molekuladagi atomlar ta’sirini miqdoriy jihatdan aniqlash

DOC 1,3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424535803_60178.doc cclhcc h h h hh h  ''' c o hcc h h h hh h ' '' -sr 2 -nr 3 -or 2 or 2 f > pr 2 >sr 2 clf -m: > bri >> n o o n o o n o o n o o ch 3 ch 3 m-òàúñèðíèíã íàìî¸í áûëèøè m-òàúñèðíèíã êåñêèí êàìàéèøè ch 3 co o cch 3 o ch 3 co o cch 3 o ch 3 co o cch 3 o ch 2 chc o och 2 chc o o ch 2 chc o o ch 2 chch ch 3 ch 2 c h ch ch 3 à) á) â) ch 3 ch 2 n o à) á) c o nh 2 ch 3 ch 2 n o à) á) c o nh 2 h n o h h ch 3 ch 2 coh nh 2 ch 3 chch 2 …

niqlash usullari 3. mezomer ta’sir va uning o‘ziga xos xususiyatlari. mezomeriya momenti. ma’lumki organik birikma molekulasidagi atomlar bir-biriga ta’sir ko‘rsatib turadi va shu tufayli organik birikmaning xossalari shakllanadi. atomlar bir-biriga bevosita birikkan holda yoki uzoqdan, ma’lum masofadan turib (bevosita birikmagan holda) ta’sir ko‘rsatishi mumkin. bu ta’sir asosan 2 xil bo‘ladi. 1) indiksion ta’sir va 2) mezomer ta’sir. induksion ta’sir va uning xos xususiyatlari. organik birikmada uglerod atomi (yoki boshqa atom) elektromanfiyligi undan farq qiladigan atom tomon siljiydi. buning natijasida atomlar qisman qutblanadi, bu esa o‘z navbatida qo‘shni bog‘ elektronlarining siljishiga va atomlarning qutblanishiga sabab bo‘ladi. ta’sirning oddiy ((-bog‘lar) bog‘larning ketma-ket qutblanishi orqali uzatilishi induksion ta’sir deb ataladi. induksion ta’sir j harfi bilan belgilanadi va o‘z yo‘nalishiga ko‘ra musbat (+j) va manfiy (-j) bo‘lishi mumkin. masalan: cl-atomining –j ta’siri kislorod anionining +j ta’siri bunda qisman hosil bo‘lgan zaryadlar ta’sir ko‘rsatayotgan atomdan uzoqlashgan sari kamayib boradi, ya’ni (+>(’+>(’’+ yoki (->(’->(’’-. induksion ta’sir …

uhning to‘yinmaganlik darajasi ortishi bilan kuchayadi. -j: -cr=cr2 -ber > -br2 ; -na > -mgr > -alr2 > -sir3 misollar: 1. ta’sir ko‘rsatuvchi guruhlar x = ch3-, h-, ch2=ch-, c6h5-, ch3o-, f-, -cn bo‘lganda x-ch2cooh tarkibli bir vodorodi almashgan sirka kislotalarning suvli eritmadagi dissotsiatsiya konstantalari qanday o‘zgaradi? yechish. кislotalarning dissotsiatsiya tenglamasini yozamiz: bu tenglamadan ko‘rinib turibdiki, х-guruhining manfiy induksion ta’siri -j qanchalik kuchli bo‘lsa kislota anioni shunchalik barqaror va kislotaning dissotsiatsiya konstantasi shunchalik katta (ya’ni kislota shunchalik kuchli) bo‘ladi. х guruhlarning induksion ta’sirlarini hisobga olgan holda kislotalarning dissotsiatsiya konstantalarining ortib borish qatorini quyidagicha yozish mumkin (х-сh2-cooh dagi х kar berilgan): x-: ch3- -ch2-ch3 > -ch(ch3)2 > -c(ch3)3 shuning uchun bu ta’sir ((,(- mezomer ta’sir) giperkonyugatsiya yoki natan-bekker effekti deb ham yuritiladi. (,(- mezomer ta’sir (,(- va p, (- ta’sirlardan farqli ravishda birikmaning fizik hossalariga ta’sir qilmaydi, ya’ni bu ta’sir kuchsiz ta’sirdir. (,(-mezomer ta’sir. og‘ir metall tuzlarining (hgcl2, sbcl3, ascl3) etilen …

uvchi guruxlaning mezomer ta’siri kamayadi, chunki elektronlarning tutashish tekisliklari (koplanarligi) o‘zgaradi. bu esa molekulaning qutiblanishiga va boshqa fizik va kimyoviy xossalariga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. masalan, nitrobenzol va dimetilanilin xosilalarining dipol momentlari quydagi qatorda kamayib boradi : 3.95 d 3.64 d 1.58 d 1.03 d koplanarlikning buzilishi fazoviy qarshilik tufayli c-n bog‘i atrofida burilish bilan sodir bo‘ladi. х( -n(ch3)2, -och3 va –no2 bo‘lganda birikmalardagi bunday burilish mos ravishda 65, 49 va 54 ni tashkil kiladi. bunday burilish natijisida mezomer ta’sir 58 %, 35 % va 41 % ga kamayadi. burilishni rentgenstruktura analizi hamda ub-spektorlari tasdiqlaydi. mezomeriya va reaksion markazning ko‘chishi molekulada atomlar yoki guruxlarning bir-biriga mezomer ta’siri tufayli reaksiyaga kirishayotgan molekula tarkibidagi faol reaksion markazning qochishi sodir bo‘ladi. boshqacha so‘z bilan aytganda reaksiyaga kirishishi kerak bo‘lgan markaz mezomeriya tufayli, reaksiyaga kirishmay, molekulaning boshqa qismida reaksion markaz paydo bo‘ladi va reaksiyaga kirishadi. kutilgan reaksiya o‘rniga boshqa rayeksiya sodir bo‘ladi. misollar. 1. п-nitrozo-n,n-dimetilanilinga …

: shunga o‘xshash anion keton oksimlarining dissotsiyasida ham hosil bo‘ladi: alkil guruxlar tarkibidagi elektronoakseptor atomlar bunday manfiy zarrachalar qarorligini oshishiga yordam beradi. mono-, di- va ucharilmetil karboniy ionlari (karbokationlar) birinchi navbatda aromatik yadrodagi π-elektronlar vositasida (ularning (м musbat mezomer ta’siri tufayli) barqarorlashadi. natijada musbat zaryad barcha aromatik yadrolar o‘rtasida bir tekis taqsimlanadi: agar aromatik yadrolaning о- va п- holatlarida elektronodonor guruhlar mavjud bo‘lsa, ular xam musbat zaryadning delokallanishiga yordam beradi. shu xildagi radikallar (toq elektronli zarrachalar) ning stabillashuvi ham o‘xshashdir, chunki erkin radikallar ham elektrofil tabiatga egadir: alifatik qatordagi ionlar va radikallarning barqarorlashuvi yuqoridagiga o‘xshashdir: uchlamchi butil kationi va radikaldagi metil guruxlarning musbat induksion ta’siri tufayli barqarorlashish. allil kationi va radikaldagi vinil guruhining musbat mezomer (м ta’siri tufayli barqarorlashadi. shu sabali uchlamchi butil va allil kation va radikallari barqaror zarrachalardir. uch a’zoli xalqa tutgan vinilsiklopropan kabi birikmalarda siklopropan xalqasi va vinil guruhi o‘zaro mezomer ta’sirida bo‘ladi. bunga sabab siklopropan xalqasidagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "molekuladagi atomlar ta’sirini miqdoriy jihatdan aniqlash"

1424535803_60178.doc cclhcc h h h hh h  ''' c o hcc h h h hh h ' '' -sr 2 -nr 3 -or 2 or 2 f > pr 2 >sr 2 clf -m: > bri >> n o o n o o n o o n o o ch 3 ch 3 m-òàúñèðíèíã íàìî¸í áûëèøè m-òàúñèðíèíã êåñêèí êàìàéèøè ch 3 co o cch 3 o ch 3 co o cch 3 o ch 3 co o cch 3 o ch 2 chc o och 2 chc o o ch 2 chc o o ch 2 chch ch 3 ch 2 c h ch ch 3 à) á) â) ch 3 ch 2 n o à) á) c o …

DOC format, 1,3 MB. To download "molekuladagi atomlar ta’sirini miqdoriy jihatdan aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: molekuladagi atomlar ta’sirini … DOC Free download Telegram