islom fiqhiy maktablari

PPTX 29 pages 384.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 384.3 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

islom mavzu. islom fiqhiy maktablari reja: mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofyeiylik va hanbaliylik. imom abu hanifa va hanafiylik mazhabi. hanafiylik mazhabi tarihi hanafiylik mo''tadil mazhab. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda, yuragimizda” – t., “o’zbekiston” 1999 mirziyoev sh.m.islom hamkorlik tashkilotitashqi ishlar vazirlar kengashi 43 seesiyasining ochilish marosimidagi nutqi.2016.18.10. dinshunoslik. darslik, mualliflar jamoasi, -t.,”mehnat”, 2004. dinshunoslik asoslari (o`quv qo`llanma) – “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. t. -2013. hasanboyev o`. o`zbekistonda davlat va din munosabatlari: diniy tashkilotlar, oqimlar, mafkuraviy kurashning dolzarb yo`nalishlari. t., “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. – 2014. qur`oni karim ma`nolarining tarjima tafsiri. tarjima va tafsir muallifi abdulaziz mansur. – t.: toshkent islom universiteti, 2004. o`zbekiston milliy ensiklopediasi – t. “o`zbekiston …

2 / 29

blar sunniy hanafiy molikiy shia zaydiy jafariy hanbalik shofeiy mazhablarga ergashganlar hanafiy 47 % molikiy 17% shofeiy 27% hanbaliy 1,5% mazhablar tarqalgan hududlar hanafiy kichik osiyo, bolqon, oʻrta osiyo, kavkaz, afgʻoniston, hind. turkiya shofeiy misr, indoneziya, sharqiy afrika molikiy tunis, jazoir, liviya, marokash hanafiy mazhabi asoschisi an–nu'mon ibn sobit al–kufiy (699–767) u kishi oʻzlarining aql zakovati bilan ajralib turgan boʻlib, ustozlarining alohida e'tiboriga noil boʻlgan ustozlari abu ismoil hammod ibn abi sulaymon (vaf. 738) vafotidan soʻng uning oʻrniga dars bera boshlaganlar. abu hanifa abbosiylar davrida oʻz mazhablariga asos soladilar. bunda turli sohalarda mutaxassis boʻlgan shogirdlari yordam bergan. shu sababli ham hanafiy mazhabi jamoaviy mazhab sifatida baholanadi. abu hanifa kunyasi imomi a'zam taxallusi hanafiya (imomi a’zam) mazhabi asoschisi. bunga abu hanifa taxallusi imomi a’zam-buyuk imom-(699-767) asos solgan. u eng yirik huquqshunoslardan biri bo’lib, shariat huquqini tartibga solgan, qiyosni tatbiq etgan, istihson tartib usulini (manbalar asosida chiqarish mumkin bo’lgan xulosa yoki hukmlardan …

3 / 29

hech birining, degan javobidan soʻng, imom sha'biy shunday deydi: «ilm va ulamolar bilan koʻrishib turgin. seni nihoyatda zukko va ilmga tashnaligingni koʻryapman». olim odamning bu gapiga kirib, abu hanifa ilm yoʻlini tanlaydi. abu hanifa umaviylar va abbosiylarning siyosiy kurashlari, hokimiyat bir suloladan boshqasiga oʻtganda davrda yashagan ibn bazzozning rivoyatiga koʻra imom abu hanifa oʻgʻli hammodga shunday degan: «bizlar munozara qilgan vaqtda suhbatdoshimizning haq va toʻgʻri yoʻlgan chiqib ketishidan qoʻrqar edik, lekin sizlar munozara vaqtida raqibingizni haq yoʻldan chiqishini istaysizlar. har kim oʻz suhbatdoshini haq yoʻldan ogʻdirmoqchi boʻlsa, uni kufr tomonga yoʻllaydi, lekin uning oʻzi suhbatdoshidan oldinroq kufr yoʻliga oʻtgan boʻladi». manbalarda imom abu hanifaning sahobalarni koʻrgani aytiladi, shuning uchun u tobeinlardan hisoblanadi. u hammod ibn abu sulaymon, ibrohim naxaiy, sha'biy kabi va boshqa olimlardan sahobalar ali va abdulloh ibn mas'ud, abdulloh ibn abboslarning fiqhini oʻzlashtirdi. ayniqsa, hammod uning eng asosiy ustozi hisoblangan. unga 22 yoshida shogird tushib, u kishidan oʻn …

4 / 29

iy xulosalar chiqara olgan. rivoyatlarning birida ustozi sha'biy bir masalada murojaat qiladi. abu hanifa unga javob beradi. shunda ustozi buni (javobni va unga hujjatni) qaerdan olding deb soʻraganda, abu hanifa oʻzingiz rivoyat qilgan hadisdan oldim deb hadisni aytadi. javobdan soʻng sha'biy: «sizlar tabib sizlar, ey, faqihlar jamoasi, biz (muhaddislar) dorishunosmiz» deydi. abu hanifa fiqhda ham yuqori martabalarga erishgan. quyida imom abu hanifaning juda koʻp hadis bilishini isbotlovchi ba'zi omillarni keltirish mumkin. ulardan: 1. koʻplab olimlar qatori imom abu hanifaga muxolif boʻlganlar ham ittifoqan uning mujtahidligini tan oladilar, ya'ni uning mujtahid olim ekanida ixtilof yoʻq. mujtahid boʻlishning shartlaridan biri ahkomga oid hadislarni yaxshi bilishlikdir; 2. manbalarda aytilishicha, abu hanifa sakson uch mingdan ortiq masalaga javob bergan. hadislarni yaxshi bilmaydigan kishi bunday koʻp masalaga javob berishi mumkin emas; 3. abu hanifa hadis rivoyatiga koʻp toʻxtalmagan. buning sabablaridan birini oʻsha davr olimlari hadislarni yaxshi bilganlaridir. shuning uchun ular ilm majlislarida hadislardan chiqadigan masalalarga …

5 / 29

oʻplab hadislar eshitgani tabiiy. hanafiylar mahalliy zodagon va hukmdorlar qabul qilgan nizom va qonunlar, mahalliy urf-odatlarga tayangan odatiy an’analar hamda mahalliy elatlarning urf-odati asosida kelib chiqqan odat maqomiga keng tayanishlari islomning ko’chmanchilari orasida ham tez tarqalishga olib kelgan. abu hanafiya fiqhning asoschisi va ulug’sifat ilohiyot mutaxassisi bo’lgan. «agar diniy e’tiqod zuhrogacha yiroqlashib ketsa ham, uni imom abu hanifa erga qaytarib keladi», deyishardi. uning «al-fiqh al-akbar» asari boshqa mazhab muxlislari orasida ham mashhur bo’lgan. olimning yozishicha, u huquqiy masalalalrga oid 500 mingdan ortiq misollar yaratgan va diniy ibodat hamda huquq masalalariga oid 64 fatvo nashr etgan. abu hanifa zo’r taqvodor kishi bo’lib, zohidlikda yashagan. imom a’zam haqida mujtahid imom shofi’iy aytganidek, agar imom a’zam biror narsani oltin deb atashni xohlasa, uni isbot etish uchun uning mahorati ham, iste’dodi ham etardi. umuman hanafiya boshqa shariat mazhablariga qaraganda xristian va yahudiylarga nisbatan mo‘tadillik nuqtai nazarida turgan. hanafiya mazhabi qonunlari abu yusuf yoqub (vaf. …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom fiqhiy maktablari"

islom mavzu. islom fiqhiy maktablari reja: mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofyeiylik va hanbaliylik. imom abu hanifa va hanafiylik mazhabi. hanafiylik mazhabi tarihi hanafiylik mo''tadil mazhab. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda, yuragimizda” – t., “o’zbekiston” 1999 mirziyoev sh.m.islom hamkorlik tashkilotitashqi ishlar vazirlar kengashi 43 seesiyasining ochilish marosimidagi nutqi.2016.18.10. dinshunoslik. darslik, mualliflar jamoasi, -t.,”mehnat”, 2004. dinshunoslik asosla...

This file contains 29 pages in PPTX format (384.3 KB). To download "islom fiqhiy maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom fiqhiy maktablari PPTX 29 pages Free download Telegram