sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

PPT 28 pages 34.6 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.6 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli reja: 2.1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. g‘arb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida yevropotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g‘oyalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bulgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining beshigi, dunyo xalqlari rivojiga qo‘shilgan munosib hissa ekani ham sir emas. bu hol jahonning barcha xolis mutaxassis olimlari tomonidan e’tirof etiladi. qolaversa, vatan im iz sivilizatsiyasining sharq sivilizatsiyasi quchog‘ida voyaga yetgani va uning qadriyatlarini o‘zida aks ettirganini, unga va butun dunyo madaniyatiga ulkan ta’sir ko‘rsatganini doimo esda tutish darkor. qadimgi misr fani rivoji piramidalar misolida ko‘zga yaqqol tashlanadi. ularning eng ulkani xeops piramidasi bo‘lib, uning balandligi 146 metrdir. 146 metr 2,5 mln ohak 2,5 mln ohak va …

2 / 28

— nastika guruhiga kiradi astika vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, n’yaya va mimansa — astika guruhiga kiruvchi falsafiy maktablar 2.2. qadimgi hindistonda olam va odamning kelib chiqishi, ularning o‘zaro munosabati borasidagi falsafiy qarashlarning rivojlanishi 2.3.“avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalar eron va o’rta osiyo mamlakatlarini aleksandr makedonskiy zabt etgach, 12 ming qaramol terisiga tillo harflar bilan bitilgan ushbu nodir to’plamni yunonistonga olib ketadi. aleksandr makedonskiy «avesto»ni yunon tiliga tarjima qildiradi. zardushtiylik ta‘limotining asosiy g’oyalari uning muqaddas to’plami «avesto»da o’z ifodasini topgan. «avesto» bir kunda yoki bir yilda vujudga kelgan emas, balki asrlar davomida to’ldirib borilgan. zardushtiylikning o’ta noyob to’plami «avesto» 21 kitobdan iborat bo’lib, abu rayhon beruniyning «osorul boqiya...» kitobida va abulqosim firdavsiy o’zining «shohnoma» asarida xabar berishicha «avesto»da zardushtning 1200 bobdan iborat pandu-nasihatlari, yakka xudolikka asoslangan zardushtiylik ta‘limotining asosiy qoidalari bayon qilingan edi. uning asl nusxasining katta qismini yoqib yubordiradi. bunday nodir …

3 / 28

aga qarshi to`xtovsiz kurashadi, ammo uni yengishga ojizlik qiladi. yaxshilik va ezgulik xudosi. butun olamni, yerni, suvni, o’simliklarni, hatto dastlabki odamni ham yaratgan anxramaynu axuramazda yasna «diniy marosimlar» visparad barcha ilohlar haqidagi kitob yasht maʼno jihatdan yasnaga yaqin vendidad yovuz ruhlarga qarshi qonunlar majmuasi «avesto» toʻrt qismdan iborat: 2.3.“avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalar 2.4. xitoy falsafiy ta’limotlari: daochilik, konfutsiychilik, moizm, legizm dao qonuni — tabiatning yashash qonunidir, undagi rang-baranglik kurashi va uyg‘unligi abadiyligining e’tirof etilishidir. jiao-szining ta’kidlashicha, olamda hech bir narsa doimiy va o‘zgarmas, harakatsiz holda bo‘lishi mumkin emas. bu qonunga ko‘ra, “si”, ya’ni beshta unsur — olov, suv, havo, yer va yog‘och yoki metall olamdagi barcha jismlar asosini tashkil etadi hamda ularning yuzaga kelishini ta’minlaydi. bu ta’limot bir necha asrlar davomida ushbu hududda milliy g‘oyalar majmui, millatning mafkurasi sifatida odamlarning ma’naviy ongi va qiyofasi shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan. u hozirgi xitoyda …

4 / 28

rta asr sharq falsafasi va uyg‘onish davri mutakallimlik mutakallimlar qur‘on oyatlari qanday yozilgan bo’lsa, sira o’zgartirmasdan tushuntirish va tushunish kerak, zero u allohning kalomi ekan, bandalar uni o’zgartirishga haqlari yo’q, degan fikrni bayon etdilar. mutaziliylik qur‘onning abadiyligini rad etdilar, aqlning rolini yuqori ko’tardilar, insonga, uning yaxshilik yaratishga qaratilgan faoliyatiga yuqori baho berdilar, “adolat” tushunchasini shu faoliyatdan keltirib chiqardilar. sunniylik viii-xii asrlarda arab xalifaligidagi diniy-siyosiy kurashlar jarayonida islomda eng yirik yo’nalish sifatida shakllangan. sunniylar qur‘on bilan birga sunnaga ham e‘tiqod qiladilar, unda muhammad va xalifa ali bilan bir qatorda, dastlabki xalifalar (abu bakr, umar, usmon) ham e‘tirof etiladi. . shialik (arab-guruh, tarafdorlar) shialik vii asr o’rtalarida xalifa ali hokimiyati tarafdorlaridan iborat siyosiy guruh sifatida vujudga kelgan. 2.5. islom falsafasining vujudga kelishi. ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg‘onish davri 2.5. islom falsafasining vujudga kelishi. ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg‘onish davri 2.6. temuriylar davrida ilm-fan taraqqiyoti bu davrda meʼmorchilik saʼnati …

5 / 28

y xizmatlari shundan iboratki, u mo’g’ullarning bosqinchilik va vayronkorliklariga qarshi kurashib, o’rta osiyoni ulardan xalos etdi. temuriylardan shoxrux, ulug’bek, husayn boyqaro, bobur mirzolar davlatni boshqarishda, din va tasavvuf qoidalariga amal qilishda, ilm-fan va madaniyatni rivojlatirishda uning anʼanalarini izchil ravishda davom ettirdilar. 1429-yili esa ulug’bekning falakiyot rasadxonasi barpo qilindi. ular jumlasiga masjid, madrasa va xonaqohlardan iborat bo’lgan gumbazi sabz, alisher navoiy qurdirgan "ixlosiya", "nizomiya", "shifoiya" madrasalari, marv shahridagi "xursaviya" madrasasi va boshqalar kiradi. mayda feodal va mulkdorlarning o’zaro nizolariga barham berib, kuchli markazlashgan davlat barpo qildi. mamlakatda tartib-intizom va qonun ustuvorligi taʼminlandi. uning davrida "kuch-adolatda" tamoyili amalga oshdi, iqtisod va madaniyat yuksaldi, o’zga mamlakatlar bilan mustahkam aloqa o’rnatildi. 2.6. temuriylar davrida ilm-fan taraqqiyoti 2.6. temuriylar davrida ilm-fan taraqqiyoti 2.7. yangi davr sharq tasavvufi. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. 2.7. yangi davr sharq tasavvufi. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"

falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli reja: 2.1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. g‘arb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida yevropotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g‘oyalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bulgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining beshigi, dunyo xalqlari rivojiga qo‘shilgan munosib hissa ekani ham sir emas. bu hol jahonning barcha xolis mutaxassis olimlari tomonidan e’tirof etiladi. qolave...

This file contains 28 pages in PPT format (34.6 MB). To download "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq falsafasining mohiyati va… PPT 28 pages Free download Telegram