ma’ruza. sakrash turlari texnikasini o‘rgatish metodikasi

DOCX 30 pages 1.7 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

2 – ma’ruza. sakrash turlari texnikasini o‘rgatish metodikasi reja 1. balandlikka sakrash 2. uzunlikka sakrash 3. uch hatlab sakrash 4. langarcho’pga tayanib sakrash balandlikka sakrashning qisqacha tarixi. manbaalarda keltirilishicha, balandlikka sakrashning vujudga kelishi uzoq tarixga borib taqaladi. uning rivojlanishi sakrash texnikasining taraqqiy etishi bilan uzviy bog’liqdir. balandlikka sakrashning ilk texnikasi to’g’ri yugurib kelish va balandlikni zabt etish chog’ida oyoqlarni bukib olish bilan izohlanadi. vaqtlar o’tib sakrashning turli xil usullari o’ylab topila boshlanadi. endi balandlikka sakrashda to’g’ridan emas balki, biroz yondan yugurib kelib, bir oyoqni ko’tarib, boshqasi bilan depsinish orqali “hatlab o’tish” usuli yuzaga keladi. bu sakrash usulini etakchi sakrovchilar qariyb 30 yil davomida qo’llab keldilar. 1864 yili angliyalik r.maykl sakrashning ushbu usulini qo’llagan holda birinchi jahon rekordini (167.6 sm) o’rnatadi. keyinchalik balandlikka sakrashning “to’lqin” usuli qo’llanila boshlanadi. bu usulni amalga joriy etish amerikalik sakrovchi m.suini nomi bilan bog’liq. dastlab bu usulda aynan m.suini 1895 yilgi musobaqada 197 sm natija ko’rsatadi. …

2 / 30

shu usulni qo’llash orqali o’rnatilgan. o’tgan asrning 30-yillaridan boshlab “perakat” usuliga raqobatchi sifatida “perekidnoy” usuli amalga joriy etila boshlanadi. 1936 yili ikki amerikalik sakrovchi k.jonson (“perekat”) va d.olbriton (“perekidnoy”) 207.6 sm balandlikni zabt etadi. 1968 yilgacha ko’plab jahon va olimpiada rekordlari “perekidnoy” va “perekat” usullari orqali o’rnatiladi. 1968 yilgi mexiko olimpiadasi yengil atletikaning qator turlari uchun juda omadli keladi. shu jumaladan, mazkur olimpiada o’yinlari balandlikka sakrash turi uchun ham yangi nomlar va rekordlarni taqdim etdi. xususan, balandlikka sakrash musobaqalarida amerikalik sakrovchi r.fosberi o’ziga xos yangi usulni qo’llaydi va uning natijasida 224 sm balandlikni zabt etadi. uning bu natijasi uni olimpiada rekordchisi sifatida tarixga muxrlaydi. aynan, r.fosberi qo’llagan bu usul uning sharafiga nomlanib, hozirgi kundagi “fosberi-flop” usuliga asos soladi. shu yillardan boshlab ko’plab, sakrovchilar “perekidnoy” va “fosberi-flop” usullari orqali ko’plab rekordlarni takrorlashga va yangilashga sazovor bo’ladi. jumladan, 1971 yil p.matsdorf (aqsh, 229 sm “perekidnoy”), 1976 yil d.stounz (aqsh, 232 sm “fosberi-flop”), …

3 / 30

ib borishi natijasida rekordlar bir necha bor o’zgarib bordi. balandlikka sakrash usullari va ularning texnikasi. balandlikka sakrash - yugurib kelish va depsinishga tayyorlanish, depsinish, uchish, plankadan o’tish, yerga tushish (qo’nish) fazalaridan iboratdir. bu bir butun harakat amalini tashkil etib, uning texnikasini o’rgatish jarayonida shartli ravishda fazalarga ajratish maqsadga muvofiqdir. balandlikka sakrash usullari – hatlab o’tish, to’lqin, perakat, perkidnoy, fosberi-flop. yugurib kelish va depsinishga tayyorlanish. yugurib kelishning asosiy elementlari harakatlar shakli, tezlik, uzunlik, yo’nalish, ritm va depsinishga tayyorlanish bo’lib, ular balandlikka sakrash usullarining hammasida bor. yugurib kelish tezligi depsinishga yaqinlashgan sari orta boradi (67-rasm). yuqori malakali sakrovchilarning depsinish paytidagi tezliklari 6,5-7 m/sek.ga etadi. 67-rasm. yuqori malakali sakrovchining sakrash paytida yugurib kelish tezligini ko’rsatuvchi egri chiziq va qadamlar uzunligi. yugurib kelishning oxiridagi 2-4 qadamda sportchi depsinishga tayyorlanadi (68-rasm). u oxirgi yugurish qadamlarini tez bajaradi, lekin oxirgidan bitta oldingi qadamdan boshlab tayanch fazasida oyog’ini ko’proq buka boshlaydi, shu sababli tayanch fazalari uchish fazasidan …

4 / 30

zligini oshiradi. bir oyoqda cho’nqaygan holatdan u.o.m.ni pastdan yuqoriga tez ko’tarish oyoqni depsinish joyiga tezroq qo’yishni ta’minlaydi va oxirgi yugurib kelish qadamini qisqartiradi. yugurib kelish tezligi yuqori bo’lsa, depsinish yaxshi chiqadi, shuning uchun uzoqroqdan yugurib kelinadi. bu, tezlikni ravon oshirishga, oxirgi yugurish qadamlarini erkinroq bajarishga va umuman depsinishga yaxshiroq tayyorlanishga imkon beradi. 68-rasm. balandlikka “perekidnoy” usulida sakrash. yugurib kelish 7-9 yugurish qadamlaridan iborat bo’ladi. nazorat belgi yugurib kelishning boshida va uchinchi qadamida qo’yiladi. yugurib kelishning uzoqligi ko’proq sakrovchining katta tezlikda depsina olish qobiliyatiga bog’liq. yugurib kelish birdaniga yugurishdan yoki 2-4 qadam tezlana boradigan yugurishdan boshlanishi mumkin. keyingi xil yugurib kelishning uzoqligi 15-17 m.gacha etadi. masalan, v.brumel 2 m 16 sm balandlikka sakraganda, asosiy yugurib kelish, 7 yugurish qadamidan (11 m 74 sm) qo’shimchasi esa 4 ta tezlanuvchi qadamdan (3 m 50 sm) iborat edi. umuman yugurib kelish esa 15 m24 sm.ga teng bo’lgan. yugurib kelish burchagi “hatlab o’tish” va “perekat” …

5 / 30

anday ekani bilan aniqlasa bo’ladi. oxirgi qadamlar nisbatining bir necha varianti mavjud. birinchi variantda depsinish joyidan orqaga hisoblagandagi uchinchi qadam eng uzun, oxirgi qadam sal kaltaroq, o’rtadagi qadam esa eng kalta bo’ladi. bunda yugurib kelish tezligining ravon ortishi oxirgi qadamlarda keskin ko’payadi. ikkinchi variantda oxirgidan bitta oldingi qadam eng uzun, oxirgisi esa 30-40 sm qisqaroq bo’ladi. bu qadamlarni qo’yayotganda tezlik yanada ko’proq oshadi. uchinchi variantda, oxirgi to’rtta yugurish qadamida oldingi variant ikki marta takrorlanadi. masalan, v.brumel 2 m 12 sm balandlikka sakraganda, yugurish qadamlarining nisbati, depsinish joyidan boshlab mana bunday edi: 197-245-210-213. oxirgi qadam anchagina qisqarishi (48-45 sm ga) sportchi o’z gavdasini silkinch oyoqda cho’nqaygan holatdan tezda depsinuvchi oyoqqa o’tkazishiga, yugurib kelish tezligining kamayishi juda kam bo’lishiga, tayanch-depsinish fazasiga ketadigan vaqt qisqarishiga, tezroq va yaxshiroq depsinishga imkon beradi. depsinish. barcha depsinish harakatlari yugurib kelishdagi oxirgi qadamga, silkinch oyoqda olg’a siljish qanday bo’lishiga bog’liq. silkinch oyoqda olg’a siljish tezligi kamroq pasayishi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza. sakrash turlari texnikasini o‘rgatish metodikasi"

2 – ma’ruza. sakrash turlari texnikasini o‘rgatish metodikasi reja 1. balandlikka sakrash 2. uzunlikka sakrash 3. uch hatlab sakrash 4. langarcho’pga tayanib sakrash balandlikka sakrashning qisqacha tarixi. manbaalarda keltirilishicha, balandlikka sakrashning vujudga kelishi uzoq tarixga borib taqaladi. uning rivojlanishi sakrash texnikasining taraqqiy etishi bilan uzviy bog’liqdir. balandlikka sakrashning ilk texnikasi to’g’ri yugurib kelish va balandlikni zabt etish chog’ida oyoqlarni bukib olish bilan izohlanadi. vaqtlar o’tib sakrashning turli xil usullari o’ylab topila boshlanadi. endi balandlikka sakrashda to’g’ridan emas balki, biroz yondan yugurib kelib, bir oyoqni ko’tarib, boshqasi bilan depsinish orqali “hatlab o’tish” usuli yuzaga keladi. bu sakrash usulini etakchi sakrovchilar...

This file contains 30 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "ma’ruza. sakrash turlari texnikasini o‘rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza. sakrash turlari texnik… DOCX 30 pages Free download Telegram