oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari

DOC 324.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705221264.doc oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari reja: 1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari 2. biologik sistemalarda boradigan (in vivo) oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. kundalik hayotimizda uchraydigan, organizmimizda yoki atrofimizda sodir bo‘ladigan juda koʻp jarayonlar - nafas olish, fotosintez jarayoni, bijg‘ish jarayonlari, yonish, metallar korroziyasi va shu kabi jarayonlar oksidlanish -qaytarilish reaksiyalariga asoslanadi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari (oqr) — elektronlarning bir atom yoki ionlardan ikkinchi atom yoki ionlarga butunlay yoki qisman oʻtishi bilan bogʻliq boʻlgan kimyoviy jarayonlardir. bu jarayonga quyidagicha ta’rif berish mumkin: reaksiyaga kirishuvchi moddalar tarkibidagi atomlarning oksidlanish darajasi oʻzgarishi bilan boradigan reaksiyalar oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari (oqr) deyiladi. kimyoviy jarayonlarni reaksiyaga kirishayotgan moddalarning oksidlanish darajasi oʻzgarishini e’tiborga olgan holda ikkiga boʻlish mumkin: 1. oksidlanish darajasi oʻzgarmasdan boradigan reaksiyalar. 2. oksidlanish darajasi oʻzgarishi bilan boradigan reaksiyalar ya’ni oksidlanish- qaytarilish reaksiyalari. oksidlanish darajasi oʻzgarmasdan boradigan reaksiyalarga alamashinish, koʻpchilik ajralish va parchalanish reaksiyalari kiradi. oksidlanish-qaytarilish jarayonlariga turli reaksiyalar masalan, oʻrin olish, parchalanish kabi elementlarning oksidlanish darajasi oʻzgarishi bilan boradigan reaksiyalar kiradi. bunday jarayonlarni …

ntning qaysi biri ē berib yoki ē qabul qilib musbat va manfiy zaryadlanishini shu elementning nisbiy elektomanfiylik qiymatiga bogʻliq. qaysi elementning nisbiy elektromanfiyligi katta boʻlsa, shu element ē qabul qilib manfiy zaryadlanadi. nisbiy elektromanfiylik qiymati kichik boʻlgan element ē larini berib musbat zaryadlanadi. musbat yoki manfiy zaryadlanish elementning boshlangʻich holatidagi egallagan ishorasiga ham bogʻliq. oksidlanish darajasini aniqlashda quyidagi qonuniyatlar e’tiborga olinadi: elektronlar qabul qilish jarayoni - qaytarilish jarayoni, elektronlar berish jarayoni- oksidlanish jarayoni deyiladi. oksidlovchi reaksiya vaqtida oksidlanadigan moddadan elektronni tortib olib, oʻzi qaytariladi, qaytaruvchi esa elektronlar yoʻqotib, oʻzi oksidlanadi. demak, oksidlovchi qaytariladi va qaytaruvchi oksidlanadi. oksidlanishda atom (ion)ning musbat darajasi ortadi, qaytarilishda esa kamayadi, oksidlanish va qaytarilish jarayonlari bir-biri bilan uzviy bogʻliq. masalan: reaksiyada kalsiy kislorodga elektron berib qaytaruvchi, kislorod elektronlarni qabul qilib oksidlovchi vazifasini bajaradi. bu reaksiyada esa vodorod qaytaruvchi, mis ioni oksidlovchidir. element atomi oʻzining eng yuqori oksidlanish darajasida (masalan: gr6+, p5+, cl7+, cu2+, mn7+ ionlarda) boshqa …

at zaryadning ortishi (zn0 dan zn+2) elementning oksidlanganini koʻrsatadi. bir vaqtni oʻzida cu+2 ikkita elektron oladi va cu0 ga oʻtadi. zaryadning kamayishi misning qaytarilganini koʻrsatadi. oqr jarayonlarida koʻp qoʻllaniladigan oksidlovchilar va qaytaruvchilar mavjud: 1. kimyoviy jarayonlarda qoʻllaniladiga asosiy oksidlovchilar: 2. kimyoviy jarayonlarda qoʻllaniladigan muhim qaytaruvchilar: moddalarning qaytaruvchilik xossalari berilgan qatorda chapdan oʻngga kuchayadi. oksidlanish-qaytarilish jarayonlarida moddalar oʻz tabiatiga koʻra (oraliq oksidlanish darajasiga ega boʻlganlar) hamda reaksiya sharoitiga ko‘ra oksidlovchi yoki qaytaruvchi vazifasini bajarishi mumkin. oksidlovchi va qaytaruvchilarning oksidlanish-qaytarilish reaksiyalaridagi vazifasi ularning kuchiga ham bog‘liq. h2o2 - oksidlovchi, ammo, reaksiyada undan kuchli oksidlovchi boʻlsa, vodorod peroksid qaytaruvchi vazifasini bajaradi, chunki, uning tarkibidagi kislorod oraliq oksidlanish darajasiga ega. ushbu reaksiyada h2o2 - oksidlovchi sifatida, keyingi reaksiyada esa h2o2 undan kuchliroq oksidlovchi bo‘lgan kmno4 bilan qaytaruvchi sifatida ishtirok etadi. odam organizmida vodorod peroksid oqr jarayonlarida ishtirok etib jarohatlangan joylarning bitishida muhim faoliyatlarni bajaradi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari toʻrtta turga boʻlinadi: 1) molekulalararo; …

rsiyalanish (oʻz-oʻzini oksidlash va oʻz-oʻzini qaytarish). bu jarayonda bir elementning oʻzi ham oksidlanadi, ham qaytariladi. reaksiyadagi molekulyar xlor bir vaqtning oʻzida ikki vazifani bajaradi: cl20 -> 2cl- bunda xlor ikkita elektron qabul qilib oksidlovchi vazifasini bajaradi; cl20 -> 2cl+1 da esa xlor ikkita elektron berib qaytaruvchi vazifasini bajaradi. sinproporsiyalanish. ushbu jarayonda molekula tarkibidagi bir elementning turli xil oksidlanish darajasiga ega bo‘lgan atomlari kimyoviy reaksiya natijasida bir xil oksidlanish darajasidagi birikmalarga aylanadi. masalan: bu jarayonda disproporsiyalanishga teskari holat kuzatiladi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining borish yoʻnalishiga eritma muhiti ta’sir koʻrsatadi. muhitni oʻzgartirish natijasida bir xil oksidlovchi va bir xil qaytaruvchi ishtirok etgan holatlarda muhitga koʻra turli mahsulotlar hosil boʻladi. ushbu jarayonlar kaliy permanganat ishtirokida oksidimetriya usullarida keltirilgan. quyidagi jarayon kislotali muhitda boradi. bunda kaliy bixromat oksidlovchi, natriy sulfit qaytaruvchi, sulfat kislota esa kislotali muhitni ta’minlaydi. biologik sistemalarda boradigan (in vivo) oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. organik va anorganik birikmalarning oksidlanish va qaytarilish jarayonlarning mexanizmini bilish va ularni …

slorodning oksidlanish darajasi ortib, unga vodorod qoʻshiladi. bu jarayonlarning barchasida energiya ajraladi. hujayralarda boradigan barcha kimyoviy reaksiyalar, ya’ni yangi moddalarning hosil boʻlishi va parchalanish jarayonlari metabolizm deb ataladi. metabolizm yoʻli - fermentlar bilan кatalizlangan va oʻzaro bogʻlangan zanjirli reaksiyalardir. bu jarayonlarni oʻrganish orqali hujayra darajasida energiya ishlab chiqarish yoʻllarini korib chiqish, oʻrganish mumkin. biz ovqatlanganimizda, polisaxaridlar, oqsillar va lipidlar nisbatan kichikroq molekulalarga parchalanib organizm hujayralariga soʻriladi. glyukoza, yogʻ kislotalari va aminokislotalar parchalanishidan energiya ajraladi. hosil boʻlgan barcha energiya sarflanmagani sababli, ortiqcha qismi hujayralarda katta miqdordagi energiyaga ega boʻlgan atf koʻrinishida saqlanadi. bizning hujayralarimiz atfda saqlangan energiyani sarflab ish bajaradi, masalan, muskul qisqarishi, yuqori molekulyar birikmalarning sintezi, nerv impulslarini uzatishi va hujayra membranalaridan moddalarni oʻtkazish uchun sarflanadi. asosiy jarayonlar limon kislota siklida (krebs halqasi) kechadi. limon kislota siklida, mitoxondriyalarda kechadigan metabolitilk reaksiyalarda atsetil kofermentidagi ikki uglerod atomi oksidlanib со2 ga aylanadi. nаdн va fadh2 qisqartirilgan nomli kofermentlar elektron transportida ishtirok etib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari"

1705221264.doc oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari reja: 1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari 2. biologik sistemalarda boradigan (in vivo) oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. kundalik hayotimizda uchraydigan, organizmimizda yoki atrofimizda sodir bo‘ladigan juda koʻp jarayonlar - nafas olish, fotosintez jarayoni, bijg‘ish jarayonlari, yonish, metallar korroziyasi va shu kabi jarayonlar oksidlanish -qaytarilish reaksiyalariga asoslanadi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari (oqr) — elektronlarning bir atom yoki ionlardan ikkinchi atom yoki ionlarga butunlay yoki qisman oʻtishi bilan bogʻliq boʻlgan kimyoviy jarayonlardir. bu jarayonga quyidagicha ta’rif berish mumkin: reaksiyaga kirishuvchi moddalar tarkibidagi atomlarning oksidlanish darajasi oʻzgarishi bilan boradigan re...

DOC format, 324.0 KB. To download "oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: oksidlanish-qaytarilish reaksiy… DOC Free download Telegram