muskul to‘qimasi

DOCX 15 pages 4.6 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

11-mavzu. mushak to‘qimasi mavzuning ahamiyati muskul to‘qimasi qisqaruvchi to‘qima hisoblanadi. muskul to‘qimalari silliq va ko‘ndalang-targ‘il to‘qimalarga bo‘linadi. ko‘ndalang-targ‘il muskul to‘qimalari orasida skelet, vistseral va yurak muskul to‘qimalari tafovut qilinadi. skelet va vistseral muskul to‘qimalari bir-biriga o‘xshash tuzilgan bo‘lib, topografik jihatdan farq qiladi. "muskul to‘qimasi" va "muskul" tushunchalarini farqlash lozim. har bir mushak a’zo sifatida o‘ziga xos spetsifik shakl va yon atrofdagi a’zo va to‘qimalar bilan o`zaro munosabat xususiyatlariga ega. mushak a’zo sifatida nafaqat mushak to‘qimasini, balki mushak to‘qimasining hayotiyligi va funktsiyalarini ta’minlaydigan tomirlar va nervlar bilan biriktiruvchi to‘qima qatlamlari va pardalarini ham o‘z ichiga oladi. dars vazifalari 1. yorug‘lik mikroskopiyasi asosida muskul to‘qimasining tuzilishi va funksiyasining o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish. 2. gistopreparatlarning mikrosuratlari yordamida o‘rganilayotgan obyektlarni tuzilish belgilari bo‘yicha tanib olish. 3. muskul to‘qimasining asosiy struktura elementlarini aniqlash. 4. to‘plamni o‘zlashtirish o‘rganish obyektlari 1. preparat 71 (dem). yakkalangan silliq miotsitlar 2. preparat 72. chiziqli vistseral mushak (til kesmasi) 3. preparat …

2 / 15

ujayralarining to‘plami ko‘rsatilgan. miotsitlar siyrak biriktiruvchi to‘qimaning yupqa och rangli qatlamlari - endomiziy (3) orqali bir-biridan ajratilgan. 11.2-foto. silliq mushak to‘qimasi (kattalashtirilgan) belgilar: 1. silliq miotsit yadrosi 2. silliq miotsit sarkoplazmasi 3. endomiziy vazifa: 1) 11.1 va 11.2-rasmlar yordamida gistologik preparatning asosiy qismlarini uning chizmasini chizmasdan o‘rganish. preparat 72. chiziqli visseral mushak (til kesmasi) bo‘yoq: temir gematoksilin preparat tilning sagittal kesimini ifodalaydi. kichik obyektivda (11.3-rasm) preparatda turli yo‘nalishlarda yo‘nalgan mushak tolalari tutamlari ko‘rinadi (1,2). muskul tolalarining tutamlari bir-biridan yog‘ hujayralari, tomirlar va nervlarni uchratish mumkin bo‘lgan siyrak biriktiruvchi to‘qimaning ozmi-ko‘pmi rivojlangan qatlamlaridan hosil bo‘lgan perimiziy (4) bilan ajralib turadi. 11.3-foto. yo‘l-yo‘l vistseral mushak (kichik o`lchamda) katta ob’yektivda eng avvalo bo‘ylamasiga kesilgan mushak tolalarini ko‘rib chiqish kerak (11.4-rasm), bu yerda sarkoplazmada to‘q (1.4) va och rangli disklarning (1.5) almashinuvini ko‘rish mumkin. ko‘pchilik tolalarda uzunasiga joylashgan miofibrillalarning ingichka tutamlari ham ko‘rinib turadi. bundan tashqari, muskul tolalarida ko‘p sonli simplastga xos hujayra yadrolari …

3 / 15

da gemokapillyarlar (gk) joylashgan. 11.5-foto. chiziqli vistseral mushakning ko‘ndalang kesimi (kattalashtirish) vazifa: 1) mashg‘ulot bayonnomasini albomda tuzish; 2) 11.3-rasm yordamida chiziqli visseral mushak to‘qimasining umumiy tuzilishini tasavvur qiling; 3) 11.4 va 11.5 fotosuratlar yordamida bayonnomada belgilar ro‘yxatiga muvofiq xarakterli mato elementlarini chizish va imzolash. preparat 73. yurakning chiziqli mushagi bo‘yoq: temir gematoksilin kichik obyektivda (11.6-rasm) preparatda ancha zich joylashgan, uzunasiga kesilgan mushak tolalari massasi (1) ko‘rinadi, yupqa (3) yoki qalinroq (4) yumshoq biriktiruvchi to‘qima qatlamlari bilan ajratilgan bo‘lib, ushbu qatlamlarda ko‘p miqdordagi qon tomirlari joylashgan. 11.6-rasm. chiziqli yurak mushagi (kichik kattalashtirilgan ) katta kattalashtirishdan foydalanib (11.7-rasm), mushak tolasining bo‘ylama kesimida to‘q (1.1.5) va och (1.1.4) disklarning almashinuvini, shuningdek sarkoplazma bo‘ylab til mushaklaridagi kabi zich joylashgan nozik miofibrillalarni (1.1.3) ko‘rish mumkin. skelet va ichki a’zo mushak tolalaridan farqli o‘laroq, yurak mushak tolasi bir yadroli kardiomiotsitlardan tashkil topgan bo‘lib, ularning uchlari qo‘shimcha disklar (1.2) yordamida birlashgan. qo‘shimcha disklar yurak mushaklarining asosiy diagnostik …

4 / 15

omirlari va nervlar mavjud bo‘lgan g‘ovak biriktiruvchi to‘qima qatlamlaridan tashkil topgan perimiziy (3) bilan ajratilgan. 11.7-rasm. chiziqli yurak mushagi (katta kattalashtirishda) topshiriq: 1) albomda mashg‘ulot bayonnomasini tuzish; 2) 11.6-rasmdan foydalanib, asosiy to‘qima elementlarini aniqlash: mushak tolalari va endomiziy; 3) bayonnomada 11.7-rasmdan foydalanib, belgilar ro‘yxatiga muvofiq xarakterli tuzilmalarni chizish va yozib qo‘yish. dars mavzusi bo‘yicha savollar 1. mushak to‘qimalarining umumiy xususiyatlari. "mushak to‘qimasi" va "mushak" tushunchalarini farqlash. 2. muskul to‘qimalarining tasnifi. 3. chiziqli muskul tolasining tuzilishi. simplast tushunchasi. 4. sarkomerning tarkibiy tuzilishi. 5. yurak muskul to‘qimasining tuzilishi. odatiy kardiomiotsitning tuzilish xususiyatlari. mqashg‘ulot mavzusi bo‘yicha test topshiriqlari (mto uchun) tavsiya etiladigan axborot manbalari ro‘yxati 1. kafedra ma’ruzalari "pimu" "gistologiya, sitologiya va embriologiya" adabiyotlar: 1. to’xtayev q.r., azizova f.x., abduraxmanov m., tursunov e.a., raxmatova m.x. gistologiya sitologita va embriologiya. “hilol media” nashriyoti. toshkent 2022. 2. zufarov k.a. gistologiya. darslik – toshkent 2005y. 3. tursunov e.a. gistologiya o’quv qo’llanma. toshkent 2010y. 4. gistologiya, sitologiya …

5 / 15

qodir. mushak to‘qimasi: umumiy xususiyatlari mushak to‘qimasining asosiy xususiyatlari quyidagilar: 1. kontraksiyalovchi qobiliyat: · mushak to‘qimasi, eng asosiy xususiyat sifatida, qisqarish (kontraksiya) va cho‘zilish (relaksatsiya) qobiliyatiga ega. bu qobiliyat mushak hujayralarining o‘ziga xos tuzilishi, ya'ni miofibrillalar va aktin hamda miozin filamentsiz bog‘lanishlariga asoslanadi. · mushak hujayralari (miyotsitlar) qattiq ravishda yig‘ilib, qisqarish va harakatlarni ta'minlash uchun moslashgan. 2. qattiqlik va elastiklik: · mushak to‘qimasi kuchli, ammo elastik xususiyatlarga ham ega. bu xususiyat to‘qimaning ish faoliyatini uzluksiz amalga oshirishga imkon beradi. 3. energiya sarfi: · mushak to‘qimasi yuqori energiya sarfi bilan ajralib turadi. mushaklarning qisqarishi uchun atp (adenozin trifosfat) energiyasi kerak bo‘ladi, shuning uchun mushaklar ko‘p miqdorda kislorod va boshqa oziq moddalarga muhtoj. 4. hujayralarining uzunligi va o‘lchamlari: · mushak hujayralari uzun va ingichka bo‘lishi mumkin, ba'zi mushaklar (masalan, skelet mushaklari) uzun bo‘lib, butun tanani qamrab olishi mumkin. ba'zi mushak turlari (masalan, yurak mushagi) esa qisqa va maxsus tuzilmaga ega. 5. ish …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muskul to‘qimasi"

11-mavzu. mushak to‘qimasi mavzuning ahamiyati muskul to‘qimasi qisqaruvchi to‘qima hisoblanadi. muskul to‘qimalari silliq va ko‘ndalang-targ‘il to‘qimalarga bo‘linadi. ko‘ndalang-targ‘il muskul to‘qimalari orasida skelet, vistseral va yurak muskul to‘qimalari tafovut qilinadi. skelet va vistseral muskul to‘qimalari bir-biriga o‘xshash tuzilgan bo‘lib, topografik jihatdan farq qiladi. "muskul to‘qimasi" va "muskul" tushunchalarini farqlash lozim. har bir mushak a’zo sifatida o‘ziga xos spetsifik shakl va yon atrofdagi a’zo va to‘qimalar bilan o`zaro munosabat xususiyatlariga ega. mushak a’zo sifatida nafaqat mushak to‘qimasini, balki mushak to‘qimasining hayotiyligi va funktsiyalarini ta’minlaydigan tomirlar va nervlar bilan biriktiruvchi to‘qima qatlamlari va pardalarini ham o‘z ichiga ol...

This file contains 15 pages in DOCX format (4.6 MB). To download "muskul to‘qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: muskul to‘qimasi DOCX 15 pages Free download Telegram