kimyoviy kinetika va kimyoviy muvozanat

PPTX 24 pages 1.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint kimyoviy kinetika va kimyoviy muvozanat 1.kimyoviy kinetikaning asosiy tushunchalari. 2.reaksiya tezligiga ta’sir etuvchi omillar. 3.kimyoviy reaksiyalarning tezlik konstantalari. 4.kimyoviy muvozanat doimiysi. 5.le-shatel’ye prinsipi. 6.kimyoviy muvozanatni siljitish shartlari. kimyoviy kinetika kimyoviy reaksiyalar tezligini o‘rganuvchi fan qismi bo‘lib, turli reaksiyalar uchun turlicha bo‘ladi. masalan, portlash jarayonlari sekundning o‘n mingdan bir ulushlarida borsa, ba’zi reaksiyalar soatlar va kunlar davomida sodir bo‘ladi. kimyoviy reaksiyalar kinetikasini o‘rganish ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. sanoatda mahsulot olish uchun o‘tkaziladigan reaksiyaning qanday tezlikda borishi uning iqtisodiy samarasi bilan o‘lchanadi. xix asr oxirlarigacha reaksiyalarning klassifikasiyasi, shu bilan bir qatorda faqat oddiy reaksiyalarinigina boshqaradigan tenglamalari bilan shug‘ullanishgan, fizik-kimiyoning bu qismi formal kinetika deb yuritiladi. barcha reaksiyalar gomogen va geterogen reaksiyalarga bo‘linadi. yuqorida reaksiyalar turli tezlik bilan boradi, deb aytgandik.tez boruvchi reaksiyalarga elektrolitlar orasida bo‘ladigan reaksiyalar kiradi. misol tariqasida vaso4 cho‘kmasi hosil bo‘lish reaksiyasini ko‘rish mumkin: bacl2+na2so4=↓baso4+ 2nacl ba’zi reaksiyalar esa, masalan, yer qa’rida boruvchi reaksiyalar minglab yillar …

2 / 24

t2 vaqtda esa c2 kattalikka teng bo‘lsa, t=t1-t2 vaqt birligida modda konsentrasiyasining o‘zgarishi c =c2-c1 bo‘ladi, bunda reaksiyaning o‘rtacha tezligi quyidagicha topiladi: v = c2 - c1 / t1 - t2 = bir mol modda tarkibidagi barcha molekulalarni “aktiv” holatga keltirish uchun zarur bo‘lgan energiyaga aktivlanish energiyasi (eaktiv.) deyiladi. u kkal /mol, kj/mol bilan ifodalanadi. 5.2 kimyoviy reaksiyalarga ta’sir etuvchi omillar 1.reaksiya tezligiga konsentratsiyaning ta’siri. konsentratsiya-bu hajm birligidagi moddaning miqdori. reaksiya tezligining reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasiga bog‘liqligini o‘rganish massalar ta’siri qonunining kashf etilishiga (1867) sabab bo‘ldi. bu qonun guldberg va vaage tomonidan kashf etilgan bo‘lib quyidagicha ifodalanadi: o‘zgarmas haroratda kimyoviy reaksiyalarning tezligi reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentrasiyalarining ko‘paytmasiga to‘g‘ri proporsionaldir. agar reaksiya tenglamasida stexiometrik koeffitsientlar bo‘lsa, ular hisobga olinadi va daraja ko‘rsatgichida yoziladi: umumiy ko‘rinishda yozilgan quyidagi reaksiya tenglamasi uchun aa + bb = cc + dd massalar ta’siri qonuniga asosan reaksiya tezligi quyidagicha bo’ladi:v = kcaa +cbb yoki v = …

3 / 24

irishadi. shunga ko‘ra, qattiq modda yuzasining katta yoki kichikligi tezlikka ta’sir etuvchi omillardan biri bo‘lib hisoblanadi. massalar ta’siri qonunini quyidagi geterogen tizimdagi reaksiya uchun qo‘llaylik: cuo(q)+h2(g)=h2o(g)+cu(q) v=k.ph2 yuqoridagi tenglamadan ko‘rinib turibdiki, bu reaksiya tezligining ifodasiga qattiq moddalar kirmaydi, chunki, ularning konsetrasiyasi o‘zgarmasdir, ya’ni bu reaksiyaning tezligi faqat vodorodning konsentrasiyasiga bog‘liq bo‘ladi. 5.4 kimyoviy reaksiyalarning tezlik konstantalari harorat o‘zgarganda reaksiya tezligining o‘zgarishiga sabab, uning tezlik konstantasi “k” ning o‘zgarishidir. masalan, 0oc da reaksiyaning tezlik konstantasi 1 ga teng bo‘lsa, 10oc da 2 ga teng bo‘ladi, 20oc da 4 ga, 30oc da 8 ga, 40oc da 16 ga, 50oc da 72ga, 60oc da 64 ga, 70oc da 128ga, 80oc da 256 ga, 90ocda 512 ga, 100oc da esa 1024 ga teng bo‘ladi. reaksiya tezligining haroratga bog‘liqligini vant-goff aniqladi va quyidagi qoidani yaratdi: “harorat har 10 gradusga ko‘tarilganda reaksiyalar tezligi 2-4 marta o‘zgaradi” faraz qilaylik, biror reaksiyaning tezligi har 10oc da 8 marta …

4 / 24

iyaning tezligi aktivlanish energiyasiga teskari proposionaldir. bu nazariyaga asosan reaksiyaning tezligi, ikki xil xarakterlanadi: 1.aktiv molekulalar sonini oshirish uchun harorat ko‘tariladi.2.aktivlanish energiyasini kamaytirish yo‘li bilan reaksiya tezligi o‘zgartiriladi. reaksiya tezligini o‘zgartirib, reaksiya mahsulotlari tarkibiga kirmaydigan moddalar katalizatorlar deyiladi. reaksiya tezligining katalizator ta’sirida o‘zgarishi kataliz hodisasi deyiladi. kataliz ikki xil: gomogen va geterogen katalizga bo‘linadi. agar katalizator hamda reaksiyaga kirishuvchi moddalar bir fazada bo‘lsa, bu gomogen kataliz deyiladi. geterogen katalizda reaksiyaga kirishuvchi moddalar va katalizator har xil fazada bo‘ladi. geterogen katalizda katalizator ko‘pincha qattiq modda bo‘ladi. geterogen katalizga vodorod va kislorodning pt katalizatori orqali oksidlanishi misol bo‘la oladi: o2 +2 h2 =2 h2o 5.4. kimyoviy muvozanat doimiysi gomogen tizim bir fazada, geterogen tizim esa ikki yoki undan ortiq fazalardan tuzilgan bo‘ladi. kimyoviy reaksiyalarning ko‘pi oxirigacha boradi. masalan, bertole tuzi qizdirilganda kaliy xlorid tuziga va kislorodga parchalanadi:2kclo3=2kcl + 3o2 lekin shu sharoitda kaliy xlorid tuz bilan kislorod birikib, qaytadan bertole tuzini hosil …

5 / 24

rok etayotgan moddalarning muvozanat holatdagi konsentrasiyalari esa muvozanat konsentrasiyalari deyiladi. yuqorida qayd qlinganidek kimyoviy muvozanat vaqtida v1 =v2, ya’ni k1. [a]a .[b]b=k2 .[s]s .[d]dbo‘ladi. km =(ss∗dd)/(aa∗bb) le-shatele prinsipi quyidagicha ta’riflanadi: kimyoviy muvozanat holatidagi tizimga tashqaridan ta’sir etilib, uning biror sharoiti o‘zgartirilsa, tizimda o‘sha tashqi ta’sirni kamaytirishga intiladigan jarayon kuchayadi. kimyoviy muvozanatga konsentrasiya, harorat va bosim ta’sirini le-shatelye prinsipi asosida ko‘rib chiqamiz. 5.5. kimyoviy muvozanatni siljitish shartlari kimyoviy muvozanat holatiga haroratning ta’siri 2so3 2so2 +o2 reaksiya ekzotermik bo‘lganligi uchun le-shatelye prinsipiga ko‘ra, temperatura oshirilganda o2 ajraladi, ya’ni muvozanat o‘ngdan chapga quyidagi yo‘nalishda siljiydi: 2so3 2so2 +o2 aksincha, harorat pasaytirilganda so2 bilan o2 birikib so3 hosil qiladi, ya’ni muvozanat 2so2+o2 so3 reaksiya tomonga siljiydi.ammiakning parchalanichi 2nh3 n2+3h2 endotermik reaksiya bo‘lib, issiqlik yutilishi bilan boradi. le-shatelye prinsipiga ko‘ra, harorat oshishi dissotsialangan nh3 molekulasi issiqlik yutishiga qarshilik qiladi. kimyoviy muvozanatga konsentratsiyaning ta’siri. kimyoviy muvozanat holatidagi tizimda moddalardan birining konsentrasiyasi oshirilsa, tizimda shunday reaksiya kuchayadiki, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy kinetika va kimyoviy muvozanat"

prezentatsiya powerpoint kimyoviy kinetika va kimyoviy muvozanat 1.kimyoviy kinetikaning asosiy tushunchalari. 2.reaksiya tezligiga ta’sir etuvchi omillar. 3.kimyoviy reaksiyalarning tezlik konstantalari. 4.kimyoviy muvozanat doimiysi. 5.le-shatel’ye prinsipi. 6.kimyoviy muvozanatni siljitish shartlari. kimyoviy kinetika kimyoviy reaksiyalar tezligini o‘rganuvchi fan qismi bo‘lib, turli reaksiyalar uchun turlicha bo‘ladi. masalan, portlash jarayonlari sekundning o‘n mingdan bir ulushlarida borsa, ba’zi reaksiyalar soatlar va kunlar davomida sodir bo‘ladi. kimyoviy reaksiyalar kinetikasini o‘rganish ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. sanoatda mahsulot olish uchun o‘tkaziladigan reaksiyaning qanday tezlikda borishi uning iqtisodiy samarasi bilan o‘lchanadi. xix asr oxirlarigacha reaksiyala...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "kimyoviy kinetika va kimyoviy muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy kinetika va kimyoviy m… PPTX 24 pages Free download Telegram