nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalar

PPTX 25 sahifa 3,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 25
maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. nafas stimulyatorlari 2. yo’talga qarshi vositalar 3. balg’am ko’chiruvchi vositalar 4. bronxolitik vositalar 5. o’tkir nafas yetishmovchiligini davolashda qo’llaniladigan vositalar 6. surfaktant hosil bo’lishini oshiruvchi vositalar maqsad: nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. nafas a’zolariga ta’sir etuvchi moddalar 6 guruhga bo'linadi: i. surfaktant hosil bo'lishini oshiruvchi moddalar. ii. nafas analeptiklari. iii. yo'talga qarshi moddalar. iv. balg'am ko'chiruvchi moddalar. v. bronxolitiklar. vi. o'pka shishida qo'llaniladigan moddalar. i.surfaktant hosil bo'lishini oshiruvchi moddalar. glyukokortikoidlar, etimizol, bromgeksin va eufillin hisoblanadi. surfaktant o'pka alveolalarini rostlaydigan modda fosfolipidlardan iborat. surfaktant homiladorlikning 20-24 haftasidan boshlab, homila alveotsitlarining ii turidan hosil bo'ladi. ma’lumki, homila tug'ilishi bilan birinchi nafas olishda surfaktant tufayli alveolalar rostlanib, to'g'rilanib, nafas olishga hozirlanadi. agar surfaktant miqdori kamaysa, bu holat bola …
2 / 25
an chaqaloqqa qo'llash mumkin. bromgeksin surfaktant hosil bo'lishini oshiradi, bo‘lajak onaga tug‘ish jarayonidan oldin qo'llanadi. ii. nafas analeptiklari. nafas analeptiklari nafasni yengillashtiradi, tezlashtiradi va chuqurlashtiradi, o'pkada havo almashinuvini yaxshilaydi. nafas analeptiklari nafas markazi qo'zg'aluvchanligi kamayib ketganda, narkotik, uxlatuvchi, analgetik moddalar, uglerod (l)-oksididan yengil zaharlanganda, narkozdan keyin o'pkada havo aylanishini oshirish uchun, chaqaloqlar asfiksiya bilan tug'ilganda, bolalardagi kollaptoid holatlarda qo'llaniladi. ta’sir mexanizmiga qarab ular uch guruhga bo'linadi: 1.bevosita nafas markaziga ta’sir etuvchi moddalar. 2. reflektor ta’sir etuvchi moddalar. 3. aralash ta’sir mexanizmga ega moddalar. bevosita nafas markaziga ta’sir etadigan moddalar: kofein, bemegrid, etimizol markaziy nerv sistemasida neyronlararo impulslar o‘tkazuvchanligini oshiradi, markaziy nerv sistemasining hamma bo'limlariga (miya po'stlog'i, uzunchoq miya, orqa miya) qo'zg'atuvchi ta’sir ko'rsatadi. bu moddalar uzunchoq miyada joylashgan nafas markazining nerv impulslariga, gumoral qo'zg'atuvchi moddalarga, uglekislotaga sezuvchanligini oshiradi. bemegrid kam zaharli, kuchli analeptik hisoblanadi, u enteral hamda parenteral yo'l bilan yuboriladi. reflektor ta’sir ko'rsatuvchi analeptiklar: lobelin va sititon karotid sinusda …
3 / 25
eflektor yo‘l bilan oshiradi. kamfora yuborilgan joyida (mushaklar orasiga, ko'krak yuzasiga kamfora moyi, kamfora spirti surtilganda) teri retseptorlarini qo'zg'atadi, reflektor yo‘l bilan impulslar nafas markaziga o'tadi va uni qo'zg'atadi. sulfokamfokain kamforaning suvda eriydigan tori bo'lib, yog'da eriydigan kamforaga nisbatan ta’siri tezroq boshlanadi, mushaklar orasiga, teri ostiga hamda venaga yuboriladi. iii. yo‘talga qarshi moddalar. moddalar ta’sir mexanizmiga ko'ra 2 guruhga bo'linadi: yo'tal qoldiruvchi narkotik turdagi moddalar va yo'tal qoldiruvchi narkotik bo'lmagan moddalar. yo'tal qoldiruvchi narkotik turdagi moddalar: kodein, etilmorfin (dionin)dir. ular afyundan olinadi, uzunchoq miyada joylashgan yo'tal refleksining markaziy qismiga tinchlantiruvchi ta’sir ko'rsatadi. moddalar ko'pincha mikroorganizmlar bilan bog'liq bo'lmagan kasallik holatlarida, holdan toydiradigan quruq yo'talni qoldirish uchun qo'llanadi. markaziy nerv sistemasiga ta’sir qilishi tufayli ular yo'talga qarshi narkotik turdagi moddalar deb ataladi. uzoq vaqt mobaynida qo'llanilganda kodein hamda dioninga tobelik paydo bo'ladi, shuning uchun bu moddalarni yosh bolalarga (2 yoshgacha) qo'llash man etiladi. yo'tal qoldiruvchi narkotik bo'lmagan moddalar: libeksin, glautsin, tusuprek. …
4 / 25
an osonroq o'tadi. bu moddalar bronxlarning kipriksimon epiteliysi tebranuvchanligini kuchaytirib, bronxlar peristaltikasini oshiradi. shu bilan birga suyultirilgan balg'am joylarda yallig'langan bronxlar shilliq qavatini o'rab olish, ya’ni yallig'lanish jarayonini kamaytirish xususiyatiga ega. ta’sir mexanizmiga ko'ra balg'am ko’chiruvchi moddalar 3 guruhga bo'linadi: 1. reflektor ta’sir ko‘rsatuvchi moddalar. 2. bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi moddalar. 3. mukolitik moddalar. reflektor ta’sir ko'rsatuvchi moddalar qatoriga o'simliklar: ipekakuana ildizi, terpopsis o‘ti, gulxayri ildizi (ularning damlamasi va ekstrakti qo'llaniladi) mukaltin, ko'krak eliksiri kiritiladi. bu moddalar ichilganda oshqozon va o'n ikki barmoqli ichak shilliq qavatini qo'zg'atib, impulslarning reflektor afferent yo'l bilan markazga, u yerdan efferent impulslarning bronx va bronxial bezlarga o'tishiga ta’sir ko‘rsatadi. natijada bronxlar sekretsiyasi, peristaltikasi hamda epiteliy kiprikchalarining tebranuvchanligi oshadi: moddalar karotid yoyida joylashgan retseptorlar orqali ham reflektor ta’sir ko'rsatishi mumkin. bevosita ta’sir etuvchi moddalar: kaliy yodid, natriy yodid, natriy bikarbonat, o'simliklardan olingan — arpabodiyon, novshadil — arpabodiyon tomchilaridir. ular qonga so‘rilgandan keyin bevosita bronx shilliq qavatiga, ularning …
5 / 25
ik, miotrop va boshqa moddalar, bronxial astma xurujini bartaraf qilish va xurujning oldini olish uchun qo'llaniladi. m - xolinolitiklardan bronxolitik sifatida atropin sulfat, platifillin, metatsin qo'llanishi mumkin. bular bronxial mushak va bezlarda joylashgan m - xolinoretseptorlarni falajlab, ularni bo'shashtirib kengaytiradi, sekret ajralishini kamaytiradi, astma xurujini bartaraf qiladi, moddalar bevosita qisqargan bronx mushaklariga spazmolitik ta’sir ko'rsatadi. atropin sulfat bronxial astma xuruji vaqtida, platiflllin, metatsin asosan astma xurujining oldini olish uchun qo'llanadi. betta - adrenomimetik izadrin bronxlardagi b-adrenoretseptorlarni qo'zg'atib, ularni kengaytiradi. ingaiyatsiya qilinadi yoki til ostiga tabletkalarda qo'yilib, bronxial astma xurujida qo'llanadi. izadrin yurakdagi betta —adrenoretseptorlarni qo'zg'atib, uning kislorodga bo'lgan ehtiyojini oshadi,yurakda ekstrasistoliya bo'lsa, fibrillyatsiyaga o'tishi, og'iz qurishi, qo'llar qaltirashi mumkin. shuning uchun bronxolitik sifatida tanlab asosan bronxlardagi betta – adrenoretseptorlarni qo'zg'atuvchi alupent (astmopent), salbutamol (astmatol) ko'proq qo'llanadi. ular asosan ayerozol sifatida bronxial astma xurujida hamda tabletkalarda xurujning oldini olish uchun qo'llanadi. miotrop moddalardan, bronxolitik sifatida eufillin qo'llanadi. eufillin fosfodiesteraza fermentini faolligini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 25 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalar" haqida

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. nafas stimulyatorlari 2. yo’talga qarshi vositalar 3. balg’am ko’chiruvchi vositalar 4. bronxolitik vositalar 5. o’tkir nafas yetishmovchiligini davolashda qo’llaniladigan vositalar 6. surfaktant hosil bo’lishini oshiruvchi vositalar maqsad: nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. nafas a’zolariga ta’sir etuvchi moddalar 6 guruhga bo'linadi: i. surfaktant hosil bo'lishini oshiruvchi moddalar. ii. nafas analeptiklari. iii. yo'talga qarshi moddalar. iv. balg'am ko'chiruvchi moddalar. v. bro...

Bu fayl PPTX formatida 25 sahifadan iborat (3,2 MB). "nafas tizimi faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nafas tizimi faoliyatiga ta’sir… PPTX 25 sahifa Bepul yuklash Telegram