oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari

DOCX 95.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400644.docx oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning turlari va oksidlanish darajasi 2. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining nazariyasi 3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining borishiga muhitning ta'siri 4. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining tabiatdagi va qishloq ho’jalagidagi ahamiyati oksidlanish- qaytarilish reaksiyalari tabiatda keng tarqalgan bo’lib ularga nafas olish, oksidlanish, fotosintez kabi reaksiyalarni olish mumkin. barcha kimyoviy reaksiyalarni ikkiga bo’lish mumkin. birinchi hil reaksiyalarda jarayonda ishtirok etayotgan moddalar tarkibidagi elementlarning oksidlanish darajasi o’zgarmay qoladi. masalan, neytrallanish reaksiyasi, almashishish, ba’zi parchalanish va birikish reaksiyalarini olish mumkin: hcl+naoh=nacl+h2o mgco3=mgo+co2 cacl2+k2co3=2kcl+caco3↓ so3+h2o=h2so4 ikkinchi hil reaksiyalarda bir yoki bir necha elementlarning oksidlanish darajasi o’zgaradi: 0 +1 -1 +2 -1 0 zn+2hcl= zncl2 + h2 0 +6 +2 +6 +4 cu + h2so4 = cuso4-2 + so2 + h2o yuqoridagi misollarda (neytrallanish, almashinish, parchalanish) elementlarning oksidlanish darajasi o’zgarmagan edi. ikkinchi hil reaksiyalarda bo’lsa elementlarning oksidlanish darajasi, masalan zno dan zn+2 ga o’zgardi. cuo dan +2 ga, oltingugurt bo’lsa +6 dan +4 ga o’zgardi. …

an elementlar xam uchraydi. barcha oddiy moddalar uchun oksidlanish darajasi nolga teng. p0, cl20, h20, c0, al0, cr0 va hokazo. vodorodni birikmalardagi oksidlanish darajasi +1 ga teng. faqat metal gidridlarida vodorodni oksidlanish darajasi -1 ga teng (k+1h-1, ca+2h-12, al+3h3-1). kislorodning oksidlanish darajasi ko’pchilik birikmalarda -2 bo’ladi: h2o-2, pbo2-2, hno3-2, kmno4-2 va xokazo. faqat peroksidlarda kislorodning oksidlanish darajasi -1 ga teng: h2o2-1, na2o2-1, bao2-1 va boshqalar. faqat birgina birikma, u xam bo’lsa of2 da kislorodning oksidlanish darajasi +2 ga teng bo’ladi. metallarning oksidlanish darajasi xar doim musbat va odatda son jixatdan metallning valentligiga teng: na+12so4, ca+2(no3)2, al+32(so4)3 va boshqalar. agar murakkab modda ikkita elementdan tashkil topgan bo’lsa bu elementlarning oksidlanish darajasi valentlikka teng, lekin u + yoki - ishoraga ega bo’ladi. masalan, h+cl-, h2+s-2, s+6o3-2, mn2+7o7-2 va boshqalar murakkab moddani tashkil etgan atomlarning oksidlanish darajalari yig’indisi nolga teng. masalan, h2+1s+6o4-2 =+2+6+(-4x2)= +8+(-8)=0; h3po4 da fosforning oksidlanish darajasi +5; h+1, o-2. vodorod …

+3 va +5 ga teng. bu birikmalardan -3 oksidlanish darajasiga ega bo’lgan birikma (nh3) qaytaruvchi va +5 oksidlanish darajasiga ega bo’lgan birikma (hno3, n2o5) oksidlovchilardir. ba’zi bir birikmalar, masalan, fe3o4 da kislorodning oksidlanish darajasi -2, lekin fe uchun bunday xisoblash kasr son +8/3 ga teng. organik birikmalarda xam oksidlanish darajasini topish ancha qiyinroq xisoblanadi. masalan, ch3cooh da c-3 va c+3 ga teng. ch3ch2-ch2-ch3 birikmada uglerod atomlarining oksidlanish darajasi -3,-2,- 2,-3 ga teng. 1. kimyoviy reaksiyalarning turlari va oksidlanish darajasi barcha kimyoviy reaksiyalarni ikki turga bo’lish mumkin. ularning birinchisiga reaksiyaga kirishayotgan moddalar tarkibidagi atomlarning oksidlanish darajasi o’zgarmaydigan reaksiyalar kiradi. masalan: +1 -1 +1 -2 +1 +1 -1 +1 -2 +2 +4 -2 +2 -2 +4 -2 hcl+ nao h = nacl+ h2 o; cac o3 ↦cao+ c o2 +2 -1 +1 +4 -2 +2+4 -2 +1 -1 +6 -2 +1 -2 +1 +6 -2 сacl2+ k2 c o3 = cac o3+2kcl; …

sidlanishda element atomining oksidlanish darajasi ortadi. masalan: 2. elektronlarini beradigan atom, molekula yoki ion qaytaruvchilar deyiladi. reaksiya vaqtida ular oksidlanadi. 3. atom, molekula yoki ionning elektron biriktirib olish jarayoni qaytarilish deyiladi. qaytarilishda element atomining oksidlanish darajasi kamayadi: s0 + 2e- ↦s-2, 2o0 + 2*2e- ↦o-2 cu+2 + 2e- ↦cu0, na+ +1e- ↦ na0 4. elektronlarni biriktirib oladigan atom, molekula yoki ion oksidlovchilar deyiladi. reaksiya vaqtida ular qaytariladi. 5. oksidlanish hamma vaqt qaytarilishi bilan sodir bo’ladi va aksincha. qaytaruvchi bergan elektronlarning umumiy soni oksidlovchi qabul qilgan elektronlarning umumiy soniga teng bo’ladi. 6. eritmalarda oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari kislotali (h+) neytral (h2o) va ishqoriy (oh-) muhitlarda borishi mumkin. qaytaruvchi va oksidlovchilar oddiy va murakkab moddalar bo’lishi mumkin. quydagilar qaytaruvchi bo’lishi mumkin: a) inert gazlar va ftordan tashqari hamma elementlarning neytral atomlari qaytaruvchi bo’la oladi. b) manfiy zaryadlangan ionlar ham qaytaruvchi bo’la oladi, chunki ular o’zlarining ortiqcha elektronlarini yo’qotishi mumkin. v) yuqori musbat zaryadli ionga …

bunda ayni zarrachaning oksidlanish darajasi kamayadi. shu atom, molekula yoki ion oksidlovchi deyiladi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari bir paytni o’zida sodir bo’ladi. 3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining borishiga muhitning ta'siri eritmalarda oksidlanish-qaytarilish raeksiyalari kislotali, neytral va ishqoriy muhitda borishi mumkin. eritmaning muhiti atomlar oksidlanish darajalarining o’zgarishiga ta'sir ko’rsatadi. masalan, permanganat (mno4-) qaytarilish mahsulotlari muhitga qarab turlicha bo’lishi mumkin. kaliy permanganat va natriy sulfit orasidagi reaksiyalarni kislotali, ishqoriy va neytral muhitlarda borishini ko’rib chiqamiz. a) kislotali muhitda, odatda sulfat kislota ishlatiladi: 2kmno4 + 5na2so3 + 3h2so4 ↦ 5na2so4 + 2mnso4 + k2so4 + 8h2o mn+7 + 5e- ↦ mn+2 | 5| 2 osidlovchi s +4 - 2e- ↦ s +6 |2| 5 qaytaruvchi b) ishqoriy muhit hosil qilish uchun naoh va koh ishlatiladi. 2kmno4 + na2so3 + 2koh ↦ na2so4 + 2k2mno4 + h2o mn+7 +1e- ↦ mn+6 |1|2 osidlovchi s+4 - 2e- ↦ s+6 |2|1 qaytaruvchi v) neytral muhitda suv 2kmno4 + 3na2so3 + …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari"

1669400644.docx oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning turlari va oksidlanish darajasi 2. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining nazariyasi 3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining borishiga muhitning ta'siri 4. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining tabiatdagi va qishloq ho’jalagidagi ahamiyati oksidlanish- qaytarilish reaksiyalari tabiatda keng tarqalgan bo’lib ularga nafas olish, oksidlanish, fotosintez kabi reaksiyalarni olish mumkin. barcha kimyoviy reaksiyalarni ikkiga bo’lish mumkin. birinchi hil reaksiyalarda jarayonda ishtirok etayotgan moddalar tarkibidagi elementlarning oksidlanish darajasi o’zgarmay qoladi. masalan, neytrallanish reaksiyasi, almashishish, ba’zi parchalanish va birikish reaksiyalarini olish mumkin: hcl+naoh=nacl+h2o mgco3...

DOCX format, 95.3 KB. To download "oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: oksidlanish - qaytarilish reaks… DOCX Free download Telegram