2-tartibli va 3-tartibli determinantlar

DOCX 9 pages 148.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 148.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu : 2-tartibli va 3-tartibli determinantlar.determinantlarni hisoblash usullari.n-tartibli determinantni hisoblash reja: 1.determinantlarni hisoblash. 2.determinantning asosiy hossalari 3.n-tartibli determinantni hisoblash 1.determinantlarni hisoblash. ushbuifodaga 2-tartibli determinantdeyiladi. a11,a12,a21,a22largadeterminantningelementlarideyiladi. a11 a22 elementlarideterminantning bosh dioganalideyiladi. a12 a22determinantningyordamchidioganallarideyiladi. ikkinshitartibli determinant bosh dioganalielementlariko’paytmasibilanyordamchidioganalelementalriko’paytmasiningayirmasigateng. bu ifoda 3-tartibli determinant deyiladi.buifodamusbatishorabilankiradiganharbirko’paytma, hamdamanfiyishiraliko’paytmalarko’paytuvshilarinialohida –alohidapunktirchiziqlaryordamidatutashtiribuchunshita’rtiblideterminantlarnihisoblashuchunxotiradaosonsaqlanadiganuchburchakqoidasigaegabo’lamiz. «sarryus qoidalari» quyidagi sxemalar bilan ifodalanadi: 1-qoidada avval (1.2) determinant tagiga uning birinchi ikkita satri yoziladi, 2-qoidada esa (1.2) determinant o‘ng tomoniga uning birinchi ikkita ustuni yoziladi. keyin bosh diagonaldagi va bu diagonalga parallel to‘g‘ri chiziqlardagi uch element alohida-alohida chiziqlar bilan tutashtirilib, determinantning musbat ishorali ko‘paytmalari hosil qilinadi hamda yordamchi diagonaldagi va bu diagonalga parallel to‘g‘ri chiziqlardagi uch element alohida-alohida chiziqlar bilan tutashtirilib, determinantning manfiy shorali ko‘paytmalari hosil qilinadi. 2-misol. determinantlarni hisoblang: 1) ni uchburchak qoidasi bilan, 2) ni sarryusning 1-qoidasi bilan, 3) ni sarryusning 2-qoidasi bilan. , , 1) determinantni uchburchak qoidasi asosida topamiz: determinant elementining minori deb, shu element joylashgan satr va ustunni o‘chirishdan hosil …

2 / 9

ngqiymatio’zgarmaydi. keying hossalarnitariflashdasatirlarvaustinlarnibirso’zbilanqator deb ataymiz. 2. agar determinant nollardaniboradqatorgaegebo’lsaunungqiymatinolgatengbo’ladi. 3. agar determinant ikkitabirxil parallel qatorgaegabo’lsauningqiymatinolgatengbo’ladi. 4. agar determinant ikkitaparallerqatorningmoselementlarimutanosibbo’lsauningqiymatinolgatengbo’ladi. 5. birorqatorelementlaringumumiyko’paytuvshisini determinant belgisidantasharigashiqarishmu’mkin. 6. agar determinant ikkita parallel qatoriningo’rinlarialmashtirilsa, determinant ishorasiniqarama-qarshisigao’zgartirdadi 7. deteterminatingqiymatibiriorqatorelementlaribilanshuelementlargategishlialgebraikto’ldariuvshilariko’paymalariyig’indisgatengbuhossadeterminantniqatorelemntlaribo’yishayoyishdeyiladi.undandeterminantlarnihisoblashdafoydalaniladi. 8. birorqatorelementlaribilan parallel qatormoselementlari algebraic to’ldiruvshilariko’paytmalariningyig’indsinolgateng. 9. agar determinant birioqatoriningharbirelementiikkiqo’shuluvshiningyig’indisdaniboradbo’lsa determinant ikki determinant yig’inisigatengbo’lib, ularini9ng biritegishliqatorbirinshiqoashuvshilardan, ikkinshisiesaikkinshiqoshiluvshidaniboratboladi. masalan: 10. agar determinantingbirorqatorielementlariga parallel qatoriningmoselementlarinibirorbiro’zgarmassongako’paytiribqo’shilsa, determinantingqiymatio’zgarmaydi. masalan: n-tartibli determinantni hisoblash n ta satr va n ta ustundan tashkil topgan ushbu determinantga n-tartibli determinant deyiladi. n-tartibli determinant avvalgi xossalar bilan soddalashtirilib, keyin quyidagi usullardan biri bilan hisoblanishi mumkin: a) (1.3) (1.4) formulalar bilan biror satr yoki ustun elementlari bo‘yicha yoyib; b) biror satrdagi (ustundagi) bittadan boshqa barcha elementlarni nolga aylantirib, so‘ngra shu satr (ustun) bo‘yicha yoyib, ya’ni tartibini pasaytirib; c) bosh (yordamchi) diagonaldan bir tomonda yotuvchi barcha elementlarni nolga aylantirib, ya’ni uchburchak ko‘rinishga keltirib. 4-misol

3 / 9

. determinantlarni hisoblang: 1) ni biror satr yoki ustun bo‘yicha yoyib; 2) ni tartibini pasaytirib; 3) ni uchburchak ko‘rinishga keltirib. ;; 1) determinantni biror satr yoki ustun bo‘yicha yoyib hisoblash uchun odatda nol soni bor satr yoki ustun tanlanadi, chunki bunda nollar qatnashgan qo‘shiluvchilar nolga teng bo‘ladi. berilgan determinantni hisoblash uchun ikkita noli bor 4-satrni tanlaymiz va (1.3) formuladan da topamiz: 2) determinantni xossalar yordamida tartibini pasaytirib hisoblaymiz. bunda 2-satrning 1-ustunida joylashgan elementidan boshqa barcha elementlarini nolga keltiramiz. buning uchun avval 2-ustunga (-4)ga ko‘paytirilgan 1- ustunni qo‘shamiz; 3-ustunga (-1) ga ko‘paytirilgan 1- ustunni qo‘shamiz; 4 -ustunga (-2)ga ko‘paytirilgan 1-ustunni qo‘shamiz, keyin hosil bo‘lgan determinantni 2-satr bo‘yicha yoyamiz: hosil bo‘lgan uchinchi tartibli determinantning 2 -satrida (-2) ni determinant belgisidan tashqariga chiqaramiz va 2-ustunning 1- satri elementidan pastda joylashgan elementlarini nolga aylantiramiz. buning uchun 2-satrga (-2)ga ko‘paytirilgan 1- satrni qo‘shamiz, 3 -satrga (-3)ga ko‘paytirilgan 1- satrni qo‘shamiz, 3-satrda 4 ni determinant belgisidan …

4 / 9

n image6.wmf oleobject2.bin image7.wmf oleobject3.bin image8.wmf oleobject4.bin image9.wmf oleobject5.bin image10.wmf oleobject6.bin oleobject7.bin image11.wmf oleobject8.bin image12.png image13.wmf oleobject9.bin image14.wmf oleobject10.bin image15.wmf oleobject11.bin image16.wmf oleobject12.bin image17.wmf oleobject13.bin image18.wmf oleobject14.bin oleobject15.bin image19.png image20.png image21.wmf oleobject16.bin image22.wmf oleobject17.bin image23.wmf oleobject18.bin image24.wmf oleobject19.bin image25.wmf oleobject20.bin image1.png image26.wmf oleobject21.bin image27.wmf oleobject22.bin image28.wmf oleobject23.bin image29.wmf oleobject24.bin image30.wmf oleobject25.bin image2.png image31.wmf oleobject26.bin image32.wmf oleobject27.bin image33.wmf oleobject28.bin oleobject29.bin image34.wmf oleobject30.bin image35.wmf image3.png oleobject31.bin image4.png image5.wmf 1 d 3 d 2 3 1 1 2 3 3 1 2 1 - - - = d 1 4 2 2 1 3 3 5 1 2 - - = d 2 1 3 3 0 2 1 4 3 3 - - = d 20 6 3 9 27 1 8 ) 2 ) 1 ( 3 ) 2 ( ) 1 ( 3 1 3 3 ( 3 3 3 1 ) 1 ( ) 1 ( ) 2 ( …

5 / 9

8 2 12 ) 24 2 8 6 ( 3 2 2 2 1 3 4 2 1 2 ) 1 ( ) 1 ( 2 1 2 1 0 4 2 3 2 ) 1 ( 3 0 1 3 0 2 1 2 2 1 0 3 4 2 3 1 2 3 4 2 4 1 - = + - = + - = + + + - + + - - + - × = - - - - × - + - - - - × = - - - - - = d + + 5 3 7 8 4 10 9 1 7 ) 1 ( 5 3 7 1 8 4 10 3 0 0 0 1 9 1 7 2 3 2 3 1 2 1 2 3 2 1 4 1 5 3 1 2 1 2 2 - - …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2-tartibli va 3-tartibli determinantlar"

mavzu : 2-tartibli va 3-tartibli determinantlar.determinantlarni hisoblash usullari.n-tartibli determinantni hisoblash reja: 1.determinantlarni hisoblash. 2.determinantning asosiy hossalari 3.n-tartibli determinantni hisoblash 1.determinantlarni hisoblash. ushbuifodaga 2-tartibli determinantdeyiladi. a11,a12,a21,a22largadeterminantningelementlarideyiladi. a11 a22 elementlarideterminantning bosh dioganalideyiladi. a12 a22determinantningyordamchidioganallarideyiladi. ikkinshitartibli determinant bosh dioganalielementlariko’paytmasibilanyordamchidioganalelementalriko’paytmasiningayirmasigateng. bu ifoda 3-tartibli determinant deyiladi.buifodamusbatishorabilankiradiganharbirko’paytma, hamdamanfiyishiraliko’paytmalarko’paytuvshilarinialohida –alohidapunktirchiziqlaryordamidatutashtiribuchunshit...

This file contains 9 pages in DOCX format (148.7 KB). To download "2-tartibli va 3-tartibli determinantlar", click the Telegram button on the left.

Tags: 2-tartibli va 3-tartibli determ… DOCX 9 pages Free download Telegram