tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi

DOCX 23 pages 41.4 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.4 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

15-mavzu. tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi. reja: 1. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati. 2. texnogen sivilizatsiya estetikasi. 3. texnogen sivilizatsiya va estetik tarbiya. tayanch tushunchalari. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati, uning zamonaviy yo‘nalishlari va vositalari, tabiyatni asrashda - estetik tarbiyaning asosiy vazifasi. 1-savol. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati. dizaynchi-injenerlar, atrof-muhitni obodonlashtirish bilan shug‘ullanadigan mutahasislar faoliyatiga estetika ilmining sezilarli ta’siri mavjud. shuningdek, korxona rahbarlari, sex boshliqlari mazkur korxona yoki sexda dastgohlar dizaynidan tortib, devorlar ranglari-yu, «ichki gulzor»larning joy-lashtirilishigacha estetika qonun-qoidalari asosida bo‘lishini ta’minlashlari lozim zero o‘shandagina ish joyida mehnat unumdorligining oshishi tabiiy. buning uchun esa mazkur rahbarlar estetikadan albatta habardor bo‘lishlari shart. umuman olganda, estetika hamma uchun ham zarur. chunki inson zoti bari-bir, hayotda tez-tez san’at asarini idrok etuvchi sifatida maydonga chiqadi. deylik, siz samarqandga «sayohat qilib kelgani» bordingiz. agar estetikadan behabar bo‘lsangiz, go‘ri mir maqbarasinig gumbaziga, registondagi madrasalar yonida qad ko‘targan minoralarga, peshtoqlaridagi ko‘hna arabiy yozuvlarga qiziqib qaraymiz, chiroyli ekan …

2 / 23

ishchisiga, yoki tijoratchi-tadbirkorga estetika haqida bosh qotirib o‘tirish zarur kelibdimi, degan gaplar xato va zararlidir. yuqorida ko‘rib o‘tganlarimizdan shu narsa ma’lum bo‘ladiki, bugungi kun estetika fani oldida ulkan vazifalar turibdi. zotan biz qurayotgan fuqarolik jamiyati a’zosi har jihatdan kamol topgan, yuksak nafis did egasi bo‘lmog‘i lozim. qolaversa, hozirgi mashinasozlikni, aviasozlikni, umuman, sanoatni zamonaviy dizaynsiz tasavvur etish mutlaqo mumkin emas. bunda bevosita texnika nafosatshunosligining ahamiyati katta. bunlardan tashqari, ayniqsa yoshlarning estetik tarbiyasiga alohida e’tibor berish–zamonning dolzarb talabi bo‘lib bormoqda. shu bois «kadrlar tayyorlash milliy dasturi»da uzluksiz ta’limni tashkil etish va rivojlantirish tamoyillaridan biri: «ta’limning ijtimoiylashuvi-ta’lim oluvchilarda estetik boy dunyoqarashni hosil qilish, ularda yuksak ma’naviyat, madaniyat va ijodiy fikrlashni shakllantirish», deb aniq belgilab qo‘yilgani bejiz emas. go‘zallik bu voqelik (tabiat, jamiyat, san’at) hodisasi bo‘lib, aniq hissiy ta’sir o‘tkazish orqali insonda jismoniy va ma’naviy kuchlar oqimining ko‘payishiga, shodlik, zavqlanish, to‘la ma’naviy qoniqish holati vujudga kelishiga imkon yaratadi. go‘zallik doimo foydalidir, lekin bu foydalilik …

3 / 23

loh-go‘zallik tushunchasi orqali talqin etish imkoniyati mavjud. inson hamma erda va har qanday darajada mavjud tabiiy hamohanglik bilan to‘qnashar ekan, u albatta tabiatning go‘zalligidan zavq-shavq oladi, ongli yoki anglamagan holda sevinadi, ma’naviy boylik orttiradi. ijtimoiy orzuga muvofiq kelish tabiatda insondagi go‘zallikdan zaifroq ko‘rinadi, ammo bu erda ham o‘sha qonuniyat amal qiladi. inson tabiatdagi u yoki bu davr, u yoki bu ijtimoiy guruh ijtimoiy orzusiga muvofiq keladigan hodisalarni go‘zallik sifatida baholaydi. hamma vaqt tabiatga estetik munosabat va tabiatni estetik o‘zlashtirish uni «insoniylashtirish», tabiat hodisalariga inson talab-ehtiyojlarini, maqsad-orzularini tadbiq etish bilan bog‘lanib ketgan. shu munosabat bilan bu erda atoqli yozuvchilarni tabiat manzaralari tasvirini rango-rang bo‘yoqlarda inson qiyofasi, orzu-umidlari, intilishlari bilan uzviy-badiiy bog‘lab ifodalashlarini eslatib o‘tish o‘rinlidir. (oybekning «navoiy» romani boshlanishi, qodiriyning «o‘tgan kunlar» romanidagi otabekning marg‘ilonga borib kelishi badiiy tasviri shular jumlasidandir). insonda tabiatga qanday munosabatda bo‘lish tuyg‘usi birdaniga paydo bo‘lmagan, albatta, u sekin-asta, inson zoti va tabiati rivojlanib borgani sari shakllanib …

4 / 23

ng dastlabki bosqichini belgilab berdi. birinchi paytlarda u o‘zida go‘zallik va foydalilik tomonlarinig teng-barobar bo‘lishini o‘zida ifodaladi. odamlar qurg‘oqchilikka qarshi mashaqqatli kurash olib borgan davrlarda er yuzida suv bilan bog‘liq bo‘lgan hamma narsa go‘zallik kasb etadi. yil davomida ko‘pchilik kunlar yog‘ingarchilik bilan o‘tgan erlarda quyosh eng go‘zal hodisa sifatida qabul qilindi. tabiatdagi go‘zallikka manfaat nuqtai nazaridan yondoshish, odamlarning hozirgi kunda ham asalari va oddiy arilarga berayotgan bahosidan qarama-qarshi his-tuyg‘ularga ko‘rinadi. bir vaqtning o‘zida ular ikkalasi ham jon og‘ritib chiqishlariga qaramay, odamlar uchun asalarida go‘zallik, oddiy arilar hunuklik tasavvurlari bilan bog‘langandir. go‘zallikni yuksak darajadagi foydalilik tarzida idrok etish tushunarli, albatta. lekin bunday qarash go‘zallikning ko‘rinishlaridan faqat bittasini o‘z ichiga oladi. biz yashab turgan asrda insoniyat ulkan vayron qilish qudratiga ega bo‘lgan ishlab chiqarish kuchlariga ham ega bo‘lib qoldi. shu narsa aniq-ravshan bo‘lib bormoqdaki, tabiatga faqat moddiy manfaatdorlik nuqtai nazaridan munosabatda bo‘lish butunlay istiqbolsizdir. insoniyat hozir tabiatni, atrof-muhitni himoya qilib, undan oqil …

5 / 23

abiatga, insonga, insoniy munosabatlarga ko‘pincha biz san’atning buyuk ijodkorlari ko‘zi bilan qarashga o‘rganib qolganmiz. bizni hayratga soladigan, ajoyib tabiat hodisalari bilan to‘qnashganimizda beixtiyor: «qanday go‘zal, xuddi van gogdagidek-a levitandagidek, rembrantdagidek, goyyadagidek va h.» deb xitob qilamiz. bunday hayratli holatga kelish tasodifiy emas, chunki van gog, levitan, rembrant, goyya va b. o‘zlari yashab in’ikos etgan tabiatni, uning bag‘ridagi odamlar va hayvonalrni umumlashtirilgan, ramziy shakllardagi ob’ektiv go‘zalliklarini ochib namoyish qilganlar va ularni idrok etish bilan bog‘liq ko‘pchilikka xos kechinmalarni ifoda etganlar. 2-savol. estetik ong va estetik faoliyat. munosabat falsafiy tushuncha ma’nosida o‘zaro harakat va o‘zaro ta’sir demakdir. lekin ijtimoiy hayot jabhasida namoyon bo‘ladigan har qanday o‘zaro harakat, o‘zaro ta’sir munosabatni anglatavermaydi. insoniy munosabat–sub’ekt va ob’ekt o‘rtasidagi o‘zaro harakat bo‘lib, u yo‘nalganlik mlhiyatga ega bo‘ladi. shu ma’noda voqelikka estetik munosabat sub’ekt bilan ob’ekt o‘rtasidagi o‘zaro harakatning va o‘zaro ta’sirining maxsus turidir. estetik ob’ekt nima? aslini olganda, estetik bo‘lmagan narsalarning o‘zi yo‘q. muayyan shart-sharoitda …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi"

15-mavzu. tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi. reja: 1. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati. 2. texnogen sivilizatsiya estetikasi. 3. texnogen sivilizatsiya va estetik tarbiya. tayanch tushunchalari. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati, uning zamonaviy yo‘nalishlari va vositalari, tabiyatni asrashda - estetik tarbiyaning asosiy vazifasi. 1-savol. tabiyat estetikasining o’ziga xos xususiyati. dizaynchi-injenerlar, atrof-muhitni obodonlashtirish bilan shug‘ullanadigan mutahasislar faoliyatiga estetika ilmining sezilarli ta’siri mavjud. shuningdek, korxona rahbarlari, sex boshliqlari mazkur korxona yoki sexda dastgohlar dizaynidan tortib, devorlar ranglari-yu, «ichki gulzor»larning joy-lashtirilishigacha estetika qonun-qoidalari asosida bo‘lishini ta’minlashlari lozi...

This file contains 23 pages in DOCX format (41.4 KB). To download "tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiat va texnogen sivilizatsiy… DOCX 23 pages Free download Telegram