elektron juftli, qo’sh bog’li va aromatik yadrosi bo’lgan moddalardir. masalan, lyuis kislotalari: hq, bf3, alcl3, zncl2, fecl3, qcr3 lyuis asoslari: bf3, alcl3, zncl2, fecl3, albr3 kabi elektroneytral birikmalarning markaziy atomlari (b, al, zn, fe) dagi elektronga taxchillik shundan iboratki, bu atomlar atrofidagi sakkizta barqaror (oktet) …

’lishi uni o’rab turuvchi moddalar xarakteriga bog’liqdir. amfoter xossaga ega bo’lgan suv kuchli asoslarga nisbatan (masalan, ammiaka) kislotali, kuchli kislotalar (masalan, sulfat kislota) ga nisbatan asosli xossa namoyon qiladi: umuman h-r ko’rinishidagi har qanday organik modda, shu jumladan, uglevodorodlar ham kislotali xossaga ega bo’lishi mumkin, bunda faqat protonni r-qoldiqqa nisbatan kusliroq bog’lovchi asos bo’lsa bas. suvga o’xshagan amfoter xossaga ega bo’lgan moddalar o’z protonini o’zi biriktirib oluvchi aktseptoga ham ega: bu jarayon avtoprotoliz deyiladi. birikmaning kislotali yoki asosliligi erituvchining asosligiga (mos ravishda kislotaliligiga) bog’liqdir. shuning uchun moddalarning tegishli konstantalari solishtirilganda hamma vaqt erituvchi ko’rsatiladi. asosliligi katta bo’lgan erituvchida kuchli kislotalar ham, kuchsiz kislotalar ham chuqur va farqi kam dissotsiyalanishga uchraydi. bunday erituvchilarni kislota kuchini tenglashtiruvchi erituvchilar deyiladi. shu sababdan, kuchsiz kislotalar o’rganilganda suvga nisbatan asosliroq erituvchi, maslan, suyuq ammiak yoki aminlar qo’llaniladi. kuchsiz asoslar tadqiq qilinganda esa suvga nisbatan kislotaliroq erituvchi, masalan, suvsiz sirka kislota, konts. sulfat kislotalardan foydalaniladi. kuchli …

qiladi? echish: kislotalilik yoki asoslilikning louri-brensted ta’rifiga ko’ra, asos qanchalik kuchsiz (ya’ni barqaror) bo’lsa, unga mos keluvchi yoki u bilan mezomer bog’langan kislota shunchalik kuchli bo’ladi va aksincha. asosning barqarorligi manfiy zaryadning mezomer yoki induktsion ta’sir tufayli delokallanishi qanchalik yuqori bo’lsa, shunchalik kata bo’ladi. masalan, sf3-soo- anion asos sifatida ftorning manfiy induktsion ta’siri (-j) tufayli sn3soo- anioniga nisbatan ancha kuchlidir. shu sababli uchftorsirka kislota sirka kislotaga nisbatan ancha kuchlidir. 0. quyidagi birikmalarni ularning kisloaligi ortib boruvchi qatorga joylashtiring: fenol, etilenglikol, glitserin, izopropil spirt, p-nitrofenol, p-metoksibenzoy kislota. yechish. karboksilat r-soo- anionidagi manfiy zaryadning delokallanish darajasi fenolyat anioni aro- yoki alkogolyat anioni ro- dagi manfiy zaryadlarning delokallanish darajasidan yuqori bo’lganiligi uchun, ularga mos keluvchi kislotalilik spirtlarga nisbatan fenollarda, fenollarga nisbatan karbon kislotalarida kuchli bo’ladi, ya’ni kislotalilik spirtlardan fenollarga, fenollardan karbon kislotalariga o’tganda ortib boradi. demak, kislotalilik quyidagi qatorda ortib boradi: cpirt mg2q > naq … kationlar metallmaslarga nicbatan quyidagi qatorda moyillik namoyon …

esa «yumshoq» kislota va asoslar deb ataladi. qoida. qattiq kislota bilan qattiq asos o’rtasidagi reaktsiya qattiq kislota bilan yumshoq asos o’rtasidagi reaktsiyaga nisbatan tezroq ketadi yoki qulay muvozanat hosil bo’lishiga olib keladi. masalan, f3ci birikmasi (cf3q-qattiq kislota, i--yumshoq asos) cf4 birikmasi (cf3q- qattiq kislota, f--qattiq asos) nisbatan qarorsiz birikmadir. yoki ch3f (ch3q- yumshoq kislota, f--yumshoq asos ch3i (ch3q- qattiq kislota, i-- yumshoq asos) birikmasiga qaraganda beqarorroq moddadir. ch4, (ch3)4c kabi birikmalar ayniqsa qarorli birikmalardir. keltirilgan qoidaga binoan, vodorod galogenid kislotalarning kuchi quyidagi qatorda ortib boradi: hf < hcl < hbr < hi agar anion (asos) erituvchi (suv, spirtlar, karbon kislotalar) protoni bilan vodorod bog’ hosil qilsa, uning qattiqligi kamayadi. shuning uchun xajmi kichik bo’lgan anionlar f-, cl- spirt eritmalarida dimetilsulfoksid eritmasidagiga nisbatan asosliligi kam bo’ladi, chunki ular qattiq kislota hq bilan ta’sirlashadi. olefinlar (yumshoq asoslar) yumshoq metallar bilan kompleks hosil qiladi. bu komplekslar katta ahamiyat kasb etib ular yordamida maxsus …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "brönsted –louri kislotasi - asos nazariyasi"

1678524478.docx h + + a - a-h bh-hb h h ch 3 cooh ch 3 coo h ch 2 coohcl ch 2 coocl ,cr 2 cr 2 , oh , ch 3 coo , ch 3 o , nr 3 , hoh nh 3 nh 4 oh hoh h 2 so 4 h 3 o hso 4 h 2 o h 2 o h 3 o oh c f o f f c o c h o h h c o ha ha ; k a = ha ha ;-lgk a = pk a = g 0 2,3 rt c o o c o o c o o oo oo ch 3 o ch 3 s x cooh h 2 …

DOCX format, 302.4 KB. To download "brönsted –louri kislotasi - asos nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: brönsted –louri kislotasi - aso… DOCX Free download Telegram