islom fiqhiy maktablari

PPTX 16 pages 4.6 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

pptxgenjs presentation islom fiqhiy maktablari reja: ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. sunniylik yo‘nalishi fiqhiy maktablari: hanafiyya, molikiyya, shofe’iyya, xanbaliyya. shariat katigoriyalari: farz, vojib, sunnat, mustahab, muboh, halol, harom. movarounnahrda fiqh ilmi rivoji. islom fiqhiy maktablari islom dini tarqalgan hudud kengayib, turli millatlar va xalqlar shu dinni qabul qilganlaridan va uni o'z hayotlari tarziga aylantirdilar. diniy masalalarda turli qarashlarni paydo bo'lishi va ularni hal qilish maqsadida musulmon olimlari katta rol o'ynadi. muhammad payg'ambar (a.s.) vafotlaridan keyin u kishining ishini xalifalar, sahobalar, so'ng tobeinlar davom ettirdilar. payg'ambardan keyin u kishining ishini sunna asosida davom ettirganlar "sunniylar" yoki "ahli sunna val jamoa" nomini oldi. 3 ilk islomiy fiqhiy maktablarning shakllanishi 1 sahobalar davri payg'ambar davrida biror masala yuzasidan savol paydo bo'lsa, odamlar darhol shu holatni payg'ambarga etkazib, o'zlariga aniq javob olganlar. 2 tobeinlar davri sahobalar davri tugab borishi natijasida musulmonlar orasida turli ixtiloflar ko'paydi. 3 mazhablar davri hijriy ikkinchi …

2 / 16

ari bilan anglash hamda qaysi maqsadda ishlab chiqarilganini tushunish va o‘zlashtirilgan ushbu ilmni amalga tadbiq etishdir. fiqhning manbasi: qur’on, sunnat, ijmo va qiyos. fiqh bilan chuqr shug‘ullangan olimlar faqihlar (fiqh olimi, huquqshunos) deb nomlandi. bular orasida eng ko‘zga ko‘ringan va fiqhiy mazhabi hozirgacha etib kelgan mujtahid olimlar quyidagilardir: imom abu hanifa no‘mon ibn sobit kufiy, imom molik ibn anas madiniy, imom muhammad ibn idris shofeiy va imom ahmad ibn hanbal shayboniy. mazkur mazhablar oldingi mavzuda aytilganidek, aqida nuqtai nazardan bir xil, faqat fiqhiy jihatdan bir-biridan farq qiladi. shuningdek, bular bir-birini inkor qilmaydi, balki qo‘llab-quvvatlaydi. mazhablarning maqsadi diniy manbalardagi matnlarni keng xalq ommasiga oson tushuntirish bo‘lgan va bu bilan oddiy xalq o‘z masalalarini tezda xal qilganlar. «mazhab» arabcha so‘z bo‘lib, «yo‘nalish», «yo‘l», «diniy ta’limot» ma’nolarini bildiradi. islom shariati va aqidasining muayyan bir tizimga solingan holatdagi ko‘rinishi mazhab deyiladi. bundan ko‘rinib turganidek, mazhablar ikki qism – fiqhiy va aqidaviyga bo‘linadi. fiqhiy mazhablar …

3 / 16

. qur'on, sunnat, ijmo va sahobalarning gaplari asosiy o'rin egallaydi. "al-musnad" asarida qirq ming atrofida hadis jamlangan. 7 mazhablar bir-birining fikriga qarshi chiqmaydi va o'zlarini boshqasi bilan teng deb hisolaydilar. ular shariat masalalarida yengilroq yoki qattiqroq hukm chiqarishi bilan farq qiladi. shuningdek, mazhablar o'zi tarqalgan mintaqalarning sharoitidan ham kelib chiqqan holda fatvolar berganlar. shofeiy mazhabida tahoratdan so‘ng yuzni artmaslik afzal hisoblansa, hanafiy mazhabida yuzni artish afzaldir. hanafiy mazhabi sovuq o‘lkalarda ham tarqalganini e’tiborga olinsa, shofeiy mazhabi asosan issiq o‘lkalarda yoyilgan. mazhablar turlicha bo‘lsada, ular asoschilari-mujtahidlarning barchasi bir-biriga ustoz-shogird tizimidadir. ular bir-birlarining mazhabini tan oladilar. to‘rtta mazhab ham hijriy ikkinchi asrning o‘zida shakllanib ulgurgan. ammo ushbu mazhablarning faqat bittasini ushlash lozim. bir masalada bu mazhabni, boshqasida ikkinchisiga amal qilish mumkin hisolanmaydi. imom abu hanifa va hanafiylik mazhabi ilm yo'li abu hanifa yoshligidan qur'onni yodlaydi. imom sha'biy maslahatidan so'ng ilm yo'lini tanlaydi va to'rt mingdan ortiq ustozdan dars oladi. fiqhiy usul qur'on, …

4 / 16

ga erishgan. quyida imom abu hanifaning juda ko‘p hadis bilishini isbotlovchi ba’zi omillarni keltirish mumkin. ulardan: 1. ko‘plab olimlar qatori imom abu hanifaga muxolif bo‘lganlar ham ittifoqan uning mujtahidligini tan oladilar, ya’ni uning mujtahid olim ekanida ixtilof yo‘q. mujtahid bo‘lishning shartlaridan biri ahkomga oid hadislarni yaxshi bilishlikdir; 2. manbalarda aytilishicha, abu hanifa sakson uch mingdan ortiq masalaga javob bergan. hadislarni yaxshi bilmaydigan kishi bunday ko‘p masalaga javob berishi mumkin emas; 3. abu hanifa hadis rivoyatiga ko‘p to‘xtalmagan. buning sabablaridan birini o‘sha davr olimlari hadislarni yaxshi bilganlaridir. shuning uchun ular ilm majlislarida hadislardan chiqadigan masalalarga javob topishni, ya’ni istinbot bilan shug‘ullanishni asosiy maqsad qilib olganlar. hadisning fiqhini, uni tushunishni, nosix va mansuxini, om va xosini, mutlaq va muqayyadini bilishga intilganlar, uning sahihligiga emas; 4. abu hanifa davrida nafaqat hadis ilmini, balki barcha ilmlarni yozib borish odat tusiga kirmagan, huddi rasululloh (s.a.v.) va sahobiylar davrdagi kabi. shunday bo‘lsada, imom abu hanifa nazdida …

5 / 16

r sababli uning ko‘p musulmon xalqlari tomonidan qabul qilinishiga sabab bo‘lgan. uning keng miqyosda tarqalganiga sabablardan biri barcha mintaqalarda yashayotgan musulmonlarga chiqarilgan hukmlari oson amal qilishiga imkon bergan. o‘zbekiston hududida hanafiylik mazhabi keng tarqalgan va shu mintaqa aholisi mazkur mazhabga amal qilib kelmoqda. shariat kategoriyalari farz alloh taolo buyurgan amal. uni qilgan kishi savob topadi. uzrsiz bajarmagan kishi gunohkor bo'ladi. masalan: 5 vaqt namoz o'qish, ramazonda ro'za tutish. vojib bajarilishi shart bo'lgan amal. uni bajargan kishi savob oladi, bajarmagan gunohkor bo'ladi. masalan: vitr namozini o'qish, hayit namozlarini o'qish. sunnat payg'ambarimiz muhammad alayhissalomning qilgan amallari. qilmagan kishi gunohkor bo'lmasa-da, qiyomat kuni malomatga qoladi. harom islom dinida qat'iy ta'qiqlangan amal. uni qilgan kishi qattiq gunohga botadi. masalan: nohaq odam o'ldirish, o'g'rilik, yolg'onchilik. islomda shariat kategoriyalari 8 qismga bo'linadi: farz, vojib, sunnat, mustahab, muboh, harom, makruh va mustakrah. ushbu sakkiz qism amalning ba'zilarini bajarish shart, ba'zilarini bajarmaslik shart. yana ayrimlarini qilish-qilmaslik ixtiyoriy. 12 …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom fiqhiy maktablari"

pptxgenjs presentation islom fiqhiy maktablari reja: ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. sunniylik yo‘nalishi fiqhiy maktablari: hanafiyya, molikiyya, shofe’iyya, xanbaliyya. shariat katigoriyalari: farz, vojib, sunnat, mustahab, muboh, halol, harom. movarounnahrda fiqh ilmi rivoji. islom fiqhiy maktablari islom dini tarqalgan hudud kengayib, turli millatlar va xalqlar shu dinni qabul qilganlaridan va uni o'z hayotlari tarziga aylantirdilar. diniy masalalarda turli qarashlarni paydo bo'lishi va ularni hal qilish maqsadida musulmon olimlari katta rol o'ynadi. muhammad payg'ambar (a.s.) vafotlaridan keyin u kishining ishini xalifalar, sahobalar, so'ng tobeinlar davom ettirdilar. payg'ambardan keyin u kishining ishini sunna asosida davom ettirganlar "sunn...

This file contains 16 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "islom fiqhiy maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom fiqhiy maktablari PPTX 16 pages Free download Telegram