madaniyat va sivilizatsiya

DOCX 12 стр. 28,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
mavzu: dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar. reja: i. kirish. «madaniyat» va «sivilizatsiya» tushunchalarining mohiyati va mazmuni. ii. asosiy qism. 1. sivilizatsiyaning tarixiy shakllari va hozirgi zamondagi xususiyatlari. 2. jahon sivilizatsiyasida o`zbekistonning to`tgan o`rni va istiqbollari. 3. madaniyat va sivilizatsiyaning asosiy tamoyillari, qonuniyat va xususiyatlarini bilish – ma’naviy kamolot manbai. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. «madaniyat» va «sivilizatsiya» tushunchalarining mohiyati va mazmuni. insoniyatni o`rab to`rgan muxitning targ`ibiy qismi bo`lgan odamzodning yaratuvchilik qobiliyatini ko`z-ko`z qiladigan eng buyuk ne’matlar orasida madaniyat asosiy o`rinlardan birini egallaydi. unda odamzodning iktidori, saloxiyati va qobiliyati o`zligini namoyon qiladi. goxida olimlar, mutaxassislar o`rtasida «odamzod madaniyatni yaratishga kancha ko`p e’tibor qaratgan bo`lsa, madaniyat ham odamzodni shuncha ko`p tarbiyalagan», degan fikrlarni ham eshitish mumkin. keyingi yillarda madaniyat tushunchasi bilan birga, «sivilizatsiya» atamasi ham tez-tez eshitiladigan bo`lib qoldi. muayyan xalq, xudud yoki davlatning taraqqiyot bosqichlari, ularga xos madaniy rivojlanish to`g`risida gap ketganida, olim va mutaxassislar ana shu atamadan foydalanmokda. bu …
2 / 12
rivojlangan. usha davrda yashagan suqrot, aflotun, arastu kabi unlab allomalarning nomlari insoniyat tarixiga abadiy muxrlangan. hozirgacha insoniyat tarixini o`rganadigan mutaxassislar bu davrdagi yunoniston madaniyatini jahon sivilizatsiyasining beshiklaridan biri sifatida talqin etadilar. тaxminan ana shu davrda «avesto» kitobini yaratgan yurtdoshlarimiz madaniyati ham yo`qsak bo`lganini bugungi kunda ko`pgina mutaxassislar e’tirof etmogda. хuddi shunday madaniy taraqqiyotni yurtimiz tarixining vii-xii asrlarida yoki soxibkiron amir тemur xukmronlik qilgan davrda ham ko`zatish mumkin. madaniyat inson bilimlari, kunikma va tajribalarini, ma’naviy saloxiyatini hamda amaliy faoliyat jarayonida inson ideallarining ro`yobga chiqishi va shaxs sifatida kamol topish jarayonini o`zida aks ettiradi. madaniyat va sivilizatsiya tushunchalari o`zaro bog`liq bo`lsa-da, turlicha mazmun va xususiyatga egadir. ba’zi olimlar madaniyat, o`zining kelib chiqishiga ko`ra, sivilizatsiyaga nisbatan qadimiydir, u mohiyatan sivilizatsiyaning ruxi, jonidir, deb xisoblaydi. masalan, a. тoynbi «тarixning idrok qilinishi» asarida shunday fikrlarni bayon etadi. franso`z olimi r. aron ham shunga yaqin xulosaga keladi. uning fikricha, aynan madaniyat va sanoat soxasidagi tanazzul asta-sekin …
3 / 12
siz rivojlantirish, ma’naviy kamolotning yo`qsak chukqilariga tomon yetish imkoniga tula-tukis ega bo`lishi mumkin. - millatning tili. mutaxassislarning xisob-kitoblariga qaraganda, dunyoda 2000 dan ortikrok tillar mavjud. kichik laxjalarni qo`shib xisoblansa, bu ko`rsatkich yanada ortadi. тil millatning ruxi, unga mansub kishilarning bir-biriga va dunyoga aytadigan so`zi; millatning utmishi va merosini ifoda qilish, maqsad va istaqlarini bayon etish uslubidir. хatto millat ishlatayotgan so`zlarni tahlil qilib ham, shu millatning tarixiy takdiri va uning o`ziga xos xususiyatlari to`g`risida xulosa chigarish mumkin. - millatga mansub kishilarning ma’naviyati, axloqi va nafosati. jahon millatni ana shu jixatlar orqali taniydi, baholaydi. kishilar o`zaro munosabatga kirishayotganida ham millatning mentaliteti, axloqiy va ma’naviy xususiyatlarini xisobga oladi. biror kishi bilan munosabatga kirishilayotganida ana shu xususiyatlar xisobga olingani kabi, xalqaro munosabatlarning ham ma’naviyat bilan bog`liq yozilmagan qonunlari, aytilmaydigan qoidalari bor. goxida madaniyat deyilganida, aynan ana shunday aytilmaydigan va yozilmaydigan qonuniyatlar nazarda tutiladi. - urf-odatlar, an’analar. o`z urf-odat va an’analarga ega bo`lmagan millat yo`q. …
4 / 12
ayyoramiz umumiy vatan bo`lib xisoblanadi. ana shu umuminsoniyat jamoasining hamjixat yashashi, birgalikda va yonma-yon faoliyati natijasida butunjahon madaniyati va sivilizatsiyasi shakllangan. shu bilan birga, muayyan xudud, davlat va mintakalarda ham bir kancha xalqlarning azal-azaldan yonma-yon yashab kelayotganligining guvohimiz. albatta, ular orasida tabiiy ravishda ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy aloqalar jarayoni boradi. bu jarayonlar, o`z navbatida, umuminsoniy va baynalmilal madaniy tamoyillar asosida amalga oshadi. madaniyatlarni bir-biriga yaqinlashtiradi, ular o`rtasidagi umumiy jixatlarning kamol topishiga olib keladi. ana shu umumiylik bilan aloxidalik, ya’ni butunjahon madaniyati va biror-bir xalqqa xos bo`lgan madaniyat o`rtasidagi muntazam aloqa ham insoniyat tarixi va taraqqiyoti uchun muxim xisoblanadi. bu soxada umumbashariyatga xos bo`lgan jixatlarni biz madaniyatdagi umuminsoniylik, millatning o`zigagina xos bo`lgan xususiyatlarni esa madaniyatning milliyligi deb ataymiz. aslida esa milliylik va umuminsoniylik bir butun madaniyatning ikki tomoni, bir-birini taqozo etuvchi jixatlardir. madaniyat ana shu ikki jixatning uzviy aloqasi va bir butunligi orqali namoyon bo`ladi. milliylik — madaniyatning joni, uning millat …
5 / 12
a tushunchasi aloxida olingan bir xalq, xudud, jamiyat, davlat va xatto jahonga, ularning ijtimoiy- iqtisodiy va madaniy taraqqiyotining muayyan bosqichiga nisbatan ham qo`llanildi. «sivilizatsiya» lotincha «sivilius» so`zidan olingan bo`lib, aynan «fukarolikka oid» degan ma’noni anglatadi. mavjud ilmiy adabiyotlarda sivilizatsiyaga turlicha ta’riflar berilyapti: sivilizatsiya-madaniy-texnik taraqqiyotning yuqori bosqichi (bunda yozuvning kashf etilishi, texnik kashfiyotlar, sanoat inqilobi sivilizatsiyaning muxim belgisi sifatida talqin etiladi); sivilizatsiya — jamiyatning muayyan namunasi (bunda u formatsiya tushunchasi bilan aynanlashtiriladi); sivilizatsiya — insoniyatning yovvoyilik va vaxshiylikdan keyingi taraqqiyot davri. sivilizatsiya rivojlanishning muayyan bir bosqichida to`rgan xalq va mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy hayotidagi sifatiy o`ziga xosligidir. ayrim tadqiqotchilar sivilizatsiya asosini madaniyat, xalq, xudud bilan bog`lasalar, boshqalari dinni asos qilib oladilar. aslida esa ularning hammasi ham sivilizatsiyaning taraqqiyotida o`z o`rniga ega. ammo tarix taqozosi bilan muayyan xududda shakllangan sivilizatsiyaga gox tabiiy muxit, goxida ijtimoiy shart-sharoit ko`proqta’sir ko`rsatgan bo`lishi mumkin. masalan, bizning vatanimiz sivilizatsiyasida bu omillarning barchasi o`ziga xos ahamiyat kasb …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "madaniyat va sivilizatsiya"

mavzu: dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar. reja: i. kirish. «madaniyat» va «sivilizatsiya» tushunchalarining mohiyati va mazmuni. ii. asosiy qism. 1. sivilizatsiyaning tarixiy shakllari va hozirgi zamondagi xususiyatlari. 2. jahon sivilizatsiyasida o`zbekistonning to`tgan o`rni va istiqbollari. 3. madaniyat va sivilizatsiyaning asosiy tamoyillari, qonuniyat va xususiyatlarini bilish – ma’naviy kamolot manbai. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. «madaniyat» va «sivilizatsiya» tushunchalarining mohiyati va mazmuni. insoniyatni o`rab to`rgan muxitning targ`ibiy qismi bo`lgan odamzodning yaratuvchilik qobiliyatini ko`z-ko`z qiladigan eng buyuk ne’matlar orasida madaniyat asosiy o`rinlardan birini egallaydi. unda odamzodning iktidori, saloxiyati va qobiliyati o`zligini n...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (28,9 КБ). Чтобы скачать "madaniyat va sivilizatsiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: madaniyat va sivilizatsiya DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram