kvant biofizika elementlari

PPT 24 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

elementi kvantovoy biofiziki kvant biofizika elementlari dots. radjabova g.g'. r e j a: fotofizika va fotokimyo asoslari. yorug'likning yutilish qonunlari. fluorestsentsiya va fosforestsentsiya. fotoqo'zg'alishda energiya yo'llarining ishlatilishi. energiyaning o'tish mexanizmlari. quyoshning ub nurlanishi tirik organizmlarga hayot boshlanishidan beri boshlab ham ijobiy, ham salbiy ta'sir etib keladi. ub nurlanish teriga har xil fizioterapevtik ya'ni fiziodavolash ta'sirga ega, yana fotosintezda vitamin d ni hosil qilishda, undan tashqari bakteriotsid va kuchaytirish ta'sirga ega. ub nurlar katta miqdorda terining (eritema) qizarishiga yoki terini kuyishiga va saraton shish-lariga olib keladi. tadqiqot ishlarida ub nurlanish orqali aniq bir hujayra strukturasini tanlab olib, hujayra va hujayraichi tuzilmalari membrana lipidlarining oksidlanishiga va mutatsiyaga olib kelish mumkin. fotofizika va fotokimyo asoslari 1704 yilda isaak nyuton yorug'lik nurini zarrachalar oqimi deb faraz qilgan. 1790 yilda xristian gyuygens esa yorug'lik – bu to'lqin deb ta'riflagan. hozirgi kunda aniqlanishicha, bu ikki olim juda ham to'g'ri ta'rif keltirishgan. yorug'lik –bu kvant yoki foton …

2 / 24

egan xulosaga kelamiz. foton energiyasi yorug'lik to'lkin uzunligiga plank nisbati bilan bog'liqligini ifodalaydi: e = h = hc/  bu erda: h –plank doimiysi,  –yorug'lik chastotasi , s- kontsentratsiya,  g'- to'lkin uzunligi . tajribalarda, to'lkin uzunligi –to'lqin soni yoki kayzer, foton energiyasi birligi mollarda o'lchanadi va eynshteyn, deb ataladi. molekulaning (atomning) umumiy energiyasi e (um), elektron energiyasi (eel), tebranma (et) va aylanma (ea) harakat energiyalaridan tashkil topadi: e (umumiy) = eel + et + ea bo'lib, eel >> et >> ea dir. fotokimyoda va fotobiologiyadagidek, elektromagnit spektrining tor- 200 -700 nm sohasi bilan ish ko'riladi. xyok to'lkin uzunligi soxa-larini quyidagicha ifodalashni tavsiya etadi: ub-s - 100 - 280 nm, ub-v - 280 - 315 nm, uf-a - 315 - 400 nm, ko'rinuvchi spektr- 400-780 nm. qisqa to'lqinli nurlanish energiyasi, kimyoviy bog'lar energiyasi-dan katta bo'lib, molekulalarni ionlantiradi va kimyoviy bog'larni uzadi. aynan shu soha bilan radiobiologiya shug'ullanadi. uzun to'lqinli …

3 / 24

ridek joylashgan bo'lib, mavjud molekulalar pastki har bir sathda juft bo'lib joylashadilar. yorug'lik kvantini yutgan elek-tron bo'sh bo'lgan yuqorigi sathga ko'tariladi. fotonni yutgan molekula qo'zg'algan-elektron deb ataladi. yutilgan energiya fotokimyoviy reaktsiyani boshlab yuborishi va fotobiologik jarayonlarni tezlashtirishi mumkin bo'ladi. grotgus qoidasiga ko'ra, fotokimyoviy reaktsiyaga faqat molekula tomonidan yutilgan nurgina sabab bo'ladi. demak, fotokimyoviy jarayonlar asosida yorug'likning yutilishi hodisasi yotadi. intensivligi io-nurning, qalinligi l-ga teng yutuvchi muhitdan o'tishini ko'zdan kechiramiz. mazkur intensivlik, yutuvchi muhitdan chiqqanda, yutilish evaziga kamayib, i-ga teng bo'lib qoladi. oqimning pasayishi faqatgina zarrachalar tomonidan yutilgan sonlar bilan aniqlanadi va molekulalarning o'zaro ta'siriga va oqimning absolyut kattaligiga bog'liq bo'lmaydi. t = i/io (x100%) qiymat yorug'lik o'tkazish koeffitsienti deb ataladi. grotgus (grotthus), teodor fon 20 yanvarya 1785 g. – 26 marta 1822 g yorug'likning yutilish qonunlari buger-lambert qonuni: bir jinsli rangli muhitning o'zgarmas qalin-likka ega har bir yupqa qatlami undan o'tadigan monoxromatik nurning faqat ma'lum bir qisminigina yutadi. 2. ber …

4 / 24

jumlasiga kiradi. ekstinktsiya koeffitsienti monoxromatik nurning tulkin uzun-ligiga bog'liq, ya'ni  () bo'lib, aynan mana shu bog'liqlik yutish spektri deb ataladi. chunki, modda kontsentratsiyasi -c va yutilish qalinligi – l, nur to'lqin uzunligiga bog'liq bo'lmaganligi uchun, d -ning -ga bog'liqligi- d() ham, yutish spektri deb ataladi. fotoqo'zg'alishda energiya yo'llarining ishlatilishi yorug'likning modda tomoni-dan yutilishi molekulyar jarayon bo'lib, mazkur hodisa murakkab biologik struk-turalarga (mitoxondriya, yadro, xujayra va boshqalarga) dahldor emas. yorug'lik mole-kula tomonidan, energiyasi h = hc/ ga teng kvantlar tarzida 10-14 - 10-15 sek. davomida yutilib bo'ladi. yorug'likning molekula tomonidan yutilishi, fizik jarayon bo'lib, ao + h = a* ko'rinishda yoziladi. bu erda a* -molekulaning qo'zg'algan holatini ifoda-laydi. yorug'likning yutilishidan nur energiyasi tebranish va aylanish energiyasi aylanadi bu esa molekulaning elektron konfiguratsiyasining o'zgari-shiga olib keladi. a molekula fotonni yutishidan so'ng, qo'zg'alish energiyasini quyidagi yo'llarning biri orqali sarflanishi mumkin: nurlanishli: a*  a + h nurlanishsiz konversiya: a*  ao + …

5 / 24

ni tushun-tirib beradi. nurlanishli o'tish yo'li bunda qo'zg'algan holat yashash davrini, nurlanish bo'yicha birinchi tartib kinetika atamalari yordamida aniqlash mumkin. agar nurlanish qo'zg'algan holatdan asosiy holatga qaytishning birdan- bir yo'li bo'lsa, u holda bu holatdan chiqish tezlik konstantasiga teskari bo'lgan kattalik qo'zg'algan holatning tabiiy yashash davri deb ataladi. qo'zg'algan s1holatdan asosiy so holatga o'tishda sodir bo'ladigan nurlanish fluorestsentsiya deb ataladi. fluorestsentsiyaning tabiiy yashash davri ko'pchilik organik molekulalar uchun 10-9 -10-6 sek. bilan harakterlanadi. qo'zg'algan t1holatdan asosiy so holatga o'tish bilan kechadigan nurlanish fosforestsentsiya deb ataladi va tabiiy yashash davri 10-3-10 sek. vaqt oralig'ida bo'ladi. fluorestsentsiya spektrining shakli (kashi qoidasi) va kvant chiqishi (vavilov qonuni) qo'zg'atuvchi nur to'lqin uzunligiga bog'liq bo'lmaydi, chunki fluorestsentsiya nurlanishi har doim qo'zg'algan so holatning eng tuban sathidan boshlanadi: q = n / n, bu erda: q – kvant chiqishi, n – chiqariladigan kvantlar soni, n-yutilgan kvantlar soni. stoks qonuniga binoan, fluorestsentsiya maksimumi, molekulaning yutish maksimumiga nisbatan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kvant biofizika elementlari"

elementi kvantovoy biofiziki kvant biofizika elementlari dots. radjabova g.g'. r e j a: fotofizika va fotokimyo asoslari. yorug'likning yutilish qonunlari. fluorestsentsiya va fosforestsentsiya. fotoqo'zg'alishda energiya yo'llarining ishlatilishi. energiyaning o'tish mexanizmlari. quyoshning ub nurlanishi tirik organizmlarga hayot boshlanishidan beri boshlab ham ijobiy, ham salbiy ta'sir etib keladi. ub nurlanish teriga har xil fizioterapevtik ya'ni fiziodavolash ta'sirga ega, yana fotosintezda vitamin d ni hosil qilishda, undan tashqari bakteriotsid va kuchaytirish ta'sirga ega. ub nurlar katta miqdorda terining (eritema) qizarishiga yoki terini kuyishiga va saraton shish-lariga olib keladi. tadqiqot ishlarida ub nurlanish orqali aniq bir hujayra strukturasini tanlab olib, hujayra va huj...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPT (1,0 МБ). Чтобы скачать "kvant biofizika elementlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kvant biofizika elementlari PPT 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram