kimyoviy kinetika

DOC 189.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705221249.doc kimyoviy kinetika reja: 1. kimyoviy reaksiya tezligiga ta’sir etuvchi omillar 2. konsentratsiyaning reaksiya tezligiga ta’siri 3. kimyoviy reaksiya tezligiga temperatura ta’siri 4. katalizator 5. qaytar va qaytmas kimyoviy reaksiyalar 6. kimyoviy muvozanat kimyoviy reaksiya tezligi, kimyoviy muvozanat va ularga ta’sir etuvchi omillarlarni oʻrganuvchi fan kimyoviy kinetika deb ataladi. kimyoviy kinetikani oʻrganish kimyo sanoati yoʻnalishlarida ham tibbiyot sohasi yoʻnalishlarida ham muhim oʻrin tutadi. ushbu yoʻnalishlarda shu kungacha koʻplab izlanishlar olib borlmoqda. bunda olingan natijalar yordamida tezlik -vaqt, tezlik- konsentratsiya, tezlik- substrat tabiati va reagent, tezlik- harorat, ph, ion kuchi kabi kattaliklarning bogʻliqligi va mutanosib holatlari haqida ma’lumotlar toʻplanib jarayonlarni jadallashtirish imkoniyatlari kengaytirib boriladi. shu bilan bir qatorda kimyoviy, biokimyoviy reaksiyalar tartibi, molekulyarligi va bosqichlarini bilgan holda jarayonlarning borish mexanizmi oʻrganiladi hamda zarur natijaga yo’naltiriladi. tirik organizmda kechadigan biokimyoviy reaksiyalar kinetikasi asosini kimyoviy kinetika tashkil etadi. ma’lum boʻlishicha bitta hujayrada o’n mingdan ortiq kimyoviy reaksiyalar kechadi. bu reaksiyalar parallel, tutashgan, zanjir, …

i omillar kimyoviy reaksiyaning tezligiga bir qancha omillar ta’sir etadi. moddalarning tabiati: ta’sirlashuvchi moddalarning tabiati bir-biridan qanchalik farq qilsa, reaksiya shunchalik tez sodir boʻladi. masalan: kislota asos bilan kuchli kislota kuchsiz kislotaga nisbatan tezroq reaksiyaga kirishadi. konsentratsiya: gazlarda va suyuq eritmalarda erigan yoki tarqalgan moddalar butun hajm boʻylab reaksiyaga kirishida konsentratsiya qanchalik yuqori boʻlsa, reaksiyaning tezligi ham shunchalik katta boʻladi. chunki, zarrachalarning toʻqnashish ehtimoli shunchalik yuqori boʻladi. qattiq moddalarda reaksiyada toʻqnahsuvchi yuzaga bogʻliq: yuza qanchalik katta boʻlsa, koʻproq zarrachalar bir-biri bilan toʻqnashadi va reaksiya shunchalik tez sodir boʻladi. bir necha fazadan iborat sistema geterogen sistema deb ataladi. ularda sodir boʻladigan reaksiyalar geterogen reaksiyalar deyiladi. geterogen reaksiyaning tezligi deganda, vaqt birligi ichida fazalar chegarasidagi sirt birligida reaksiyaga kirishuvchi yoki reaksiya natijasida hosil boʻluvchi moddalar miqdori oʻzgarishini tushunamiz: bu yerda: s - fazalar chegara sirtining kattaligi, δn - sistemada modda mol sonlarining oʻzgarishi, vget - geterogen reaksiya tezligi. tenglamadan koʻrinadiki, sistemada reaksiya …

yaning reaksiya tezligiga ta’siri kimyoviy reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishadigan moddalar konsentratsiyalari koʻpaytmasiga toʻgʻri proporsional. bu xulosa massalar ta’siri qonuni deyiladi. gomogen kimyoviy reaksiyalar tezligi bilan reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasi oʻrtasidagi bogʻlanish massalar ta’siri qonuni bilan ifodalanadi. bu qonunni 1867 yilda norvegiyalik olimlar gulberg va vaagelar tomonidan yaratilgan. masalan, a modda b modda bilan oʻzaro reaksiyaga kirishib, bir xil fazada c moddani hosil qilsa: aa + bb = cc. ushbu reaksiya uchun massalar ta’siri qonunining matematik ifodasi quyidagichadir: bu formulada, v - reaksiya tezligi, [a], [b] - a va b moddalarning molyar konsentratsiyalari, a,b - moddalarning koeffisiyenti, k - tezlik konstantasi (proporsionallik koeffitsiyenti). kimyoviy reaksiyaning tezlik konstantasi reaksiyaga kirishayotgan moddalar konsentratsiyasiga bogʻliq emas, aksincha reaksiyaga kirishayotgan moddalarning tabiatiga va reaksiyaning borish sharoiti temperatura, bosim, katalizatorga bogʻliq. geterogen sistemada kimyoviy reaksiyalarning tezligiga qattiq moddalarning umumiy konsentratsiyasi ta’sir etmaydi, chunki, geterogen sistemada gaz va qattiq modda molekulalarining toʻqnashuvi faqat fazalar chegarasidagina sodir boʻladi. …

orasida sodir boʻladi. ular sistemadagi molekulalarning oʻrtacha energiyasidan yuqoriroq energiyaga ega boʻladi va natijada temperaturaning ortishi reaksiyaning tezligining ortishiga sabab boʻladi. bu bogʻliqlik vant-goff qonuni bilan tushuntiriladi: temperatura har 10°c ga ortganda reaksiya tezligi 2-4 marta, oʻrtacha 3 marta ortadi. bu qonuning matematik ifodasi quyidagicha: t1, t2 - boshlangʻich va oxirgi temperatura (ºc); ᵧ -temperatura koeffitsiynti; ѵt1 va ѵt2 - t1, t2 temperaturadagi tezliklar; reaksiya tezligining temperature oʻzgarishi bilan oʻzgarishini s.arrenius yaratgan faollanish nazariyasi asosida tushuntirish mumkin. temperaturaning koʻtarilishi reaksiya tezligining ortishiga olib keladi, bu esa reaksiya tezligi konstantasining ortishiga bog`liq. oʻz navbatida reaksiya tezligi konstantasi faollanish energiyasiga bogʻliq. molekulalar kimyoviy ta’sirlanishga uchrashi uchun oʻrtacha energiyadan koʻproq kinetik energiyaga ega boʻlishi kerak. bu energiya faollanish energiyasi deyiladi. bunday energiyaga ega boʻlgan molekulalar faol molekulalar hisoblanadi. kimyoviy reaksiyalar vaqtida har doim energiya toʻsigʻi yengiladi, uning choʻqqisida reaksiyaning oraliq mahsuloti faollangan kompleks hosil boʻladi. faollanish energiyasi -reaksiyaga kirishayotgan moddalarni faol kompleksdan ajratib …

rishi jarayoniga - kataliz deyiladi. kataliz tushunchasini fanga y.berselius olib kirgan. reaksiyaning tezligi faqat zarrachalarning toʻqnashish tezligiga bogʻliq emas, balki ularning faollanish (aktivlanish) energiyasiga ham bogʻliq. reaksiya sodir boʻlishi uchun yetarli boʻladigan eng kam energiya miqdori - faollanish energiyasi deyiladi. faollanish energiyasi qancha kichik boʻlsa, reaksiya shuncha tez sodir boʻladi. reaksiya uchun 40 kj/mol energiya sarflansa reaksiya juda tez sodir boʻladi. 40-120 kj/mol o'rtacha tez, undan katta boʻlganda sekin sodir boʻladi. ionlarning faollanish energiyasi juda kichik boʻlganligi uchun ion almashinish reaksiyalari tezligi juda katta boʻladi. katalizatorning ta’sir mohiyati sistemaning faollanish energiyasini kamaytiradi ya’ni katalizator dastlabki moddalar bilan ta’sirlashib aktiv oraliq kompleks hosil qiladi. reaksiya tezligini oʻzgartirib, oʻzi kimyoviy jihatdan oʻzgarmaydigan moddalar katalizatorlar deyiladi. ularning xususiyatli tomoni shundaki, ular reaksiya davomida sarf boʻlmaydi va shuning uchun oxirgi mahsulot tarkibiga kirmaydi. ularning ikkinchi, ajralib turadigan oʻziga xosligi kimyoviy muvozanatga ta’sir etmasligidir. katalizatorlar ishtirokida boradigan reaksiyalar katalitik reaksiyalar deyiladi. katalitik reaksiyalarni oʻrganuvchi ta’limot …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy kinetika"

1705221249.doc kimyoviy kinetika reja: 1. kimyoviy reaksiya tezligiga ta’sir etuvchi omillar 2. konsentratsiyaning reaksiya tezligiga ta’siri 3. kimyoviy reaksiya tezligiga temperatura ta’siri 4. katalizator 5. qaytar va qaytmas kimyoviy reaksiyalar 6. kimyoviy muvozanat kimyoviy reaksiya tezligi, kimyoviy muvozanat va ularga ta’sir etuvchi omillarlarni oʻrganuvchi fan kimyoviy kinetika deb ataladi. kimyoviy kinetikani oʻrganish kimyo sanoati yoʻnalishlarida ham tibbiyot sohasi yoʻnalishlarida ham muhim oʻrin tutadi. ushbu yoʻnalishlarda shu kungacha koʻplab izlanishlar olib borlmoqda. bunda olingan natijalar yordamida tezlik -vaqt, tezlik- konsentratsiya, tezlik- substrat tabiati va reagent, tezlik- harorat, ph, ion kuchi kabi kattaliklarning bogʻliqligi va mutanosib holatlari haqida ma’l...

DOC format, 189.5 KB. To download "kimyoviy kinetika", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy kinetika DOC Free download Telegram