me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar

PPTX 26 стр. 2,5 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. me’da bezi faoliyati buzilganda qo’llaniladigan vositalar 2. antatsid vositalar 3. gastroprotektorlar 4. qustiruvchi va qusishga qarshi vositalar 5. gepatoprotektorlar: xolekinetik va xoleretik vositalar 6. surgi vositalar maqsad: me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. me’da-ichak kasalliklarini davolash uchun quyidagi dori moddalari qo'llanadi: 1. ishtahaga ta’sir etuvchi moddalar. 2. oshqozon bezlarining faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar. 3. oshqozon-ichak harakatiga ta’sir etuvchi moddalar. ishtahaga ta’sir etuvchi moddalar. ishtaha limbik sistema hamda miya po'stlog'ining faoliyati bilan bog'liq, ishtahani gipotalamusda joylashgan ochlik va to'qlik markazlari nazorat qiladi. ishtahaga ta’sir etuvchi moddalar 2 guruhga — ishtahani oshiradigan va kamaytiradigan moddalarga bo'linadi. ishtahani oshiradigan moddalarga achchiq moddalar, shuvoq, gulqoqi ildizi kiradi. achchiq moddalar og'iz bo'shlig'idagi ta’m retseptorlarini ta’sirlab, reflektor yo'l bilan gipotalamusdagi ochlik markazini qo'zg'atadi va …

2 / 26

g ishtahasini kamaytirish uchun qo'llanadi. semizlik— kasallik hisoblanadi, bu holatda organizmda moddalar almashinuvi o'zgaradi, turli kasalliklarga osongina chalinish mumkin, gipertoniya kasalligi, qandli diabet, o'sma xastaliklari va boshqalar og'irroq o'tadi. fenfluramin serotoninning ajralishiga ta’sir ko'rsatib, to'qimalarda uning almashinuvini oshiradi, qayta so'rilishini kamaytiradi. serotonin esa to'qlik markazini qo'zg'atib, ishtahani kamaytiradi. miyada serotoninning umumiy hajmi kamayadi, shuning uchun ham fenfluramin markaziy nerv sistemasini tinchlantiradi. fenfluramin moddalar almashinuviga ham bevosita ta’sir ko'rsatib, glyukozaning to'qimalarda o'zlashtirilishini yaxshilaydi, yog'larni to'plangan joyidan chiqaradi, triglitseridlarning hosil bo'lishini va ularning ichakdan so'rilishini kamaytiradi. fenfluraminning salbiy ta’sirlari: uyquchanlik, depressiya holati, eyforiya, moddaga tobelik paydo bo'lishi. oshqozon bezlari faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalarga oshqozon bezlari faoliyatini sinash uchun, ulaming faoliyati kamayib yoki oshib ketganda qo'llaniladigan hamda me’da shirasini bartaraf qiladigan moddalar kiradi. tashxis qo'yishda qo'llaniladigan moddalar: gistamin, gastrin. gistamin oshqozon bezlaridagi h2 - retseptorlarini qo'zg'atib, oshqozon shirasini oshiradi. agar oshqozon bezlarida asliga qaytmas o'zgarishlar paydo bo'lsa (o'smalar), h2 - retseptorlari jarohatlanganligidan dalolat …

3 / 26

shira ajralishini oshiradi. shuning uchun oshqozon bezlarining faoliyatini sinash uchun ko'proq gastrin qo'llanadi. gipoatsid holatlarda o‘rinbosar moddalar: tabiiy hamda sun’iy oshqozon shirasi, pepsin, xlorid kislota. ular organizmda yetishmagan moddalar o‘rnini bosib, oshqozon faoliyatini oshiradi. oshqozon shirasida oshqozon bezlari ishlab chiqaradigan hamma fermentlar mavjud. pepsin fermenti peptidlarni parchalaydi, bu moddaning faolligi oshqozon muhiti 1,5-4,0 bo'lganda ko'rinadi, shuning uchun gipoatsid holatlarda uni suyultirilgan xlorid kislota bilan qo'llash lozim bo'ladi. xlorid kislota oshqozon bezlarining faoliyatini oshiradi, temir moddalarini ichakda so'rilish uchun tayyorlaydi, mikroorganizmlarga qarshi ta ’sir etadi, oshqozonda achish jarayonlarini yo'qotadi, oshqozon osti bezi faoliyatini reflektor yo'l bilan oshiradi. oshqozon bezlarining sekretsiyasini kamaytirish uchun m - xolinoblokatorlar, ganglioblokatorlar, faqat oshqozonda joylashgan m- xolinoretseptorlarni tanlab, falajlovchi hamda h2 gistamin retseptorlarni falajlovchi moddalar qo'llanadi. ular giperatsid holatlarda hamda oshqozon yarasini davolashda qo'llaniladi. m - xolinoblokatorlar — atropin sulfat, metatsin, platifillin oshqozon bezlaridagi m-xolinoretseptorlarni falajlab, vagus nervining oxirida ajralib chiqadigan mediator — atsetilxolinni bartaraf qiladi. h2- …

4 / 26

tidinga o'xshaydi,h2 gistaminoretseptorlarni falajlaydi, oshqozon sekretsiyasini kuchli ingibitori hisoblanadi. modda oshqozon parietal hujayralarining sekretor membranalari na - k-atf - azasini ingibirlab, «proton so’rg’ich» faoliyatini falajlaydi, vodorod ionlari oshqozonning ichiga o'tolmaydi, shu tufayli hci kislotaning hosil bo'lishi kamayadi. omeprazol lipofil modda bo'lgani uchun oshqozon-ichak shillig'ining parietal hujayralariga oson o'tib, sitoprotektor ta’sir ko'rsatadi, shu a’zolar shilliqlarining himoyachisi hisoblanadi. modda oshqozon 12 barmoqli ichak yarasining hamma bosqichida shifobaxsh ta’sir ko'rsatadi. antatsid yoki ortiqcha kislotalikni neytrallaydigan moddalar: natriy bikarbonat (nahco3,), magniy oksid (mgo), aluminiy gidrooksid al (oh)3, almagel oshqozon shirasidagi hcl bilan kimyoviy jarayonga kirib, uni bartaraf qiladi, ular bir-biridan ta’sirining boshlanishi, ichakdan so'rilishi, rezorbtiv ta’sir hamda kimyoviy jarayonda co2,ni hosil qilishi bilan farq qiladi. almagel-kompleks modda, alyuminiy gidrooksid, magniy (i)-oksid, sorbitoldan iborat, moddaning antatsid, adsorbent hamda safro haydash xususiyati bor. sukralfat alyuminiy tuzlaridan bo'lib, antatsid adsorbsiyalovchi, o'rab oluvchi ta’sir ko'rsatadi. hci ni neytrallaydi, pepsinning ajralishini kamaytiradi, oshqozon shillig'ida himoya qiluvchi parda hosil qilib, …

5 / 26

okislotalardan iborat. panzinorm ikkita qobiqli tabletka bo'lib, oshqozonda birinchi — tashqi qobig'idan aminokislotalar, oshqozon shillig'i, ichakda esa kollagen moddalar — safro, pankreatin ajraladi. festal esa oshqozon osti bezidan hamda safrodan tayyorlanadi. keltirilgan moddalar surunkali pankreatit, gastrit, enterokolitlarda o'rinbosar sifatida qo'llanadi. bu dorilar hazmi og'ir ovqatni ko'proq iste’mol qilinganda, qariyalarda ovqat hazmi qiyin bo'lib qolgan hollarda ham qo'llaniladi. 0‘tkir pankreatitlarda oshqozon osti bezi faoliyatini, fermentlar faolligini kamaytirish uchun kontrikal, trasilol moddalari qo'llanadi. odatda oshqozon osti bezidan tripsinogen ajralib, o‘n ikki barmoqli ichakning enterokinaza fermenti tufayli faol tripsinga aylanadi. o'tkir pankreatitda shu jarayon, ya’ni tripsinogenning tripsinga aylanishi oshqozon bezi ostida o'tadi. tripsin esa boshqa fermentlar faoliyatini oshiradi, shu tufayli oshqozon osti bezi jarohatlanib, o ‘z-o‘zini iste’mol qilishi ham mumkin. kontrikal, trasilol proteolitik fermentlami— tripsin, kallikreninni ingibitsiya qiladi. oshqozon-ichak harakatiga ta’sir etuvchi moddalar: qustiruvchi va qusishga qarshi, ichak harakatiga ta’sir etuvchi moddalardan iborat. qustiruvchi moddalar ta’sir mexanizmiga ko'ra 2 turga bo'linadi: 1. qusish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar"

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. me’da bezi faoliyati buzilganda qo’llaniladigan vositalar 2. antatsid vositalar 3. gastroprotektorlar 4. qustiruvchi va qusishga qarshi vositalar 5. gepatoprotektorlar: xolekinetik va xoleretik vositalar 6. surgi vositalar maqsad: me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. me’da-ichak kasalliklarini davolash uchun quyidagi dori moddalari qo'llanadi: 1. ishtahaga ta’sir etuvchi moddalar. 2. oshqozon bezlarining faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar. 3. oshqozon-ichak harakatiga ta’sir etuvchi modda...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (2,5 МБ). Чтобы скачать "me’da-ichak faoliyatiga ta’sir etuvchi moddalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: me’da-ichak faoliyatiga ta’sir … PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram