organik birikmalardagi bog‘larning uzilish usullari

DOCX 479,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491149834_67891.docx c h h ch ch 2 h yoki c h h h chch 2     yoki          c h h h ch ch 2            cr o o cr o o cr o o c r o o c r o o yoki  1 2  1 2 chh 2 cchch 2 chh 2 cchch 2 chhcchch chh 2 cchch 2 + c h i h h c h h h + i  metil yodid metil- kation (karbkation) yod-anion hc h h c h h c h c h h h c ch h h ch h h c h h h 1 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 3 3 …

od atomlari 2. organik reaksiyalarning turlari 3. organik reaksiyalarning mexanizmiga yoki bog‘larning uzilish turiga ko‘ra sinflanishi 4. organik birikmalarning sinflanishi organik birikmalardagi kovalentbog‘lar ikki xil (gomolitik va geterolitik) usulda uzilishi mumkin. qutblanmagan yoki kuchsiz qutblangan kovalent bog‘lar (c–c, n–n, c–h) yuqori harorat, ultrabinafsha nur yoki radioaktiv nurlanish ta’sirida gomolitik (radikal) uziladi. natijada bitta toq elektroni bor elektroneytral zarrachalar – erkin radikallar hosil bo‘ladi: metil radikali vodorod atomi erkin radikal va atomlar juda qisqa vaqt mavjud bo‘la oladigan, beqaror, reaksiyaga kirishish qobiliyati juda kuchli oraliq zarrachalardir. ular kimyoviy aylanishlar natijasida barqaror birikmalarga o‘tadi: kuchli qutblangan va oson qutblanadigan kovalent bog‘lar geterolitik (ionli) uzilishga moyil. bunday uzilish natijasida zaryadlangan zarrachalar –kation va anionlar hosil bo‘ladi. geterolitik uzilishda elektron jufti atomlarning biriga to‘liq o‘tadi. elektron juftini qabul qilgan atom manfiy zaryadga ega bo‘lib, anionga aylanadi. o‘z elektronidan mahrum bo‘lgan ikkinchi zarracha esa musbat zaryadlanib, kationga aylanadi: kovalent bog‘ning geterolitik uzilishidan ba’zan organik anionlar …

mchi c atomi bilan bog‘langanligiga qarab) birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi h atomlariga bo‘linadi. quyidagi birikmada birlamchi c atomlari c1, ikkilamchilari – c2, uchlamchilari – c3, to‘rtlamchilari – c4, birlamchi h atomlari h1, ikkilamchilari – h2, uchlamchilari – h3 belgilari bilan tasvirlangan: birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi vodorod atomlari reaksiyaga kirishish qobiliyati jihatidan farq qiladi. organik reaksiyalarning turlari aksariyat organik reaksiyalar sekin boradi, ularda asosiy mahsulotning unumi unchalik yuqori emas (50-80%ni tashkil qiladi). buning sababi – asosiy mahsulot hosil bo‘lish jarayonida, asosiy reaksiya bilan bir vaqtda bir necha qo‘shimcha reaksiyalar ham boradi. shuning uchun ham, ko‘pincha organik reaksiya kimyoviy tenglama ko‘rinishida emas, balki uning sxemasi shaklida ifodalanadi. sxemada reaksiyaga kirishgan dastlabki moddalar, reaksiyaning asosiy mahsuloti, shuningdek, reaksiya sharoiti ko‘rsatiladi, tenglik belgisi () o‘rnida, moddalarning aylanish yo‘nalishini ko‘rsatuvchi ko‘rsatgich () ishlatiladi. reaksiya tenglamasi ham qisqartirilgan holda yoziladi. ko‘rsatgich ustida reaksiyani o‘tkazish sharoiti (katalizator, bosim, harorat, ba’zan reagentlar), ko‘rsatgich ostida esa minus belgisini qo‘yib …

t esa ko‘pincha noorganik tabiatga ega bo‘ladi. masalan, metanning xlor bilan reaksiyasida metan-substrat, xlor esa hujum qiluvchi reagent hisoblanadi: o‘rin olish reaksiyalari lotincha s harfi bilan belgilanadi (inglizcha «substitution» –o‘rin olish). vodorod atomining almashinish reaksiyalari, ko‘pincha kiritiladigan funksional guruhning nomi bilan ataladi. masalan, (2) reaksiya xlorlash deyiladi (hcl, ya’ni vodorod atomi xlor atomiga almashinadi). o‘rin olish reaksiyalarida nafaqat vodorod atomlari, balki turli funksional guruhlar ham almashinishi mumkin: masalan, cl oh almashinishi: ch3cl + oh ch3oh + cl (3) xlormetan gidroksid- metanol xlorid- ion ion 2.birikish reaksiyalari. bu reaksiyalarda reagent substrat molekulasining karrali (cc, co, cn, cc, cn) bog‘lariga birikadi. masalan: ch2 ch2+ hbr ch3ch2br (4) etilen brometan (5) atsetaldegid atsetaldegid siangidrini birikish reaksiyalari lotincha ad yoki a simvoli bilan belgilanadi (inglizcha «addition» – birikish). 3. ajralish reaksiyalari. birikishga teskari bo‘lgan bu reaksiyalarda substratdan zarracha yoki molekula (suv, galogenvodorod, galogen va hokazo) ajraladi va aksariyat hollarda to‘yinmagan birikma hosil bo‘ladi. masalan: …

g qanday borishini to‘la bilib olish tushuniladi. mexanizmlarni o‘rganishda eski kovalent bog‘larning uzilishi va yangi kovalent bog‘larning hosil bo‘lishi qanday tartibda, qaysi faol zarrachalarning hosil bo‘lishi orqali borishi aniqlanadi. reaksiya jarayonida substrat va reagent orasida valent elektronlar qayta taqsimlanadi. substrat molekulasidagi kovalent bog‘ning uzilish tipiga ko‘ra organik reaksiyalar gomolitik (radikal) va geterolitik (ionli) reaksiyalarga bo‘linadi. radikal reaksiyalar (indeksi r) kovalent bog‘larning gomolitik uzilishi bilan boradi: a b a+b bu reaksiyalarda erkin radikallar (toq elektroni bor elektroneytral atomlar yoki atomlar guruhi) reagent hisoblanadi. yangi kovalent bog‘ hosil bo‘lishida reagent va substratning har ikkalasidan bittadan elektron qatnashadi. masalan, alkanlarning xlorlanishi quyidagicha boradi: cl cl 2cl r h + cl r + hcl substrat reagent r + cl cl r cl + cl elektromanfiyligi yaqin elementlar atomlaridan tuzilgan (qutbsiz yoki kuchsiz qutblangan cc, n n, ch bog‘lari bor) organik moddalar yuqori harorat, yuqori energiyali nur (ub-nur, radioaktiv nurlanish) ta’sirida, shuningdek, erkin radikallarga oson …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organik birikmalardagi bog‘larning uzilish usullari"

1491149834_67891.docx c h h ch ch 2 h yoki c h h h chch 2     yoki          c h h h ch ch 2            cr o o cr o o cr o o c r o o c r o o yoki  1 2  1 2 chh 2 cchch 2 chh 2 cchch 2 chhcchch chh 2 cchch 2 + c h i h h c h h h + i  metil yodid metil- kation (karbkation) yod-anion hc h h c h h c h c h h h c ch h h ch …

Формат DOCX, 479,6 КБ. Чтобы скачать "organik birikmalardagi bog‘larning uzilish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organik birikmalardagi bog‘larn… DOCX Бесплатная загрузка Telegram